Долбоор 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын айрым ченемдик укуктук актыларына кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө 

 

 

Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамынын 5, 9 жана 64-беренелерине ылайык, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы токтом кылат: 

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын төмөнкү токтомдоруна өзгөртүүлөр киргизилсин (тиркелет): 

1) 2009-жылдын 15-июлу № 30/6 «Кыргыз Республикасында акча которуулар системасы боюнча которууларды жүзөгө ашыруу эрежелерин» бекитүү тууралуу;  

2) 2010-жылдын 26-майы № 36/7 «Банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо боюнча агенттик келишимдерди түзүүдө коммерциялык банктардын ишине карата негизги талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

3) 2015-жылдын 15-апрели № 22/3 «Кыргыз Республикасында обочо туруп/аралыктан тейлөө боюнча минималдуу талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

4) 2015-жылдын 15-июлу № 38/4 «Кыргыз Республикасынын төлөм системасына көзөмөлдүктү (оверсайт) жүргүзүү саясатынын» бекитүү тууралуу;  

5) 2015-жылдын 9-декабры № 76/8 «Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

6) 2015-жылдын 9-декабры № 76/6 «Кыргыз Республикасында айкын убакыт ыргагында эсептешүүлөрдүн гросстук системасы жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

7) 2019-жылдын 2-сентябры № 2019-П-14/46-1-(ПС) «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

8) 2019-жылдын 30-сентябры № 2019-П-14/50-2-(ПС) «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

9) 2019-жылдын 30-сентябры № 2019-П-14/50-3-(ПС) «Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата колдонулуучу таасир этүү чаралары жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу; 

10) 2019-жылдын 11-декабры № 2019-П-14/62-5-(ПС) «Эки өлчөмдүү штрихкод белгилерин (QR-код) колдонуу менен төлөмдөрдү жана которууларды өткөрүү эрежелерин» бекитүү тууралуу;  

11) 2020-жылдын 19-августу № 2020-П-14/46-4-(ПC) «Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

12) 2021-жылдын 13-октябры № 2021-П-14/56-1-(ПС) «Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдөө (оверсайт) эрежелерин» бекитүү тууралуу;  

13) 2022-жылдын 20-апрели № 2022-П-14/25-3-(ПС) «Кыргыз Республикасында электрондук акча жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

14) 2022-жылдын 2-июну № 2022-П-14/35-3-(НПА) «Кыргыз Республикасында ачык программалык интерфейстерди колдонуу менен финансылык платформалар (маркетплейс) аркылуу финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү пайдалануу мүмкүнчүлүгүн жөнгө салуу жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу;  

15) 2023-жылдын 3-февралы № 2023-П-14/8-2-(НПА) «Виртуалдык активдерге байланышкан кызматтарды сунуштоо тартибин бекитүү жөнүндө».  

 

2. Юридика башкармалыгы:  

- тиешелүү документтерди алган күндөн тартып 3 (үч) жумуш күнү ичинде токтомду Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтына жарыяласын;  

- расмий жарыялангандан кийин токтомду Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын мамлекеттик реестринде чагылдырылышы үчүн Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине жөнөтсүн.  

  

3. Токтом расмий жарыяланган күндөн тартып 15 (он беш) күн өткөндөн кийин күчүнө кирет. 

 

4. Көзөмөлдөө методологиясы башкармалыгы бул токтом расмий жарыяланган күндөн тартып 3 (үч) жумуш күнү ичинде ушул токтом менен Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктарынын, төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун, «Кыргызстан Банктар Союзу» юридикалык жактар бирикмесинин, «KG (КЕЙ-ДЖИ) төлөм системаларынын операторлорунун ассоциациясы» юридикалык жактар бирикмесин тааныштырсын. 

 

5. «Башкарманын катчылыгы» бөлүмү 3 (үч) жумуш күнү ичинде ушул токтомду бардык түзүмдүк бөлүмдөргө, областтык башкармалыктарын жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Баткен областындагы өкүлчүлүгүн тааныштырсын.  

  

6. Токтомдун аткарылышын контролдоо Көзөмөлдөө методологиясы башкармалыгынын ишин тескөөгө алган Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын мүчөсүнө жүктөлсүн.  

 

Кыргыз Республикасынын 

Улуттук банк Башкармасынын 

202-жылдын ___-__________ 

№ ______________________ 

токтомуна карата тиркеме 

 

 

«Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» 

 

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2009-жылдын  

15-июлундагы № 30/6 «Кыргыз Республикасында акча которуулар системасына тиешелүү акча которууларды жүзөгө ашыруу боюнча эрежелер бекитүү жөнүндө» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген Кыргыз Республикасында акча которуулар системасына тиешелүү акча которууларды жүзөгө ашыруу боюнча эрежелерине: 

1) 1.6-1.-пункттун экинчи абзацындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

2) 3.1-4.-пунктунун үчүнчү абзацын алып салынсын; 

3) 3.1-7. -пункт менен толукталсын жана төмөнкү редакцияда берилсин: 

«3.1-7. Улуттук банк төмөнкү учурларда эл аралык акча которуу системасынын операторун каттоодон баш тартууга укуктуу: 

- каттоо үчүн белгиленген талаптарга жооп бербеген жалган документтерди бергенде жана/же документтердин толук эмес пакетин 2 (эки) же андан көп жолу бергенде; 

- арыз ээси оффшордук зоналардын аймагында катталган; 

- арыз ээси финансылык чалгындоо органы (же ыйгарым укуктуу орган) тарабынан түзүлгөн жогорку тобокелдүү өлкөлөрдүн тизмесине кирген өлкөдө катталган. 

Улуттук банк белгиленген мөөнөттө эл аралык акча которуу операторуна каттоодон баш тартуу жөнүндө катты баш тартуу себебин көрсөтүү менен жөнөтөт.»;  

4) 3.2-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

5) 3.8-пункттагы «төлөм картына» деген сөздөрдөн кийин «электрондук капчык,» деген сөздөр менен толукталсын;  

6) 4.4-пункттагы: 

- «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- «Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген» деген сөздөр алып салынсын;  

7) 4.9-пунктту төмөнкү редакцияда берилсин: 

«4.9. Оператор жана катышуучу ар бир акча которуу операциясы боюнча, эгерде бир нече которуу бир пакеттик которууга бириктирилсе, пакеттик файлдар боюнча эсеп жүргүзүүгө жана төмөнкү маалыматтарды камтыган маалыматты сактоого тийиш: 

1) жөнөтүүчү жеке жактын фамилиясы, аты жана атасынын аты (эгерде бар болсо); 

2) эгерде электрондук акча которууну жүргүзүүдө эсеп колдонулган болсо, жөнөтүүчүнүн эсебинин номери; 

3) жөнөтүүчүнүн паспорттук маалыматтары же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык инсандыгын тастыктоочу документтин маалыматтары; 

4) жөнөтүүчүнүн туулган күнү жана жылы; 

5) жөнөтүүчүнүн үй дареги; 

6) Жөнөтүүчүнүн идентификациялык маалыматтары; 

7) алуучунун фамилиясы, аты жана атасынын аты (эгер бар болсо);; 

8) эгерде электрондук акча которууну жүзөгө ашырууда эсеп колдонулса, алуучунун эсеп номери. 

Эсеби жок болгон учурда электрондук акча которууну көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берген электрондук акча которуунун уникалдуу номери көрсөтүлөт. 

9) которуунун максаты, 

10) которуу суммасын цифра жана жазуу түрүндө, ошондой эле Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын төлөм документтерин сактоо боюнча талаптарына ылайык башка маалыматтарды көрсөтүү. 

Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) шек болгон учурда акча которууну жүргүзгөн оператор жана катышуучу кардар тууралуу маалыматты текшерүүгө милдеттүү. 

Катышуучу жогоруда көрсөтүлгөн талаптарга жооп бербесе, которууга уруксат бербеши керек. 

Эгерде акча которуу процессинде катышуучу которууну жүргүзүүдө жөнөтүүчү же алуучу болбосо (башкача айтканда, транзиттик финансылык мекеменин функциясын аткарса), ал ФАТФтин сунуштарына жана кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарга ылайык төмөнкү талаптардын аткарылышын камсыз кылууга тийиш: 

1) акча которууну жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндөгү бардык маалыматты (аты-жөнү, туулган күнү жана жылы, үй дареги, паспорттук маалыматтары же инсандыгын тастыктоочу документтин маалыматтары, ИНН (эгер бар болсо), акча которууну накталай эмес ыкма менен жөнөтүүдө/алууда банктык эсептин номери, акча которууну накталай эмес ыкма менен алууда идентификацияланган электрондук капчыктын номери) өзүндө сактоону камсыз кылуу; 

2) кеминде беш жыл бою акча которууну коштогон бардык маалыматтарды жөнөткөн финансылык мекемеден (банктан/акча которуу системасынын операторунан) алынган жазууну сактоо; 

3) техникалык каражаттар электрондук акча которууну коштогон жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө толук маалыматты сактоого мүмкүндүк бербеген учурларда, алуучу транзиттик финансылык мекеме жөнөтүүчү финансылык мекемеден же транзиттик финансылык мекемеден алынган бардык маалыматтын жазуусун кеминде беш жыл сактоого милдеттүү; 

4) акча которуу менен коштолгон алуучу же жөнөтүүчү жөнүндө маалыматты камтыбаган трансчек аралык акча которууларды аныктоо, ошондой эле мындай которууларды аткаруу/четке кагуу/токтото туруу үчүн тобокелдикке багытталган жол-жоболорго ээ болуу.»; 

8) 4.9-1-пункт менен толукталсын жана төмөнкү редакцияда берилсин: 

«4.9-1. Акча которууну жөнөтүүчү же алуучу тарап операция аяктагандан же кардар менен ишкердик мамилелер токтотулгандан же эсеп жабылгандан тартып, электрондук акча которууну коштогон жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө бардык маалыматты кеминде беш жыл сактоого милдеттүү. 

Бул маалымат жетиштүү көлөмдө сакталууга тийиш, ал жасалган операциянын (бүтүмдүн) мүнөздөмөсүн калыбына келтирүүгө же операциянын (бүтүмдүн) бүткүл чынжырын калыбына келтирүү жолу менен каражаттарга көз салууга мүмкүндүк берет жана зарыл болгон учурда Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза процессуалдык мыйзамдарына ылайык тергөөдө жана соттук териштирүүдө далил катары колдонулат.»;  

9) 4.9-2-пункт менен толукталсын жана төмөнкү редакцияда берилсин: 

«4.9-2. Акча которууну алуучу төмөнкүлөргө милдеттүү: 

1) жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө керектүү маалымат жок электрондук акча которууларын текшерүү жана аныктоо; 

2) эгер мурда текшерилбесе, акча которууну алуучунун ким экенин аныктоо жана текшерүү; 

3) жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө керектүү маалымат жок акча которууну аткаруу, четке кагуу же токтото туруу маселесин чечүү үчүн, ошондой эле акча которууну кайтаруу боюнча кийинки аракеттер үчүн тобокелдикке багытталган саясатты жана жол-жоболорду колдонуу.»;  

10) 4.10-пункттун экинчи абзацы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«Катышуучу акча которууну жөнөтүүчү санкциялык тизмелерде болсо, жөнөтүүчүгө акча которуудан баш тартышы керек жана/же алуучу санкциялык тизмелерде болсо, алуучуга акча которуудан баш тартышы керек, электрондук акча которууну тоңдурушу же токтотушу керек жана бул тууралуу үч сааттын ичинде финансылык чалгындоо органына билдириши керек.»;  

11) 6.2-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

12) 6.6-пункттагы «электрондук капчыктын номери» деген сөздөрдөн кийин «накталай эмес ыкма менен акча которууну алганда аныкталган электрондук капчыктын номери), акча которууну жөнөтүүчү/алуучу жөнүндө маалымат – чет өлкөдөн/чет өлкөгө акча которууну демилгелеген/алган (аты-жөнү, накталай эмес ыкма менен акча которууну жөнөтүүдө/алууда банктык эсептин номери),» деген сөздөр менен толукталсын.  

 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2010-жылдын  

26-майындагы № 36/7 токтому менен бекитилген «Банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо боюнча агенттик келишимдерди түзүүдө коммерциялык банктардын ишине карата коюлуучу негизги талаптар жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо боюнча агенттик келишимдерди түзүүдө коммерциялык банктардын ишине карата коюлуучу негизги талаптар жөнүндө» жобого: 

1) 3-пункттагы «Террористтик» деген сөздү «Кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

2) 20-пунктта: 

- 11-пунктчасындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 11-пунктчасындагы расмий тилдеги « ПФТД/ЛПД » деген сөз « ПФПД/ЛПД » деген сөзгө алмаштырылсын;  

- 12-пунктчасындагы «Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген» деген сөздөр алып салынсын; 

3) 32-пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын. 

 

3. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын  

15-апрелиндеги № 22/3 токтому менен бекитилген «Кыргыз Республикасында обочо туруп/аралыктан тейлөө боюнча минималдуу талаптар жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Кыргыз Республикасында обочо туруп/аралыктан тейлөө боюнча минималдуу талаптар жөнүндө» жобого: 

- 5-пункттун сегизинчи абзацындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын. 

 

4. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын  

15-июлундагы № 38/4 «Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдүк (оверсайт) боюнча саясатын бекитүү жөнүндө» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдүк (оверсайт) боюнча саясатына: 

1) төмөнкүдөй мазмундагы 16-2-пункт менен толукталсын:  

«16-2. Төлөм системаларынын катышуучулары жаңы продукттарды, кызматтарды, операцияларды, технологияларды, ошондой эле ишкердик практиканы киргизүүгө чейин бул продуктка, кызматка, операцияга, технологияга жана ишкердик практикага тиешелүү бардык мүмкүн болгон тобокелдиктерди аныктап, баалашы керек жана аларга карата кылмыштуу иш-аракеттерди каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы туруу максатында, бул тобокелдиктерди азайтуу боюнча тиешелүү чараларды көрүшү керек.»;  

2) 2-тиркеменин «II.Төлөм системасынын оператору (катышуучулары) тарабынан баа берүү»: 

-1-пункттун 7.13-пунктчасы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«7.13. Оператордо жана/же системанын катышуучусунда кардарлардын операцияларына кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) (мындан ары – КИК/ККЛК) каршы аракеттенүү боюнча талдоо жүргүзүүнүн жыйынтыктарынын болушу.»;  

- 6-пункттун 6-пунктчасындагы «терроризмди» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын. 

 

5. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын  

9-декабрындагы № 76/8 «Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттар жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттары жөнүндө жободо: 

1) 2-пунктта:  

- «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- расмий тилде «ПФТД/ЛПД» деген сөздү «ПФПД/ЛПД» деген сөзгө алмаштырылсын; 

2) 5-пункттун жыйырма экинчи, отуз тогузунчу жана кырк жетинчи абзацтарындагы 

«террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

3) 14-пункттун экинчи абзацындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

4) 27 жана 36-пункттарда «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

5) 53 -пунктта: 

- биринчи абзацка экинчи сүйлөмдү төмөнкү мазмунда толукталсын: 

«Банктык эсеп ачуу Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2012-жылдын 31-октябрындагы № 41/12 токтому менен бекитилген Банктык эсептер, банктык аманаттар (депозиттер) боюнча эсептер менен иш алып баруу жөнүндө нускамага ылайык жана «Өз кардарыңды бил» саясатын сактоо менен жүргүзүлөт.»; 

- тогузунчу абзацындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын.  

6) 52-2 - пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын. 

 

 

6. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын  

9-декабрындагы № 76/6 «Кыргыз Республикасында айкын убакыт ыргагында эсептешүүлөрдүн гросстук системасы жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Кыргыз Республикасында айкын убакыт ыргагында эсептешүүлөрдүн гросстук системасы жөнүндө» жобого: 

- 26-пункттун 7-пунктчасындагы «терроризмди (экстремизмди) каржылоо жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштыруу (изин жашыруу) боюнча» деген сөздөр «терроризмди (экстремизмди) каржылоого, уюшкан топторго же кылмыштуу коомдоштуктарга, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууга жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди мыйзамдаштырууга (адалдоого)» деген сөздөргө алмаштырылсын. 

 

7. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын  

2-сентябрындагы № 2019-П-14/46-1-(ПС) «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин: 

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө» жобого: 

1) 19-пункттун 11-пунктчасынын сегизинчи абзацы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«- Кыргыз Республикасынын "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамына ылайык, жөнөтүүчүлөр жана алуучулардын маалымдамаларын башкаруу, кардарларды санкциялык тизмелер боюнча текшерүү механизмдеринин деталдуу сүрөттөлүшү;»;  

2) 19-1-пунктунда: 

- 10-пункттун бешинчи абзацындагы «террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү» деген сөздөр «кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

- 11-пункттун он төртүнчү абзацы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«- Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы санкциялык тизмелер боюнча кардарларды текшерүү боюнча жөнөтүүчүлөр жана алуучулар боюнча маалымдамаларды башкаруу механизмдеринин толук баяндамасы.»;  

3) 34-пункттун төртүнчү абзацындагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

4) 40-пункттун 3-пунктчасындагы «террористтик» деген сөздөр «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

5) 51-пункттагы «3 жана 4» деген сандарды «2» деген сан менен алмаштырылсын;  

6) 2-тиркемеде: 

- 11-пункттун онунчу абзацыда «террористтик» деген сөздөр «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын.  

 

8. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын  

30-сентябрындагы № 2019-П-14/50-2-(ПС) «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин: 

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө жободо: 

1) 1-пункттун төртүнчү абзацында «Террористтик» деген сөздү «Кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

2) 6-пункттун бешинчи абзацында: 

- «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- «ТИК/ККЛК» деген сөздү «КИК/ККЛК» деген сөзгө алмаштырылсын; 

3) 17-пункттун 3-пунктчасы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«3) төлөм системасынын катышуучулары боюнча маалымат базасын жүргүзүү, анда төмөнкүлөр камтылууга тийиш: 

- келишимдин реквизиттери (датасы, номери); 

- юридикалык жактын аталышы/жеке ишкердин аты-жөнү; 

- юридикалык жактын мамлекеттик каттоосу жөнүндө маалыматтар, жеке ишкердин паспорттук маалыматтары, жеке ишкер катары каттоо жөнүндө тастыктоочу документтер/колдонуудагы патент; 

- жашаган жери/дареги, ишкердик жүргүзгөн дареги; 

- жетекчилер жөнүндө маалымат; 

- байланыш маалыматтары, 

- юридикалык жактын/жеке ишкердин ишмердүүлүгүнүн түрү жөнүндө маалымат (банк иши, коммуналдык кызматтар ж.б.);»;  

4) 43-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«43. Төлөм уюму өз ишин уюштуруу үчүн юридикалык жактар жана жеке ишкерлер менен агенттик келишимдерди түзүүгө укуктуу жана агенттер менен түзүлгөн келишимдердин электрондук реестрин жүргүзүүгө милдеттүү, анда агенттер боюнча төмөнкү маалыматтар, анын ичинде төлөмдөрдү кабыл алуу пункттары камтылууга тийиш: 

1) Эгерде юридикалык жак болсо - уюмдун аталышы, юридикалык жакты мамлекеттик каттоо жөнүндө тастыктоочу документтердин көчүрмөсү, ишкердик ишмердүүлүктү жүргүзүү укугуна лицензиянын көчүрмөсү (эгерде ишмердүүлүк лицензияланууга жатса), уюштуруу документтери, иш жүзүндөгү дареги, байланыштары, терминалдар орнотулган даректердин актуалдуу тизмеси, уюмдун ишмердүүлүгүнүн түрү жөнүндө маалыматтар; 

2) Эгерде жеке ишкер болсо - жеке ишкердин паспортунун көчүрмөсү, жеке ишкер катары каттоодон өткөндүгүн тастыктаган документ/колдонуудагы патент, ишкердик ишмердүүлүктү жүргүзүү укугуна лицензия (эгерде ишмердүүлүк лицензияланууга тийиш болсо), терминалдар орнотулган даректердин тизмеси жана иш жүзүндө ишмердүүлүк жүргүзүлгөн жер, жеке ишкердин ишмердүүлүгүнүн түрү жөнүндө маалымат.»;  

5) 45-пункттун экинчи абзацындагы «ТИК/ККЛК» деген сөздү «КИК/ККЛК» деген сөзгө алмаштырылсын; 

6) 49-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«49. Агенттерди жана субагенттерди колдонгон төлөм уюму аларды КИК/ККЛК программаларына киргизүүгө жана алардын бул программаларды аткарышына мониторинг жүргүзүүгө милдеттүү. 

Төлөм уюмунун агенттерин/субагенттерин алар аткарган функциялардын алкагында төлөм системасын колдонуу принциптерине үйрөтүү үчүн документтери болууга тийиш. Төлөм уюму агенттер менен келишим түзүүдө камсыз кылууга милдеттүү: 

- ички эрежелерге жана жол-жоболорго ылайык, анын ичинде аралыктан окутуу формасында инструктаж өткөрүү; 

- агенттин/субагенттердин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптары менен, анын ичинде Улуттук банктын ченемдик укуктук актылары менен, агенттерге тиешелүү бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын КИК/ККЛК мыйзамдары менен таанышуусу (жазуу жүзүндө/электрондук түрдө). 

Төлөм уюму окуу иш-чараларынын өткөрүлгөн фактысын, алардын мазмунун жана тиешелүү окуудан өткөн агенттердин/субагенттердин (алардын кызматкерлеринин) тизмесин документтештирүүнү камсыздайт.»;  

7) 50-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«50. Төлөм уюму агенттердин/субагенттердин көрсөтүлгөн талаптарды сактоосу боюнча ишмердүүлүгүнө кийинки мониторингди камсыздайт. 

Агенттер жана субагенттер төлөм уюмунун ишмердигине тиешелүү КИК/ККЛК талаптарына, алардын ишмердүүлүгүнүн өзгөчөлүктөрүнө жана КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү Мыйзамдарда белгиленген тиешелүү талаптарга жана чектөөлөргө ылайык, бардык талаптарды аткарууга милдеттүү.  

Төлөм уюму бул максаттар үчүн агенттерди/субагенттерди пайдаланууга/пайдаланбоого карабастан, КИК/ККЛК талаптарын аткаруу үчүн жоопкерчиликтүү. 

Эгерде агент/субагент колдонулса, төлөм уюму агенттин/субагенттин кардары менен ишкердик мамилелерди түзүүдөн мурда андан бардык керектүү маалыматты алууга милдеттүү. Төлөм уюму кардар менен ишкердик мамилелерди баштоо, тиешелүү келишимдерди түзүү, ошондой эле ишкердик мамилелерди түзүүдөн же финансылык операцияларды жүргүзүүдөн баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алат. 

Төлөм уюму тиешелүү агент/субагент менен кызматташуу жөнүндө чечим кабыл алганга чейин, төлөм уюмунун КИК/ККЛК маселелери боюнча ички документтеринде белгиленген тартипте анын ишенимдүүлүгүнө алдын ала талдоо жүргүзүүгө тийиш. Мындай талдоонун максаты – келечектеги кызматташуу менен байланышкан тобокелдиктерди, тагыраак айтканда, төлөм уюмунун ушул агентти/субагентти пайдалануу менен КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү мыйзамдарды сактоо жөндөмдүүлүгүн аныктоо жана баалоо. 

Талдоонун жыйынтыктары тийиштүү түрдө документтештирилиши керек. Тиешелүү агент/субагент менен кызматташуу мүмкүнчүлүгү жөнүндө чечим төлөм уюму үчүн аныкталган тобокелдиктерди жана алардын кабыл алынышын/кабыл алынбашын эске алуу менен төлөм уюмунун жетекчилиги тарабынан кабыл алынат.»;  

8) 51-1 пункттун экинчи абзацындагы «ТИК/ККЛК» деген сөздөр «КИК/ККЛК» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

9) 52-пункттун төртүнчү абзацы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан аныкталган жогорку тобокелдүү операцияларды жүргүзүүгө «Кардарды тийиштүү текшерүүдөн өткөрүү тартиби жөнүндө» Жобого ылайык, колдонуучулардын бул категориясы үчүн тыюу салынат.»;  

10) 79-1-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин: 

«79-1. Төлөм уюму, төлөм уюмунун агенти/субагенти товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү берүүчү кардарларды тийиштүү түрдө текшерүү жол-жобосун «Кылмыштуу иштин каржыланышына жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системаларынын операторлорунда ички контролду уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө» жобонун жана Кыргыз Республикасынын КИК/ККЛК мыйзамдарынын талаптарына ылайык товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү берүүчүлөр жана соода-тейлөө ишканалары менен келишим түзүүгө чейин жүргүзүүгө тийиш. 

Эгерде келишим кардардын атынан келишим түзүүгө ыйгарым укуктуу үчүнчү жакка берилген ишеним каттын негизинде түзүлсө, төлөм уюму бул адамга карата да кардарларды тийиштүү текшерүү жол-жобосун колдонушу керек.»;  

11) 79-2-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин: 

«79-2. Төлөм уюму, төлөм уюмунун агенти/субагенти товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү берүүчү менен келишим түзүүдөн баш тартууга же ишкердик мамилелерди токтотууга тийиш, эгерде: 

- келишим түзүү, кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоо жана текшерүү жана кардарды тийиштүү текшерүүнүн башка чараларын көрүү боюнча талаптарды аткаруу үчүн зарыл болгон тиешелүү документтер берилген эмес;  

- жалган документтер берилген. 

Төлөм уюму белгиленген тартипте жана мөөнөттө кызмат көрсөтүүдөн жана ишкердик мамилелерди түзүүдөн/токтотуудан баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып бир жумушчу күндүн ичинде тиешелүү маалыматты финансылык чалгындоо органына жөнөтүүгө тийиш.»;  

12) 80-пунктунда:  

- төртүнчү абзац төмөнкү редакцияда берилсин 

«- жеткирүүчү тарабынан көрсөтүлүүчү товардын аталышы же кызмат түрү;»;  

- бешинчи, алтынчы, жетинчи жана сегизинчи абзацтар менен төмөнкү редакцияда берилсин:  

«- тиешелүү мамлекеттик органдарда каттоодон өткөндүгү жөнүндө документтин маалыматтары;  

- менчик структурасы жана менчик ээлери / түзүүчүлөрү жөнүндө ишенимдүү маалыматтарды берүү жөнүндө милдеттенме (юридикалык жактар үчүн); 

- бенефициардык менчик ээлери жөнүндө ишенимдүү маалымат берүү милдеттенмеси (юридикалык жак үчүн); 

- жетекчилер жөнүндө маалымат (юридикалык жак үчүн);»;  

13) 102-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

14) 119- пункттун онунчу абзацындагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

15) 126-пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

16) 2-тиркемеде: 

- 7-пункттун 4-пунктчасындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 14-1-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин:  

«14-1. Эгерде төлөм уюму же анын агенти кардарды тийиштүү текшерүү жүргүзүү келип чыккан шектенүүлөр жөнүндө маалыматтын ачыкка чыгышына алып келет деп ишенсе, төлөм уюму/төлөм уюмунун агенти кардарды тийиштүү текшерүү боюнча чараларды көрбөйт жана кылмыштуу кирешелерди каржылоого жана легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан белгиленген талаптарга ылайык финансылык чалгындоо органына шектүү операция (бүтүм) жөнүндө билдирүү жөнөтөт.»; 

- 18-пункттагы «жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катышкандыгы тууралуу маалыматтар катталган адамдардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде» деген сөздөр алынып салынсын. 

 

9. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын  

30-сентябрындагы № 2019-П-14/50-3-(ПС) «Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата колдонулуучу таасир этүү чаралары жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата колдонулуучу таасир этүү чаралары жөнүндө» жобого:  

1) 3, 4, 9 жана 10-пункттарда «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

2) 11-пункттун алтынчы абзацындагы «террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөрдү «кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

3) 19-пункттун үчүнчү абзацындагы «террористтик» деген сөз «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын. 

 

10. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын  

11-декабрындагы № 2019-П-14/62-5-(ПС) «Эки өлчөмдүү штрих-код белгилерин (QR-код) колдонуу менен төлөмдөрдү жана которууларды өткөрүү эрежелерин бекитүү жөнүндө» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Эки өлчөмдүү штрих-код белгилерин (QR-код) колдонуу менен төлөмдөрдү жана которууларды өткөрүү» эрежелерине: 

- 40-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын. 

 

11. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2020-жылдын  

19-августундагы № 2020-П-14/46-4-(ПС) «Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин: 

1) жогоруда көрсөтүлгөн токтомдун аталышындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

2) 1-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө жободо: 

1) жогоруда көрсөтүлгөн жобонун аталышындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

2) 1-пунктта: 

- «террористтик» деген сөздордү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

- расми тилдеги «ПФТД/ЛПД» деген сөздордү «ПФПД/ЛПД» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

3) 2-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

4) 3-пункттагы «Террористтик» деген сөздү «Кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

5) 4-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«4. Ушул Жобонун максаттары үчүн төмөнкү түшүнүктөр колдонулат:  

«Бенефициардык менчик ээси – акыркы эсепте (ээлик кылуу жана контролдоо чынжыры аркылуу) түздөн-түз же кыйыр түрдө (үчүнчү жактар аркылуу) кардардын менчик укугуна ээлик кылган же аны контролдогон же операция (бүтүм) анын атынан же кызыкчылыгы үчүн жасалган жеке жак (жеке жактар). 

Бенефициардык ээлик кылуучу түшүнүгү юридикалык жакты акыркы иш жүзүндө көзөмөлдөгөн жеке адамдарды да камтыйт. Бенефициардык ээлик кылуучу болуп жеке гана адам боло алат жана бир юридикалык жактын бир нече акыркы бенефициардык ээлик кылуучусу болушу мүмкүн. 

Жакын туугандары (ата-энеси, асырап алуучулар, асырап алынгандар, бир тууган жана аталаш бир туугандар, чоң ата, чоң эне, неберелер, ага карата мамлекеттик кызмат адамы турак жай, билим берүү, саламаттыкты сактоо жана башка зарыл болгон чыгымдарды жабуу бөлүгүндө каржылык чыгымдарды тарткан адамдар).»;  

Верификация - кардардын жана (же) бенефициардык ээсинин идентификациялык маалыматтарын текшерүү жол-жобосу.  

Жогору тобокелдиктеги өлкөлөр - акчаларды адалдоого, терроризмди каржылоого жана массалык кыргын салуучу куралдарды таратууну каржылоого каршы аракеттенүү боюнча эл аралык стандарттарды колдонбогон же жетишсиз деңгээлде колдонгон мамлекеттер жана аймактар (түзүлүштөр), ошондой эле оффшордук зоналар. 

Көзөмөлгө алынууга жана билдирүүгө тийиш болгон операцияларды аныктоо – Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык, каржылык чалгындоо органына көзөмөлгө алынууга жана билдирүүгө тийиш болгон операцияларды аныктоону камтыган, Кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) жана террористтик ишти каржылоого каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарынын/ Төлөм системаларынын операторлору ички контролду уюштуруу этабы болуп саналат. 

Ишкердик мамилелер – бул кардар менен финансылык мекеменин ортосундагы же кардар менен финансылык эмес жактардын ортосундагы операцияны (бүтүмдү) ишке ашыруу боюнча кызмат көрсөтүү жөнүндө оозеки же жазуу жүзүндөгү макулдашуунун негизинде келип чыккан мамилелер. 

Идентификация - кардар жана (же) бенефициардык ээси жөнүндө идентификациялык маалыматтарды белгилөө жол-жобосу.  

Башка мүлктүн келип чыгуу булагы - бул мамлекеттик кызмат адамынын жалпы мүлкүнүн келип чыгышы жөнүндө маалымат (кардарга таандык болгон бардык активдердин түзүлүү булагы). Алынган маалымат мамлекеттик кызмат адамынын финансылык жана мүлктүк абалы, ошондой эле анын бул мүлктү алуусунун мыйзамдуу негиздери жөнүндө маалыматтарды чагылдырышы керек. 

Акча каражаттарынын келип чыгуу булагы – бул кардар менен финансылык мекеменин ортосундагы ишкердик мамилелердин предмети болуп саналган конкреттүү акча каражаттарынын же башка активдердин келип чыгышы жөнүндөгү маалымат. Алынган маалымат ишенимдүү жана мазмундуу болушу керек, анда бул каражаттарды же активдерди алуунун же сатып алуунун конкреттүү булагы жана/же мыйзамдуу негиздери көрсөтүлөт. 

Кардар - (кардар-төлөөчү, кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу) - төлөм уюмунун кардары катары товарлар/кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөө максатында төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун инфраструктурасынан/кызмат көрсөтүүлөрүнөн пайдаланган төлөөчү/пайдалануучу, ошондой эле төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун тейлөөсүнө алынган же тейлөөгө алынып жаткан же болбосо төлөм уюму алар менен ишкердик мамиле түзгөн товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу, агент, субагент, контрагент, төлөм системасынын катышуучусу же башка жеке адам же юридикалык жак (уюм) саналат.  

Электрондук акча чыгарууга лицензиясы бар төлөм уюмунун кардарлары болуп электрондук акчанын ээлери – жеке жана юридикалык жактар, электрондук акчаны акцептанттар, Кыргыз Республикасынын Кылмыштуу кирешелерди легализациялоого/кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык идентификациядан жана верификациядан өткөн жактар дагы саналат. 

Төлөм - төлөөчүнүн нак акча каражаттарын колдонуу менен акчалай милдеттенмелерин аткаруусу же нак эмес акча каражаттарын которуу процесси.  

Шектүү операция (бүтүм) - төмөнкү белгилерге туура келген операция (бүтүм): 

а) эгерде каражаттар кылмыш жолу менен алынган киреше болуп саналат деп шектенүүгө жетиштүү негиздер болсо, анын ичинде предикаттык кылмыштардан же кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) менен байланыштуу болсо; 

б) эгерде каражаттар каржылоо менен байланыштуу деп шектенүүгө жетиштүү негиздер болсо: 

- террористтер жана экстремисттер;  

- террористтик жана экстремисттик уюмдар (топтор);  

- террористтик жана экстремисттик ишмердүүлүк.  

- уюшкан топтор же кылмыштуу коомдоштуктар;  

- массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтуу. 

Шектүү операция (сделка) кардардын жана бенефициардык ээсинин акча каражаттары же башка мүлкү менен жасалган операциялар үчүн мыйзамсыз ишти каржылоого / мыйзамсыз кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын алкагында ички көзөмөл кызматы тарабынан аныкталат. 

Ички контролдоо программасы - төлөм уюмдары тарабынан Кыргыз Республикасынын Кылмыштуу кирешелерди легализациялоого/кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарды аткаруу максатында колдонулуучу ички чаралар, жол-жоболор жана контролдоо системалары. 

Мамлекеттик кызмат адамдары - төмөнкү жеке жактардын бири: 

а) чет өлкөлүк мамлекеттик кызмат адамы - чет мамлекетте олуттуу мамлекеттик же саясий функцияларды (мамлекеттик функцияларды) аткарган же аткарып келген адам (мамлекет башчылары же өкмөт башчылары, өкмөттөгү жана башка мамлекеттик органдардагы, соттордогу, куралдуу күчтөрдөгү, мамлекеттик ишканалардагы же мекемелердеги жогорку кызмат адамдары, ошондой эле көрүнүктүү саясий ишмерлер, анын ичинде саясий партиялардын көрүнүктүү ишмерлери); 

б) улуттук коомдук кызмат адамы - Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан бекитилүүчү Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарынын реестринде каралган Кыргыз Республикасындагы саясий жана атайын мамлекеттик кызматты же саясий муниципалдык кызматты ээлеген же ээлеген адам, ошондой эле мамлекеттик корпорациялардын жогорку жетекчилиги, көрүнүктүү саясий ишмерлер, анын ичинде саясий партиялардын көрүнүктүү ишмерлери; 

в) эл аралык уюмдун коомдук кызматкери - эл аралык уюм тарабынан маанилүү функциялар жүктөлгөн же жүктөлгөн эл аралык уюмдун жогорку кызматкери (эл аралык уюмдун жетекчилери, жетекчилеринин орун басарлары жана башкарма мүчөлөрү же эл аралык уюмдагы эквиваленттүү кызматтарды ээлеген адамдар).  

Тобокелдикке багытталган мамиле – тобокелдиктин деңгээлине шайкеш келген чараларды колдонуу, аларды натыйжалуу азайтуу үчүн, анын ичинде төлөм уюмдары тарабынан тобокелдикти башкаруунун белгиленген жол-жоболоруна ылайык тобокелдиктин жогорку деңгээли болгондо күчөтүлгөн чараларды же тобокелдиктин төмөн деңгээли болгондо жөнөкөйлөтүлгөн чараларды колдонуу (тобокелдикти аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, контролдоо, тобокелдик даражасын төмөндөтүү). 

Санкциялык тизме – террористтик ишмердүүлүктү, экстремисттик ишмердүүлүктү ишке ашырууга (жасоого) же катышууга, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууга, кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого), кылмыш жасоо үчүн уюшкан топту же кылмыштуу коомдоштукту түзүүгө жана жетектөөгө же бул топко же коомдоштукка катышууга же бул топко же коомдоштукка башкача жардам көрсөтүүгө тиешеси бар физикалык жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмеси. 

Тобокелдикке багытталган ыкма - төлөм уюмдары тарабынан тобокелдикти башкаруунун белгиленген жол-жоболоруна ылайык, тобокелдиктин деңгээли жогору болгон учурда күчөтүлгөн чараларды өз алдынча колдонуу же тобокелдиктин деңгээли төмөн болгон учурда жөнөкөйлөтүлгөн чараларды колдонуу (тобокелдикти аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, контролдоо, тобокелдик даражасын төмөндөтүү). 

Санкциялык тизме – террористтик же экстремисттик иш-аракеттерге жана массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууга катыштыгы бар экендиги тууралуу маалыматтар бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмеси. 

Санкциялык тизме төмөнкүлөрдү камтыйт: 

а) Кыргыз Республикасынын консолидацияланган санкциялык тизмеге;  

б) БУУнун Коопсуздук кеңешинин жыйынды санкциялык тизмеги. 

Санкциялык тизмени түзүү жана жарыялоо тартиби «Террористтик жана экстремисттик иш-аракеттерге катыштыгы бар, массалык кыргын салуучу куралды жайылтууга жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) тиешеси бар физикалык жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмелери жөнүндө» Жободо каралган. 

Максаттуу финансылык санкциялар – кылмыштуу иш-аракеттерге катыштыгы тууралуу маалыматтар бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын ар кандай операцияларын (бүтүмдөрүн) жана (же) каражаттарын тоңдуруу жана (же) мындай жактарга, топторго жана уюмдарга ар кандай каражаттарга же финансылык кызмат көрсөтүүлөргө жеткиликтүүлүктү (түз же кыйыр) чектөө.»;  

Ички контролдоо кызматы - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасынын жүзөгө ашырылышы үчүн жооптуу ыйгарым укуктуу кызматкер/кызмат адамы же төлөм уюмунун / төлөм системасынын операторунун түзүмдүк бөлүмү. 

Бул Жободогу башка терминдер жана түшүнүктөр Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, анын ичинде Кыргыз Республикасынын «Экстремисттик ишке каршы аракеттенүү жөнүндө» мыйзамында каралган аныктамаларына ылайык колдонулат.»;  

6) 3-бөлүмдүн аталышындагы «террористтик» деген сөздү кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

7) 5 пункттагы:  

- биринчи абзацта «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 1-пунктчада «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 2-пунктчада «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 2-пунктчада «(эгер болсо) /көз карандысыз аудитор» деген сөздөрдү алып салынсын;  

- 4-пунктчада «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 5-пунктчада «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 5- пунктчада экинчи абзацындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

8) 6-пункттун биринчи абзацы төмөнкү редакцияда берилсин: 

«6. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун коллегиалдуу аткаруу органы (мындан ары - Башкарма) директорлор кеңеши (эгерде бар болсо) менен биргеликте (мындан ары - Директорлор кеңеши) кылмыштуу ишти каржылоого/кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү жаатында төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун адекваттуу жана натыйжалуу ишин камсыз кылуу, ошондой эле төлөм уюмун/төлөм системасынын операторун шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды жүргүзүүгө тартуунун алдын алуу үчүн жооптуу.»;  

9) 7-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«7. Директорлор кеңеши (эгерде бар болсо) төмөнкүлөр үчүн жооптуу: 

- кылмыштуу кирешелерди адалдоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы туруу жаатында адекваттуу жана натыйжалуу саясатты бекитүү;  

- кылмыштуу кирешелерди адалдоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ички көзөмөл программасын бекитүү, ошондой эле анын ишке ашырылышына көзөмөл жүргүзүү; 

- кылмыштуу кирешелерди адалдоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы туруу боюнча кызмат адамынын натыйжалуу иштешин камсыз кылуу боюнча чараларды аныктоо; 

- кылмыштуу кирешелерди адалдоого кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын кызматка дайындоо жана кызматтан бошотуу;  

- ички аудит кызматынын (эгер бар болсо)/көз карандысыз аудиттин отчетун/сунуштарын кароо; 

- кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү кемчиликтерди жоюуга багытталган чараларды аныктоо, ички аудит кызматы тарабынан аныкталган жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү боюнча жооптуу кызматкердин отчетунда көрсөтүлгөн, ошондой эле алардын ишке ашырылышын контролдоо. 

Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун башкаруу түзүмүндө директорлор кеңеши жок болгон учурда, ушул пунктта каралган директорлор кеңешинин функциялары анын башкармалыгына жүктөлөт.»;  

10) 8-пунктта: 

- төмөнкү мазмундагы экинчи абзац менен толукталсын: 

«- төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун директорлор кеңеши тарабынан бекитилген кылмыштуу каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы туруу чөйрөсүндөгү ички контролдоо саясатын жана программасын ишке ашырууну камсыз кылуу; 

- экинчи абзац төмөнкү редакцияда берилсин: 

«- Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын аткарылышына көзөмөлдү камсыз кылуу;» 

- үчүнчү абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

11) 9-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

- 9-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«9. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү максатында ички контролдук программасын иштеп чыгып, колдонууга киргизүүгө тийиш, ал төмөнкүдөй негизги жол-жоболорду камтыйт: 

1) кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо/кылмыштуу кирешелерди легализациялоо процессине катышкан адамдар менен бөлүмдөрдүн ортосундагы чечимдерди кабыл алуу, өз ара аракеттенүү жана отчеттуулук боюнча кызмат адамдарынын ыйгарым укуктарын жана жоопкерчилигин белгилөөгө багытталган ички контролдоо уюму;  

2) террористтик, экстремисттик ишмердүүлүктү каржылоо, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтуу, уюшкан топтордун же кылмыштуу коомдоштуктардын кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдиктерин аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, башкаруу, азайтуу жана документтештирүү боюнча чараларды ишке ашыруу (мындан ары – кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо/кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу тобокелдиги); 

3) кылмыштуу кирешелерди адалдоого/кылмыштуу иштин каржыланышына байланыштуу тобокелдиктерди баалоону актуалдуу абалда кармап туруу жана Улуттук банкка жана финансылык чалгындоо боюнча ыйгарым укуктуу органга тобокелдиктерди баалоо жөнүндө маалымат берүү (зарыл болгон учурда); 

4) кылмыштуу кирешелерди адалдоого каршы күрөшүүдө тобокелдиктерди баалоодо бардык тобокелдик факторлорун карап чыгуу, андан кийин тобокелдиктин жалпы деңгээлин жана аны азайтуу чараларын аныктоо; 

5) Директорлор кеңеши тарабынан бекитилген, тобокелдиктерди азайтууну натыйжалуу башкарууну камсыз кылган, ошондой эле өлкө деңгээлинде жана/же тиешелүү сектордо аныкталган тобокелдиктерди эске алган ички ченемдик документтердин болушу; 

6) контролдоо каражаттарын колдонууну мониторингдөө, зарыл болгон учурда аларды кеңейтүү жана террористтик ишти каржылоонун, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтуунун, кылмыштуу кирешелерди легализациялоонун (адалдоонун) аныкталган жогорку тобокелдиктерин башкаруу жана азайтуу боюнча чараларды көрүү; 

7) кардарларды тийиштүү текшерүүнү жүзөгө ашыруу, анын ичинде: 

- кардарды (бир жолку жана туруктуу) идентификациялоо жана верификациялоо; 

- кардар менен болгон ишкердик мамилелердин максаты жана болжолдонгон мүнөзү жөнүндө маалымат алуу;  

- бенефициардык ээсин аныктоо жана кардарлардын бенефициардык ээсин текшерүү үчүн жеткиликтүү жана акылга сыярлык чараларды көрүү, анын ичинде юридикалык жактар (чет өлкөлүк трасттар ж.б.).; 

- каржылык кылмыштуулук максаттарында жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоо (адалдоо) максаттарында пайдаланууга көбүрөөк дуушар болгон кардарлардын операцияларын идентификациялоо жана верификациялоо, шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды жүргүзүү; 

- кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштыруу (адалдоо) максатында пайдаланууга көбүрөөк дуушар болгон, шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды жүргүзүү боюнча төлөм уюмунун бардык көрсөтүлүүчү кызматтары боюнча операцияларына мониторинг жүргүзүү жана аныктоо; 

- кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоо жана верификациялоо натыйжасында алынган маалыматтарды документ жүзүндө каттоого алуу; 

- кардардын иши жана анын финансылык абалы жөнүндө маалыматты жана документтерди, ошондой эле кардарды тийиштүү текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматтарды жана документтерди сактоо жана жаңылоо; 

- кардар-кызмат көрсөтүүчүгө тийиштүү текшерүүнү кардар менен болгон ишкердик мамилелердин бүткүл мезгилинде туруктуу негизде жүргүзүү жана кардар тарабынан жүргүзүлгөн операциялардын (төлөмдөрдүн) анын ишмердүүлүгүнүн мазмуну, финансылык абалы жана каражат булагы жөнүндөгү маалыматка, ошондой эле кылмыштуу иш-аракеттерди каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдиктеринин мүнөзүнө шайкештигин талдоо. 

Жогоруда көрсөтүлгөн кардарды тийиштүү текшерүү боюнча чаралар Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген учурларда жана тартипте, ошондой эле тобокелдиктерди баалоонун жыйынтыктарын эске алуу менен колдонулат. 

8) кардар-төлөөчүнүн ишинде каржылык чалгындоо органынын талаптарына ылайык контролдоого жана билдирүүгө тийиш болгон, анын ичинде шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды аныктоо, кардардын ушундай операцияларды жүргүзүүдөгү шектенүүлөрүнүн негиздүүлүгүн ырастоо же четке кагуу үчүн; 

9) кардарды тейлөөдөн жана кызмат көрсөтүүдөн баш тартуунун жана ишкердик мамилелерди токтотуунун тартибин жана негиздерин белгилөө;  

10) санкциялык тизмеге киргизилген адамдарга карата операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу жана максаттуу финансылык санкцияларды колдонуу. 

Төлөм уюму тарабынан операцияларды (бүтүмдөрдү) токтото туруу жана максаттуу финансылык санкцияларды колдонуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген «Операцияны (бүтүмдү) токтото туруу, операцияны (бүтүмдү) жана (же) каражаттарды тоңдуруу жана тоңдурулган каражаттарга жеткиликтүүлүктү берүү жана тоңдурулган каражаттарды башкаруу тартиби жөнүндө» жобого ылайык жүзөгө ашырылат. 

11) «Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын  

14-ноябрындагы № 739 токтому менен бекитилген Тобокелдиги жогору өлкөлөргө карата чараларды (санкцияларды) колдонуу тартиби жөнүндө» жобонун талаптарына ылайык тобокелдиги жогору өлкөлөргө карата чараларды колдонуу; 

12) финансылык чалгындоо органына өз убагында маалыматты жана документтерди берүү, ошондой эле контролдоого жана билдирүүгө тийиш болгон операциялар (бүтүмдөр) жөнүндө билдирүүлөрдү берүү; 

13) операциялар (бүтүмдөр) жөнүндө маалыматтарды жана документтерди, ошондой эле кардарларды тийиштүү текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматты сактоону камсыз кылуу;  

14) маалыматтардын купуялуулугун жана маалыматтык коопсуздукту камсыз кылуу; 

15) төлөм системасына кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү, кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарынын аткарылышын камсыз кылуучу, төлөм уюмунун иши жөнүндө, анын ичинде кардарлардын операциялары жөнүндө ыкчам, ишенимдүү жана толук маалымат берүүнү камсыз кылуучу маалыматтык жана автоматташтырылган механизмдерди киргизүү; 

16) төлөм уюму тарабынан кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын сакталышын туруктуу камсыз кылууга көзөмөл жүргүзүүнү жана мониторинг жүргүзүүнү белгилөө;  

17) төлөм уюмунун жогорку тобокелдикке дуушар болгон кызматкерлерин (кассирлер, инкассаторлор, IT-адистери, төлөм уюмунун башка бөлүмдөрүнүн кызматкерлери ж.б.) көзөмөлдөө, төлөм уюмунун тиешелүү бөлүмдөрүнүн кызматкерлеринин кызматтык нускамаларында кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү саясатын ишке ашыруу боюнча функциялары менен милдеттерин чагылдыруу;  

18) ички контролдоо кызматынын квалификациясын жогорулатууну жана кесиптик кайра даярдоосун камсыз кылуу, төлөм уюмунун/төлөм системаларынын операторлорунун кызматкерлерин кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү, кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу маселелери боюнча окутуу;  

19) кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү, кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштыруу чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка милдеттерди аткарууну камсыз кылуу;  

20) ички контролдоо программасынын жана банктын кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого, кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ички документтеринин колдонулушуна мониторинг жүргүзүү жана зарыл болгон учурда аларды өркүндөтүү.  

Ички контролдоо программасы төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишмердүүлүгүнүн өзгөчөлүктөрүн, аппараттык-программалык комплексин, штаттык санын, кардар базасын жана тобокелдик деңгээлин эске алуу менен иштелип чыгат жана колдонулат.»;  

12) 10-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«10. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору Кыргыз Республикасынын аймагында да, чет өлкөлөрдө да жайгашкан филиалдар, өкүлчүлүктөр жана агенттер тарабынан кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын ишке ашыруу боюнча тийиштүү чараларды иштеп чыгып, сакталышын жана колдонулушун камсыз кылууга тийиш, анын ичинде филиал, өкүлчүлүк же төлөм уюмунун агенти жайгашкан өлкөнүн талаптарын эске алуу менен. 

Эгерде чет мамлекеттин мыйзамдары кылмыштуу кирешелерди легализациялоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын ички контролдоо программаларын жана мыйзам талаптарын колдонууга жол бербесе, филиалдар, өкүлчүлүктөр жана агенттер тобокелдиктерди башкаруу боюнча зарыл чараларды көрүшөт жана бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына билдиришет.»;  

13) 11-пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

14) 13-пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

15) 14-пунктта: 

- «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

- 1-пункттагы «төлөм уюмунун» деген сөздөрдөн кийин «/төлөм системасынын оператору» деген сөздөр менен толукталсын; 

16) 15 пунктта:  

- биринчи абзацтагы «Террористтик» деген сөздү «Кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- үчүнчү абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- төртүнчү абзацтагы «белгиленген талаптарга» деген сөздөрдөн кийин «жана мөөнөттөргө» деген сөздөр менен толукталсын; 

- алтынчы абзац төмөнкү редакцияда берилсин: 

«- төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишин текшерүү жүргүзүүдө Улуттук банктын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө ушул Жобо жана төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ички документтери менен анын компетенциясына кирген маселелер боюнча маалымат берет жана көмөк көрсөтөт;»;  

- жетинчи жана сегизинчи абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- тогузунчу абзацты төмөнкү редакцияда берилсин:  

«- Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо/кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштыруу тобокелдиктерин, анын ичинде ишкердик мамилелерди түзүүдө жана жаңы төлөм продуктыларын, кызматтарды жана технологияларды киргизүүгө чейин баалайт.»;  

17) 16-пунктта: 

- төртүнчү абзацты төмөнкү редакцияда берилсин: 

«- кардар, бенефициардык менчик ээси жана/же операция (бүтүм) жөнүндө кошумча маалымат алууну демилгелеп, кардардын кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) боюнча шектенүүлөрүнүн негиздүүлүгүн тастыктоо же четке кагуу; 

- төмөнкү мазмундагы бешинчи абзац менен толукталсын: 

- белгиленген тартипте төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун бөлүмдөрүнүн жайларына, ошондой эле документтерди (архивдерди), накталай акчаны жана баалуулуктарды (акча сактоочу жайларды), маалымат базасын сактоо үчүн пайдаланылган жайларга кирүүгө;»;  

- сегизинчи абзацтагы «Террористтик» деген сөздү «Кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

18) 18-пунктта «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

19) 19-пунктта 

- «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- «террористтик жана экстремисттик ишке катышуусу, массалык жок кылуу куралын таркатуу жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (изин жашыруу) жөнүндө маалымат болгон жеке адамдардын жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде» деген сөздөрдү «Санкциялык тизмеде» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

20) 20-пунктта: 

- «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- «Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606» деген сөздөрдү «Министрлер Кабинети 2025-жылдын 14-ноябырындагы № 739» денег сөздөргө алмаштырылсын;  

21) 22-пункттун 5 жана 6-пунктчаларында «террористтик» деген сөздөр «кылмыштуу» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

22) 23-пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

23) 6- бөлүмдөгү аталышындагы террористтик» деген сөздү кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

24) 24-пункттагы «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

25) 25-пунктта: 

- экинчи, төртүнчү жана бешинчи абзацтарда «террористтик» деген сөздөрдү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- алтынчы абзацтагы «финансылык чалгындоо органы тарабынан» деген сөздөрдөн кийин «мурунку текшерүүлөрдүн жүрүшүндө» деген сөздөр менен толукталсын; 

- сегизинчи абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- тогузунчу абзацты төмөнкү редакцияда берилсин: 

«-кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү саясатын ишке ашырууга катышкан кызматкерлерди окутуу боюнча жол-жобонун сакталышын текшерүү. 

- төмөнкү мазмундагы абзац менен толукталсын:  

«Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун түзүмдүк бөлүмдөрүнүн ишин кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо системасын сактоо предмети боюнча текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча ички аудитор сунуштарды иштеп чыгат, алар ошондой эле кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү боюнча жооптуу кызмат адамына таанышуу үчүн берилет.»;  

26) 26-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«26. Төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору көз карандысыз аудитордук текшерүүнү сапаттуу жана ар тараптуу жүргүзүү максатында, тиешелүү бөлүмдөр менен талкуулоону жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ички чаралар, жол-жоболор жана контролдоо системалары жөнүндө маалымат алуу үчүн маалыматка жеткиликтүүлүктү, ошондой эле болгон көйгөйлөр жөнүндө маалыматты камсыз кылууга тийиш. Ички аудитор банктын бардык материалдарына жана отчетторуна жетүүгө укуктуу.»;  

27) 27-пунктта: 

- биринчи абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 1-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- 3-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

28) 28-пунктта «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

29) 29-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«29. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарды тийиштүү текшерүүдөн өткөрүүдө тобокелдикке багытталган мамилени колдонууга милдеттүү. Тийиштүү текшерүү чараларынын көлөмү кардардын тобокелдик профилин жана ишкердик мамилелердин масштабын эске алуу менен аныкталууга тийиш, атап айтканда, тобокелдик деңгээли, ишкердик мамилелердин максаты, жүргүзүлгөн операциялардын суммасы, ишкердик мамилелердин үзгүлтүксүздүгү же узактыгы. 

Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардар менен ишкердик мамилелердин бүткүл мезгилинде кардарды тийиштүү текшерүү чараларын колдонууга милдеттүү. 

Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору төмөнкүлөргө милдеттүү: 

1) тобокелдиктер жогорулаган жерлерде тобокелдиктерди башкаруу жана азайтуу боюнча кеңейтилген чараларды колдонуу; 

2) тобокелдик критерийлерин эске алуу менен өз кардарларын классификациялоо; 

3) тобокелдик деңгээлине жана алардын маанилүүлүгүнө жараша учурдагы кардарларга тийиштүү текшерүү талаптарын колдонуу, ошондой эле кардарларды тийиштүү текшерүү чаралары мурда качан колдонулганын жана алынган маалыматтар жетиштүү болгон-болбогонун эске алуу менен учурдагы кардарларды өз убагында тийиштүү текшерүүдөн өткөрүү. 

Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору тобокелдиктерди башкаруу жана азайтуу боюнча жөнөкөйлөтүлгөн чараларды тобокелдиктердин төмөндөшү аныкталган жана кылмыштуу кирешелерди адалдоого/терроризмди каржылоого шектенүүлөр жок болгон учурда гана колдоно алышат.»;  

30) 30-пунктта: 

- 1- пунктчa төмөнкү редакцияда берилсин: 

«1) Төлөм системасынын катышуучусу, товарларды жана кызматтарды берүүчү/агент/субагент/электрондук акчанын агенти (дистрибьютору)/контрагенти менен ишкердик мамилелерди түзүүдө (келишим түзүү, электрондук капчык ачуу ж.б.);»; 

- 2- пунктчa «70 000» деген сандарды «1 000 000» деген сандарга алмаштырылсын; 

- 3- пунктчa «70 000» деген сандарды «1 000 000» деген сандарга алмаштырылсын; 

- 6-пунктчанын экинчи абзацы күчүн жоготту деп саналсын;  

- төмөнкүдөй мазмундагы 7-пунктча менен толукталсын: 

«7) жеке жана юридикалык жактарга электрондук капчык ачканда, электрондук акчаны акцептегендерге, электрондук акчанын агенттерине/субагенттерине (төлөм уюмунда электрондук акча чыгарууга лицензия болгон учурда). 

Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарды (туруктуу, бир жолку, жеке же юридикалык жак, юридикалык түзүм катары) аныктоого жана кардардын инсандыгын ишенимдүү, көз карандысыз баштапкы документтерди, маалыматтарды же маалыматты колдонуу менен текшерүүгө милдеттүү.»;  

31) 30-1-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин:  

«- Кыргыз Республикасынын кылмыштуу кирешелерди легализациялоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык кардарды (туруктуу, бир жолку, жеке жана юридикалык жакты) жана бенефициардык ээсин аныктоо. 

- кардардын анкеталарында көрсөтүлгөн маалыматтардын аныктыгын ишенимдүү булактардан алынган маалыматтарды жана документтерди колдонуу менен текшерүү аркылуу кардарды верификациялоо. 

- кардардын атынан ишеним кат жана тапшырма боюнча иш алып барган ар бир адамдын ыйгарым укуктары бар экенин текшерүү, ошондой эле бул адамдын ким экенин аныктоо жана текшерүү. 

- кардарлардын бенефициардык ээлерин аныктоодо, бенефициардык ээлеринин инсандыгын текшерүү/верификациялоо үчүн ишенимдүү булактан алынган тиешелүү маалыматты же дайындарды колдонуу менен чараларды көрүү, ошондо алар бенефициардык ээси(лери) ким экенин билишкенине ынанышсын.» 

32) 30-2-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин:  

«30-2. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору төмөнкүлөрдү камтышы керек болгон ишкердик мамилелерге дайыма тийиштүү текшерүү жүргүзүүгө милдеттүү: 

1) кардар тарабынан жүргүзүлгөн операциялардын (бүтүмдөрдүн) кардар, анын чарбалык иши, финансылык абалы жана каражаттарынын булагы жөнүндө, ошондой эле тобокелдиктердин мүнөзү жөнүндө колдо болгон маалыматтарга шайкештигин кылдаттык менен талдоо;  

2) кардар жөнүндө колдо болгон, биринчи кезекте жогорку тобокелдиктеги кардарларга карата маалыматты текшерүү жана жаңылоо жолу менен кардарды талаптагыдай текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматтарды жана документтерди актуалдуу абалда жана тиешелүү түрдө сактоо.»;  

33) 34-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

34) 35-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

35) 36-пункттун 6-пунктчасындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

36) 37-пунктта: 

- биринчи абзацты төмөнкү редакцияда берилсин: 

«37. Төмөн тобокелдик аныкталган учурда, төлөм уюму/төлөм системасынын оператору, эгерде бул тобокелдиктерди баалоого жана төлөм уюмунун ички жол-жоболоруна ылайык келсе, кардарды тийиштүү текшерүүнүн төмөнкү жөнөкөйлөтүлгөн чараларын колдоно алат.»;  

- 2-пунктча күчүн жоготту деп саналсын;  

37) 38-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«38. Чет өлкөлүк коомдук кызмат адамдарына тейлөө көрсөтүүдө, кардарларды тийиштүү текшерүү боюнча мыйзамдарда белгиленген чараларды колдонуудан тышкары, төлөм уюму/төлөм системасынын оператору төмөнкү кошумча тийиштүү текшерүү чараларын колдонушу керек: 

1) кардар/агент/электрондук акча агенти (дистрибьютор) же бенефициардык менчик ээсинин коомдук кызмат адамы болуп саналабы же жокпу, аны аныктоо үчүн тобокелдиктерди башкаруу системасын колдонуу; 

2) жетекчинин жазуу жүзүндөгү уруксатын алуу, эгерде ал коомдук кызмат адамы менен ишкердик мамилелерди түзүү же улантуу (учурдагы кардарлар үчүн) зарыл болсо, ошондой эле коомдук кызмат адамы тийиштүү текшерүүнү талап кылган суммага бир жолку операция жасаганда; 

3) мамлекеттик кызмат адамынын акча каражаттарынын жана башка мүлкүнүн келип чыгуу булагын аныктоо; 

4) мамлекеттик кызмат адамы тарабынан ишке ашырылган операцияларды (бүтүмдөрдү) кошо алганда, ишкердик мамилелерге жогорку тобокелдиктеги кардарлар үчүн белгиленген тартипте тынымсыз жана терең мониторинг жүргүзүү; 

5) мамлекеттик кызмат адамдары жөнүндөгү колдо болгон маалыматты дайыма жаңылап туруу. 

Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору жогоруда көрсөтүлгөн чараларды чет өлкөлүк мамлекеттик кызмат адамынын үй-бүлө мүчөлөрүнө жана жакын адамдарына (жакын туугандарына, ишкер өнөктөштөрүнө жана расмий өкүлдөрүнө) карата да колдонууга тийиш.»;  

38) 38-1-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин: 

«38-1. 38-пункттун 2, 3, 4 жана 5-пунктчаларында көрсөтүлгөн чаралар улуттук коомдук кызмат адамдарына жана эл аралык уюмдардын коомдук кызмат адамдарына, ошондой эле алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө жана жакын адамдарына карата да, эгерде мындай адамдар менен ишкердик мамилелердин жогорку тобокелдиги аныкталса, колдонулат.»;  

39) 38-2-пункт менен толукталып, төмөнкү редакцияда берилсин: 

«38-2. Улуттук коомдук кызмат адамдары аныкталган учурда, төлөм уюму каржылык чалгындоо органы тарабынан белгиленген коомдук кызмат адамынын анкетасынын формасына ылайык, алынган маалыматтарды электрондук форматта каттайт.»;  

40) 39-пунктунда: 

- 1-пунктчада «/веб кассада» деген сөздөрдөн кийин «/электрондук капчыкта» деген сөздөр менен толукталсын; 

- 1-пункттун экинчи абзацында расмий тилдеги «отчеств» деген сөз «отчества (атасынын аты бар болсо)» деген сөзгө алмаштырылсын;  

- 1- пунктчада үчүнчү абзацы төмөнкүдөй редакцияда берилсин: 

«- төлөмдү жүргүзүүдө эсеп колдонулса, жөнөтүүчүнүн эсеп номери, эгерде операцияны жүргүзүүдө электрондук капчык/карта колдонулса - төлөм системасынын коопсуздук талаптарына ылайык электрондук капчыктын идентификациялык номери/картанын номери;»;  

- 3-пункттагы «кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоо) катышуусу тууралуу маалыматтар бар болгон адамдардын, топтордун, уюмдардын тизмегинде;» деген сөздөрдү алып салынсын; 

- 4-пунктча төмөнкү редакцияда берилсин: 

«4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык төлөм системасындагы төлөмдү тоңдуруу же төлөмдү токтотуп туруу жана эгерде төлөмдү жөнөтүүчү жана (же) алуучу Санкциялык тизмелерде болсо, каржылык чалгындоо органы тарабынан белгиленген мөөнөттө бул тууралуу каржылык чалгындоо органына билдирүү;»;  

- 5- пункттагы «беш саат» деген сөздөр «Кыргыз Респуликасынын мыйзам тарабынан белгиленген мөөнөт» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

- 5-пункттун экинчи абзацындагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

41) 40-пункттагы «ПФТД/ЛПД» деген сөздөрдү «ПФПД/ЛПД» деген сөздөргө алмаштырылсын;  

42) 41-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

43) 42-пунктта: 

- үчүнчү жана бешинчи абзацтарындагы «Өкмөтү» деген сөздү «Министрлер Кабинети» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- төртүнчү абзацтагы «террористтик же экстремисттик ишти, ошондой эле мындай ишти каржылоо үчүн» деген сөздөрдү «террористтик ишмердүүлүк, экстремисттик ишмердүүлүк, массалык кыргын салуучу куралды жайылтуу, кылмыш жасоо максатында уюшкан топту же кылмыштуу жамаатты түзүү жана башкаруу же бул топко же жамаатка катышуу же бул топко же жамаатка башка жардам көрсөтүү, ошондой эле мындай кылмыштуу ишти каржылоо үчүн» деген сөзгө алмаштырылсын;  

- бешинчи абзацтагы «нак акча» деген сөздөрдөн кийин «жана накталай эмес» деген сөздөр менен толукталсын;  

44) 43-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

45) 44-пунктта: 

- биринчи абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

- биринчи абзацтагы «Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606» деген сөздөрдү «Министрлер Кабинети 2025-жылдын 14-ноябырындагы № 739» денег сөздөргө алмаштырылсын;  

46) төмөнкүдөй мазмундагы 44-1 жана 44-2-пункттар менен толукталсын:  

«44-1. Эгерде төлөм уюму/төлөм системасынын оператору тиешелүү текшерүү чараларын көрүүгө мүмкүнчүлүгү жок болсо, ал ишкердик мамилелерге кирбөөгө жана операцияны жүргүзбөөгө же ишкердик мамилелерди токтотууга милдеттүү. 

Төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору мындай кардар боюнча шектүү операция жөнүндө билдирүүнү Финансылык чалгындоо органына Кылмыштуу кирешелерди каржылоого/Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарда белгиленген тартипте жана мөөнөттө жөнөтүүгө милдеттүү.»;  

«44-2. Эгерде төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору кардарды тийиштүү текшерүү жүргүзүү келип чыккан шектенүүлөр жөнүндө маалыматтын ачыкка чыгышына алып келет деп ишенсе, төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору кардарды тийиштүү текшерүү боюнча чараларды көрбөйт, шектүү операцияны (бүтүмдү) токтото турат жана финансылык чалгындоо органына Кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) жана терроризмди каржылоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарда белгиленген тартипте жана мөөнөттө шектүү операция (бүтүм) жөнүндө билдирүү жөнөтөт.»;  

47) 45-пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын;  

48) 46-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«46. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору операциялар аткарылгандан кийин кеминде беш жыл бою ички жана эл аралык операциялар боюнча бардык зарыл жазууларды сактоого милдеттүү. 

Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардар менен болгон ишкердик мамилелер токтотулгандан кийин же бир жолку операция жүргүзүлгөн күндөн кийин, кардарды тийиштүү текшерүү чараларын колдонуунун натыйжасында алынган бардык жазууларды, кардарлардын файлдарын жана ишкердик кат алышууларды, жүргүзүлгөн ар кандай талдоолордун жыйынтыктарын, кеминде беш жыл сактоого милдеттүү. 

Операциялар жөнүндө жазуулар жеке операцияларды калыбына келтирүүгө мүмкүндүк бергидей жетиштүү болушу керек, зарыл болгон учурда кылмыштуу аракеттерди куугунтуктоодо далил катары кызмат кылышы керек. 

Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарды тийиштүү текшерүү жөнүндө бардык маалыматты жана кардарлардын операциялары жөнүндө жазууларды Улуттук банкка, финансылык чалгындоо боюнча ыйгарым укуктуу органга жана укук коргоо органдарына ыкчам түрдө берүүнү камсыз кылууга милдеттүү.»;  

49) 47-пункттагы «Өкмөтүнө» деген сөздү «Министрлер Кабинетине» деген сөзгө алмаштырылсын.  

 

12. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын  

13-октябрындагы № 2021-П-14/56-1-(ПС) «Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдөө (оверсайт) эрежелерди бекитүү жөнүндө» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдөө (оверсайт) эрежелерге:  

1) 10-тиркеме: 

- 7-пункттун 7.13-пунктчасындагы «Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөрдү «Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

- 6-пункттун 6-пунктчасындагы «Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөрдү «Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөргө алмаштырылсын.  

 

13. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын  

20-апрелиндеги № 2022-П-14/25-3-(ПС) «Кыргыз Республикасында электрондук акча жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Кыргыз Республикасында электрондук акча жөнүндө» жобого: 

1) 37-пунктта: 

- биринчи абзацтагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

- биринчи жана экинчи абзацтардагы «ПФТД/ЛПД» деген сөздөр «ПФПД/ЛПД» деген сөздөргө алмаштырылсын,  

2) 51- пункттагы «террористтик» деген сөздү «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; «ПФТД/ЛПД» деген сөздү «ПФПД/ЛПД» деген сөзгө алмаштырылсын; 

3) 109-пункттун 5-пунктчасындагы «терроризмди» деген сөз «кылмыштуу» деген сөзгө алмаштырылсын; 

4) 122-пункт төмөнкү редакцияда берилсин: 

«122. Эл аралык электрондук акчаларды жайылтууну жана төлөөнү эсепке алууну камсыз кылуу, Улуттук банкка ишенимдүү статистикалык маалыматтарды жана отчеттуулукту берүү, тийиштүү контролду жана мониторингди жүргүзүү, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында мониторингдин натыйжалуу инструменттеринин болушун камсыз кылуу үчүн, эл аралык электрондук акча системасынын оператору/эл аралык электрондук акчанын эмитенти эл аралык электрондук акча системасынын агентине/субагентине (мындан ары - ЭЭАС агенти) эл аралык электрондук акча системасында тиешелүү мүмкүнчүлүктөрдү, жеткиликтүүлүк укуктарын берүүгө тийиш.». 

 

14. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын  

2-июнундагы № 2022-П-14/35-3(НПА) «Кыргыз Республикасында ачык программалык интерфейстерди колдонуу менен финансылык платформалар (маркетплейс) аркылуу финансылык кызмат көрсөтүүлөрдөн пайдалануу мүмкүнчүлүгүн жөнгө салуу жөнүндө жобону бекитүү тууралуу» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин:  

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Кыргыз Республикасында ачык программалык интерфейстерди колдонуу менен финансылык платформалар (маркетплейс) аркылуу финансылык кызмат көрсөтүүлөрдөн пайдалануу мүмкүнчүлүгүн жөнгө салуу жөнүндө» жобого: 

- 6-пункттун жетинчи абзацындагы «Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөрдү «Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» деген сөздөргө алмаштырылсын. 

 

15. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2023-жылдын  

3-февралындагы №2023-П-14/8-2-(НПА) «Виртуалдык активдерге байланышкан кызматтарды сунуштоо тартиби жөнүндө» токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүү киргизилсин: 

Жогоруда аталган токтом менен бекитилген «Виртуалдык активдерге байланышкан кызматтарды сунуштоо» тартибине: 

1) 12-пункттун тогузунчу абзацындагы «кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого), террористтик ишти каржылоого жана массалык жок кылуу куралдарын жайылтууну каржылоого» деген сөздөрдү «кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштырууга (адалдоого)» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

2) 27-пункттагы «террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары - ПФТД/ЛПД)» деген сөздөрдү «кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары – ПФПД/ЛПД)» деген сөздөргө алмаштырылсын; 

3) 31, 32, 33, 34, 43 жана 44 -пункттарындагы «ПФТД/ЛПД» деген сөздөрдү «ПФПД/ЛПД» деген сөздөргө алмаштырылсын. 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын  

«Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык келтирүү максатында Улуттук банктын айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбооруна 

МААЛЫМДАМА-НЕГИЗДЕМЕ 

 

 

1. Максаты жана милдети 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Башкармасынын (мындан ары – Улуттук банк) “Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык келтирүү максатында Улуттук банктын айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору (мындан ары – токтом долбоору) Акчаны адалдоого каршы күрөшүү боюнча финансылык чараларды иштеп чыгуу тобу (ФАТФ) тарабынан иштелип чыккан акчаны адалдоого жана терроризмди каржылоого каршы аракеттенүү боюнча эл аралык стандарттарга ылайык келтирүү максатында, ошондой эле Кыргыз Республикасынын 2025-жылдын 23-январындагы № 26 “Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан; 

 

2. Түшүндүрмө берүүчү бөлүк 

2025-жылдын 23-январында Кыргыз Республикасынын "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу" № 26 Мыйзамы менен Кыргыз Республикасынын "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Мыйзамына (мындан ары – Мыйзам) өзгөртүүлөр киргизилген, алардын негизгиси Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү системасын уюшкан топторду же кылмыштуу коомчулукту каржылоого каршы аракеттенүү багыты боюнча толуктоо болуп саналат.  

Токтомдун долбоорунда кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына киргизилген кабыл алынган өзгөртүүлөргө жана акчаны адалдоого жана терроризмди каржылоого каршы аракеттенүү боюнча айрым эл аралык стандарттарга киргизилген өзгөртүүлөргө ылайык келтирүүгө байланыштуу өзгөртүүлөр каралган. 

Ошентип, мыйзамдын аталышы жана жоболору өзгөртүлгөндүгүнө ылайык, «кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү» түшүнүгү террористтик ишти каржылоо, экстремисттик ишти каржылоо, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууну каржылоо сыяктуу түшүнүктөрдү камтыйт.  

Бул өзгөртүүлөр Кыргыз Республикасындагы уюшкан кылмыштуулук улуттук коопсуздукка олуттуу коркунуч келтирип, коомдук, экономикалык жана саясий туруктуулукту бузуп жаткандыгына байланыштуу киргизилген. Бул коркунуч анын трансмиллеттик мүнөзү, терроризм менен болгон каржылык байланышы жана коррупция аркылуу мамлекеттик жана экономикалык структураларга кирип кетүүсү менен күчөтүлөт. 

Мындан тышкары, мыйзамдын 26-беренесине ылайык, финансылык мекемелер жана финансылык эмес категориядагы жактар накталай акча каражаттары менен операциялар (бүтүмдөр) жөнүндө гана эмес, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген босого суммасына барабар же андан ашкан суммадагы накталай эмес акча каражаттары менен операциялар жөнүндө да маалымат берүүгө милдеттүү.  

Буга чейин накталай эмес акча каражаттары менен операциялар жөнүндө маалымат финансылык чалгындоо органына суроо-талап боюнча берилип келген.  

Ошентип, токтомдун долбооруна ылайык Улуттук банктын 15 (он беш) ченемдик укуктук актыларына тиешелүү өзгөртүүлөр киргизилди.  

Ошону менен бирге, токтомдун долбоору менен ФАТФтын эл аралык стандарттарына шайкеш келтирүү алкагында айрым ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөр киргизилди. 

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча комиссиянын 2024-жылдын 13-июнундагы № 10 отурумунун протоколу менен Евразиялык тобунун (ЕАТ) мүчө мамлекеттерин өз ара баалоонун 3-раундунун алкагында Кыргыз Республикасын өз ара баалоого даярдоо жана өткөрүү боюнча 2024–2026-жылдарга карата Стратегиялык иш-чаралар планы бекитилген (мындан ары – Стратегиялык план).  

Ошентип, стратегиялык пландын 13-пунктуна ылайык, укуктук талдоонун жыйынтыгы боюнча, ПОД/ФТ субъектилеринин бардыгы ченемдик укуктук актылардын жана башка жетекчилик көрсөтмөлөрдүн долбоорлорун иштеп чыгуу жана кабыл алуу боюнча иштерди жүргүзүүсү зарыл. 

Кыргыз Республикасы баңгизаттарды мыйзамсыз жүгүртүүдөн, терроризмди каржылоодон жана уюшкан трансулуттук кылмыштуулуктун башка түрлөрүнөн алынган каражаттарды адалдоого каршы күрөшүүгө багытталган БУУнун бир катар эл аралык конвенцияларынын катышуучусу болуп саналат. БУУнун Коопсуздук Кеңешинин резолюциясына ылайык (1617, 2005-ж.), ФАТФтин сунуштары БУУга мүчө мамлекеттер үчүн колдонууга милдеттүү болуп саналат. ФАТФке мүчө өлкөлөр тарабынан сунуштардын сакталышын контролдоонун негизи катары өз ара мониторинг системасы колдонулат, ал өлкөлөрдү өз ара баалоону камтыйт, мында улуттук системага тастыкталган эксперттердин тобу тарабынан талдоо жүргүзүлөт. 

Кыргыз Республикасы кылмыштуу кирешелерди легализациялоого жана терроризмди каржылоого каршы күрөшүү боюнча Евразия тобунун (мындан ары – ЕАТ) мүчөсү болуп саналат, ал ФАТФтин сунуштарын аймактык өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен ишке ашыруу боюнча түзүлгөн кылмыштуу кирешелерди легализациялоого жана терроризмди каржылоого каршы күрөшүү жаатындагы эл аралык кызматташуунун формасы болуп эсептелет.  

ЕАТтын өз ара баалоосунун биринчи раундун Кыргыз Республикасы 2007-жылы, экинчи раундун 2018-жылы өткөн. 2018-жылдагы 2 өз ара баалоонун жыйынтыгы боюнча ФАТФтин сунуштарына ылайык иштелип чыккан «Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамы кабыл алынган. Жогоруда көрсөтүлгөн Мыйзамга ылайык Улуттук банктын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актылары кайра каралып чыгып, иштелип чыккан. 

Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында Кыргыз Республикасынын улуттук мыйзамдарында жана ФАТФтын эл аралык стандарттарында каралган жогоруда аталган бардык сунуштар азыркы учурда камтылган.  

Ошону менен бирге, аларды колдонуунун натыйжалуулугун жогорулатуу жана банк секторунун туруктуулугун бекемдөө, каржы секторунун мыйзамсыз каржылык операцияларга аралашуу тобокелдиктерин азайтуу жана ЕАГнын өз ара баалоосунун 3-раундунун жыйынтыгы боюнча оң баа алуу үчүн шарттарды түзүү максатында Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын колдонуудагы ченемдерин актуалдаштыруу жана өркүндөтүү талап кылынат. 

Ошентип, кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы күрөшүү жаатындагы Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына укуктук талдоо жүргүзүүнүн жыйынтыгы боюнча, ошондой эле жаңы технологиялардын өнүгүшүн, трансчек аралык операциялардын күчөшүн жана тобокелдиктердин тизмесинин кеңейишин эске алуу менен, кардарларды жана бенефициарларды тийиштүү текшерүү, тобокелдиктерди баалоо, шектүү белгилери бар операцияларды терең талдоо механизмдерин кошо алганда, бир катар талаптарды тактоо жана конкреттештирүү зарыл. 

 

3. Социалдык, экономикалык, укуктук, укук коргоо, гендердик, экологиялык, коррупциялык натыйжаларды болжолдоо. 

Токтом долбоору социалдык, укуктук, укук коргоо, гендердик, экологиялык, экономикалык жана коррупциялык кесепеттерге алып келбейт. 

 

4. Информация о результатах общественного обсуждения 

В соответствии со статьями 19 и 22 Закона «О нормативных правовых актах Кыргызской Республики», а также с требованиями Положения «О нормативных правовых актах Национального банка Кыргызской Республики», проекты нормативных правовых актов, непосредственно затрагивающие интересы граждан и юридических лиц, а также регулирующие предпринимательскую деятельность, подлежат общественному обсуждению.  

Материалы по проекту постановления будут размещены для общественного обсуждения на официальном интернет-сайте Национального банка и на Едином портале общественного обсуждения проектов нормативных правовых актов Кыргызской Республики (koomtalkuu.gov.kg) по итогам информационного заседания Правления Национального банка. 

4. Коомдук талкуунун жыйынтыгы тууралуу маалымат  

«Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө» Мыйзамынын 19 жана 22-беренелерине, ошондой эле «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө» Жобонун талаптарына ылайык, жарандардын жана юридикалык жактардын кызыкчылыктарына түздөн-түз тиешелүү, ошондой эле ишкердик ишти жөнгө салуучу ченемдик укуктук актылардын долбоорлору коомдук талкууга алынууга тийиш.  

Улуттук банк Башкармасынын маалыматтык жыйынынын жыйынтыгы боюнча токтом долбоору боюнча материалдар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) коомдук талкуулоо үчүн жайгаштырылат. 

Бул бөлүм коомдук талкуунун жыйынтыгы боюнча толукталат. 

 

5. Долбоордун мыйзамдарга ылайык келүүсүн талдоо 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарынын ченемдерине каршы келбейт.  

 

6. Каржылоо зарылчылыгы тууралуу маалымат 

Сунуш кылынган долбоорду кабыл алуу кошумча каржылоону талап кылбайт. 

 

7. Жөнгө салуучу таасирин талдап-иликтөө жөнүндө маалымат  

Сунушталган токтом долбооруна карата Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актыларынын ишкердик субъекттеринин ишине тийгизген регламенттик таасирин талдоо методикасынын 4-пунктунун 4-пунктчасынын, 6-пунктчасынын жоболорунун негизинде регламенттик таасирди талдоо жүргүзүлбөйт, ал Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Башкармасынын 2022-жылдын 21-декабрындагы № 2022-П-02/81-6-(НПА) токтому менен бекитилген, юридикалык күчү жогору турган ченемдик укуктук актыларга ылайык келтирүүгө жана Кыргыз Республикасынын укуктук тутумунун ажырагыс бөлүгү болуп саналган эл аралык стандарттарга (келишимдерге) ылайык келтирүүгө тиешелүү бөлүгүндө. 

 

 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбооруна 

САЛЫШТЫРМА ТАБЛИЦАСЫ 

 

 

Колдонуудагы редакция	Сунушталган редакция	Эскертүү
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2009-жылдын 15-июлу № 30/6  «Кыргыз Республикасында акча которуулар системасы боюнча которууларды жүзөгө ашыруу эрежелери»
1.6-1. Улуттук банк акча которуу системаларынын банк-катышуучуларынын жана акча которуу системаларынын операторлорунун ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жөнгө салат жана жүзөгө ашырат.   Улуттук банк акча которуу системалары боюнча ишке ашырылган которуулар жөнүндө маалыматтарды алуу максатында, акча которуу системаларынын банк-катышуучулары жана акча которуу системаларынын операторлору менен өз ара иш алып барууну камсыз кылат, ошондой эле катышуучуларга жана операторлорго акча которуулар боюнча, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча консультацияларды берет.	1.6-1. Улуттук банк акча которуу системаларынын банк-катышуучуларынын жана акча которуу системаларынын операторлорунун ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жөнгө салат жана жүзөгө ашырат.   Улуттук банк акча которуу системалары боюнча ишке ашырылган которуулар жөнүндө маалыматтарды алуу максатында, акча которуу системаларынын банк-катышуучулары жана акча которуу системаларынын операторлору менен өз ара иш алып барууну камсыз кылат, ошондой эле катышуучуларга жана операторлорго акча которуулар боюнча, анын ичинде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча консультацияларды берет.
3.1-4. Каттоо үчүн берилген документтер белгиленген талаптарга ылайык келбеген жана/же документтер топтому толук берилбеген учурда толук иштелип чыгуу үчүн кайра кайтарылат.   Кошумча/сын-пикирлерди эске алуу менен жеткире иштелип чыккан документтер оператор жеткире иштеп чыгууга алган күндөн тартып, 10 (он) иш күнүнөн ашпаган мөөнөттө Улуттук банкка сунушталууга тийиш. Көрсөтүлгөн документтер алдын ала электрондук түрдө сунушталышы мүмкүн, андан ары кагаз жүзүндөгү түп нускасы милдеттүү түрдө жөнөтүлөт.   Ушул Эрежелердин талаптарына жооп бербеген же толук эмес көлөмдө сунушталган документтер экиден көп жолу тапшырылган болсо, Улуттук банк акча которуу системасынын операторун каттоодон өткөрүүдөн баш тартууга укуктуу. Мында баш тартуунун себебин көрсөтүү менен кат түрүндөгү тиешелүү билдирүү белгиленген мөөнөттө жөнөтүлөт.	3.1-4. Каттоо үчүн берилген документтер белгиленген талаптарга ылайык келбеген жана/же документтер топтому толук берилбеген учурда толук иштелип чыгуу үчүн кайра кайтарылат.   Кошумча/сын-пикирлерди эске алуу менен жеткире иштелип чыккан документтер оператор жеткире иштеп чыгууга алган күндөн тартып, 10 (он) иш күнүнөн ашпаган мөөнөттө Улуттук банкка сунушталууга тийиш. Көрсөтүлгөн документтер алдын ала электрондук түрдө сунушталышы мүмкүн, андан ары кагаз жүзүндөгү түп нускасы милдеттүү түрдө жөнөтүлөт.
Жок	3.1-7. Улуттук банк төмөнкү учурларда эл аралык акча которуу системасынын операторун каттоодон баш тартууга укуктуу:  - каттоо үчүн белгиленген талаптарга жооп бербеген жалган документтерди бергенде жана/же документтердин толук эмес пакетин 2 (эки) же андан көп жолу бергенде;  - арыз ээси оффшордук зоналардын аймагында катталган;  - арыз ээси финансылык чалгындоо органы (же ыйгарым укуктуу орган) тарабынан түзүлгөн жогорку тобокелдүү өлкөлөрдүн тизмесине кирген өлкөдө катталган.  Улуттук банк белгиленген мөөнөттө эл аралык акча которуу операторуна каттоодон баш тартуу жөнүндө катты баш тартуу себебин көрсөтүү менен жөнөтөт.
3.2. Акча которуу системалары боюнча кызматтарды сунуштаган оператор Кыргыз Республикасынын аймагында өз ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарга ылайык ишке ашырууга тийиш.   Эгерде оператор Кыргыз Республикасынын резидент эмеси болуп саналса, Кыргыз Республикасынын банктары менен акча которуу системасында катышуу боюнча келишим түзүүдө банктар жана операторлор Кыргыз Республикасынын акча которуулар чөйрөсүндө ченемдик укуктук актыларына, ошондой эле террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында мыйзам талаптарына таянууга тийиш.	3.2. Акча которуу системалары боюнча кызматтарды сунуштаган оператор Кыргыз Республикасынын аймагында өз ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, анын ичинде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарга ылайык ишке ашырууга тийиш.   Эгерде оператор Кыргыз Республикасынын резидент эмеси болуп саналса, Кыргыз Республикасынын банктары менен акча которуу системасында катышуу боюнча келишим түзүүдө банктар жана операторлор Кыргыз Республикасынын акча которуулар чөйрөсүндө ченемдик укуктук актыларына, ошондой эле кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында мыйзам талаптарына таянууга тийиш.
3.8. Локалдык акча которуу системаларынын операторун эске албаганда, оператор жөнөтүүчү тарабынан көрсөтүлгөн банктык эсепке жана/же банктык төлөм картына акча которууну чегерүү аркылуу эсеп ачуусуз акча которууда, ушул Эрежелердин 3.7-пунктунун талаптарын аткарууга тийиш.	3.8. Локалдык акча которуу системаларынын операторун эске албаганда, оператор жөнөтүүчү тарабынан көрсөтүлгөн банктык эсепке жана/же банктык төлөм картына электрондук капчык, акча которууну чегерүү аркылуу эсеп ачуусуз акча которууда, ушул Эрежелердин 3.7-пунктунун талаптарын аткарууга тийиш.
4.4. Катышуучу банк эсебин ачуусуз акча которуу системасы аркылуу акча которуу боюнча кызматтарды сунуштоо менен Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарынын талаптарын сактоого тийиш.  Эгерде акча которууну жөнөтүүнүн бир жолку суммасы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жободо белгиленген суммага барабар же андан ашса, катышуучу "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жободо белгиленген талаптарга ылайык түзүлгөн анкетаны толтуруу аркылуу кардарды талаптагыдай текшерүүгө тийиш.   Эгерде акча которуунун бир жолку суммасы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жободо белгиленген суммадан ашпаса, катышуучу "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобонун 12-главасында белгиленген талаптарды сактоого тийиш.	4.4. Катышуучу банк эсебин ачуусуз акча которуу системасы аркылуу акча которуу боюнча кызматтарды сунуштоо менен Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарынын талаптарын сактоого тийиш.  Эгерде акча которууну жөнөтүүнүн бир жолку суммасы "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жободо белгиленген суммага барабар же андан ашса, катышуучу "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жободо белгиленген талаптарга ылайык түзүлгөн анкетаны толтуруу аркылуу кардарды талаптагыдай текшерүүгө тийиш.   Эгерде акча которуунун бир жолку суммасы Кыргыз "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жободо белгиленген суммадан ашпаса, катышуучу "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобонун 12-главасында белгиленген талаптарды сактоого тийиш.
4.9. Оператор жана катышуучу ар бир акча которуу операциясы, эгерде бир нече которуу бир файлдар топтомуна бириктирилген учурда, файлдар топтому боюнча тиешелүү эсеп жүргүзүүгө жана Кыргыз Республикасынын аймагында акча которууну алган/демилгелеген жөнөтүүчү/алуучу тууралуу маалыматтарды (аты-жөнү, туулган күнү жана жылы, жашаган дареги, паспорттогу же инсандыгын тастыктаган документтеги маалыматтар, ИНН (болсо), акча каражаттарын нак эмес ыкмада которууда/алууда банктык эсебинин номери, акча каражаттарын нак эмес ыкмада алууда идентификацияланган электрондук капчыктын номери), которуу максаты, сан жана жазуу түрүндө которуу суммасы жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын төлөм документтерин сактоо боюнча талаптарына ылайык башка маалыматтарды сактоого тийиш.  Эгерде катышуучу акча каражаттарын которуу процессинде которууларды ишке ашырууда жөнөтүүчү жана алуучу болуп саналбаса (башкача айтканда, финансылык мекеменин (банктын) транзиттик функцияларын аткарса), ал ФАТФнын сунуш-көрсөтмөлөрүнө, ошондой эле террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарына ылайык, төмөнкү талаптардын аткарылышын камсыз кылууга тийиш:   1) чек ара аркылуу өтүүчү акча каражаттарын которууга тиешелүү жөнөтүүчү жана алуучу тууралуу бардык маалыматтын өзүндө сакталышын камсыз кылууга (аты-жөнү, туулган күнү жана жылы, жашаган дареги, паспорттогу же инсандыгын тастыктаган документтеги маалыматтарды, ИНН (болсо), акча каражаттарын нак эмес ыкмада которууда/алууда банктык эсебинин номери, акча каражаттарын нак эмес ыкмада алууда идентификацияланган электрондук капчыктын номери);   2) жөнөтүүчү финансылык мекемеден (банк/акча которуу системасынын оператору) алынган чек ара аркылуу өтүүчү которууга тиешелүү бардык маалыматты кеминде беш жыл сактоого;   3) акча каражаттарын которууга тиешелүү алуучу же жөнөтүүчү жөнүндө маалыматтар камтылбаган, чек ара аркылуу өтүүчү акча которууларды аныктоого, ошондой эле мындай которууларды аткаруу/четке кагуу/токтотуу үчүн тобокелдикти аныктоого багытталган жол-жоболорго ээ болууга.	4.9. Оператор жана катышуучу ар бир акча которуу операциясы боюнча, эгерде бир нече которуу бир пакеттик которууга бириктирилсе, пакеттик файлдар боюнча эсеп жүргүзүүгө жана төмөнкү маалыматтарды камтыган маалыматты сактоого тийиш:  1) жөнөтүүчү жеке жактын фамилиясы, аты жана атасынын аты (эгерде бар болсо);  2) эгерде электрондук акча которууну жүргүзүүдө эсеп колдонулган болсо, жөнөтүүчүнүн эсебинин номери;  3) жөнөтүүчүнүн паспорттук маалыматтары же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык инсандыгын тастыктоочу документтин маалыматтары;  4) жөнөтүүчүнүн туулган күнү жана жылы;  5) жөнөтүүчүнүн үй дареги;  6) Жөнөтүүчүнүн идентификациялык маалыматтары;  7) алуучунун фамилиясы, аты жана атасынын аты (эгер бар болсо);  8) эгерде электрондук акча которууну жүзөгө ашырууда эсеп колдонулса, алуучунун эсеп номери.  Эсеби жок болгон учурда электрондук акча которууну көзөмөлдөөгө мүмкүндүк берген электрондук акча которуунун уникалдуу номери көрсөтүлөт.  9) которуунун максаты,  10) которуу суммасын цифра жана жазуу түрүндө, ошондой эле Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын төлөм документтерин сактоо боюнча талаптарына ылайык башка маалыматтарды көрсөтүү.  Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) шек болгон учурда акча которууну жүргүзгөн оператор жана катышуучу кардар тууралуу маалыматты текшерүүгө милдеттүү.  Катышуучу жогоруда көрсөтүлгөн талаптарга жооп бербесе, которууга уруксат бербеши керек.  Эгерде акча которуу процессинде катышуучу которууну жүргүзүүдө жөнөтүүчү же алуучу болбосо (башкача айтканда, транзиттик финансылык мекеменин функциясын аткарса), ал ФАТФтин сунуштарына жана кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарга ылайык төмөнкү талаптардын аткарылышын камсыз кылууга тийиш:  1) акча которууну жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндөгү бардык маалыматты (аты-жөнү, туулган күнү жана жылы, үй дареги, паспорттук маалыматтары же инсандыгын тастыктоочу документтин маалыматтары, ИНН (эгер бар болсо), акча которууну накталай эмес ыкма менен жөнөтүүдө/алууда банктык эсептин номери, акча которууну накталай эмес ыкма менен алууда идентификацияланган электрондук капчыктын номери) өзүндө сактоону камсыз кылуу;  2) кеминде беш жыл бою акча которууну коштогон бардык маалыматтарды жөнөткөн финансылык мекемеден (банктан/акча которуу системасынын операторунан) алынган жазууну сактоо;  3) техникалык каражаттар электрондук акча которууну коштогон жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө толук маалыматты сактоого мүмкүндүк бербеген учурларда, алуучу транзиттик финансылык мекеме жөнөтүүчү финансылык мекемеден же транзиттик финансылык мекемеден алынган бардык маалыматтын жазуусун кеминде беш жыл сактоого милдеттүү;  4) акча которуу менен коштолгон алуучу же жөнөтүүчү жөнүндө маалыматты камтыбаган трансчек аралык акча которууларды аныктоо, ошондой эле мындай которууларды аткаруу/четке кагуу/токтото туруу үчүн тобокелдикке багытталган жол-жоболорго ээ болуу.
Жок	4.9-1. Акча которууну жөнөтүүчү же алуучу тарап операция аяктагандан же кардар менен ишкердик мамилелер токтотулгандан же эсеп жабылгандан тартып, электрондук акча которууну коштогон жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө бардык маалыматты кеминде беш жыл сактоого милдеттүү.  Бул маалымат жетиштүү көлөмдө сакталууга тийиш, ал жасалган операциянын (бүтүмдүн) мүнөздөмөсүн калыбына келтирүүгө же операциянын (бүтүмдүн) бүткүл чынжырын калыбына келтирүү жолу менен каражаттарга көз салууга мүмкүндүк берет жана зарыл болгон учурда Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза процессуалдык мыйзамдарына ылайык тергөөдө жана соттук териштирүүдө далил катары колдонулат.
Жок	4.9-2. Акча которууну алуучу төмөнкүлөргө милдеттүү:  1) жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө керектүү маалымат жок электрондук акча которууларын текшерүү жана аныктоо;  2) эгер мурда текшерилбесе, акча которууну алуучунун ким экенин аныктоо жана текшерүү;  3) жөнөтүүчү жана алуучу жөнүндө керектүү маалымат жок акча которууну аткаруу, четке кагуу же токтото туруу маселесин чечүү үчүн, ошондой эле акча которууну кайтаруу боюнча кийинки аракеттер үчүн тобокелдикке багытталган саясатты жана жол-жоболорду колдонуу.
4.10. Катышуучу мыйзамсыз соода жүргүзүү, мыйзамсыз финансы операцияларына, кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легализациялоого (адалдоого) багытталган операциялар боюнча акча которуу аракеттерине бөгөт коюушу зарыл.  Эгерде жөнөтүүчү жана/же алуучу Террористтик же экстремисттик ишке жана массалык кыргын салуучу куралды таратууга катышкан деген жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын санкциялык тизмегинде же алар Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катышкан деген жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде бар болсо, катышуучу жөнөтүүчүнүн акча которуусун жөнөтүүдөн баш тартууга жана/же алуучу акча которууну алуусуна жол бербөөгө тийиш.	4.10. Катышуучу мыйзамсыз соода жүргүзүү, мыйзамсыз финансы операцияларына, кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легализациялоого (адалдоого) багытталган операциялар боюнча акча которуу аракеттерине бөгөт коюушу зарыл.  Катышуучу акча которууну жөнөтүүчү санкциялык тизмелерде болсо, жөнөтүүчүгө акча которуудан баш тартышы керек жана/же алуучу санкциялык тизмелерде болсо, алуучуга акча которуудан баш тартышы керек, электрондук акча которууну тоңдурушу же токтотушу керек жана бул тууралуу үч сааттын ичинде финансылык чалгындоо органына билдириши керек.
6.2. Катышуучу акча которуу системалары аркылуу ишке ашырылган операциялар боюнча маалыматты жана документтерди Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарда каралган төлөм документтерин сактоо мөөнөттөрүнө ылайык сактоого милдеттүү.   Катышуучу акча которуу системалары аркылуу ишке ашырылган операциялар боюнча маалыматты өзүнүн автоматташтырылган банктык системасында сактоого тийиш.	6.2. Катышуучу акча которуу системалары аркылуу ишке ашырылган операциялар боюнча маалыматты жана документтерди Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарда каралган төлөм документтерин сактоо мөөнөттөрүнө ылайык сактоого милдеттүү.   Катышуучу акча которуу системалары аркылуу ишке ашырылган операциялар боюнча маалыматты өзүнүн автоматташтырылган банктык системасында сактоого тийиш.
6.6. Оператор Улуттук банктын жана/же катышуучунун талабы боюнча ФАТФнын сунуш-көрсөтмөлөрүнө ылайык, талап түшкөндөн кийинки 3 (үч) жумуш күнүнөн ашпаган мөөнөт ичинде талап кылынган акча которуу операциясы, Кыргыз Республикасынын аймагында акча которууну демилгелеген же алган жөнөтүүчү жана/же алуучу тууралуу кеңири маалыматтарды (аты-жөнү, туулган күнү жана жылы, жашаган дареги, паспорттогу же инсандыгын тастыктаган документтеги маалыматтарды, ИНН (болсо), акча каражаттарын нак эмес ыкмада которууда/алууда банктык эсебинин номери, акча каражаттарын нак эмес ыкмада алууда идентификацияланган электрондук капчыктын номери), которуу максаты, сан жана жазуу түрүндө которуу суммасы жөнүндө кеңири маалыматтарды, акча каражаттарын жөнөтүү/төлөп берүү боюнча бардык тастыктоочу документтердин көчүрмөлөрүн кошо тиркөө менен сунуштоого милдеттүү (акча каражатын которууну жөнөтүүгө/алууга арыз жана кассалык ордер).   Оператору акча каражаттары катышуучулардын кассасына түшкөн учурдан тартып аны алуучуга укук чегинде бергенге чейин өзүнүн катышуучуларынын иш-аракеттери үчүн жана акча которуунун аягына чыгышы үчүн жоопкерчилик тартат.	6.6. Оператор Улуттук банктын жана/же катышуучунун талабы боюнча ФАТФнын сунуш-көрсөтмөлөрүнө ылайык, талап түшкөндөн кийинки 3 (үч) жумуш күнүнөн ашпаган мөөнөт ичинде талап кылынган акча которуу операциясы, Кыргыз Республикасынын аймагында акча которууну демилгелеген же алган жөнөтүүчү жана/же алуучу тууралуу кеңири маалыматтарды (аты-жөнү, туулган күнү жана жылы, жашаган дареги, паспорттогу же инсандыгын тастыктаган документтеги маалыматтарды, ИНН (болсо), акча каражаттарын нак эмес ыкмада которууда/алууда банктык эсебинин номери, акча каражаттарын нак эмес ыкмада алууда идентификацияланган электрондук капчыктын номери накталай эмес ыкма менен акча которууну алганда аныкталган электрондук капчыктын номери), акча которууну жөнөтүүчү/алуучу жөнүндө маалымат – чет өлкөдөн/чет өлкөгө акча которууну демилгелеген/алган (аты-жөнү, накталай эмес ыкма менен акча которууну жөнөтүүдө/алууда банктык эсептин номери), которуу максаты, сан жана жазуу түрүндө которуу суммасы жөнүндө кеңири маалыматтарды, акча каражаттарын жөнөтүү/төлөп берүү боюнча бардык тастыктоочу документтердин көчүрмөлөрүн кошо тиркөө менен сунуштоого милдеттүү (акча каражатын которууну жөнөтүүгө/алууга арыз жана кассалык ордер).   Оператору акча каражаттары катышуучулардын кассасына түшкөн учурдан тартып аны алуучуга укук чегинде бергенге чейин өзүнүн катышуучуларынын иш-аракеттери үчүн жана акча которуунун аягына чыгышы үчүн жоопкерчилик тартат.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2010-жылдын 26-майы № 36/7 «Банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо боюнча агенттик келишимдерди түзүүдө коммерциялык банктардын ишине карата негизги талаптар жөнүндө» Жобо
3. Ушул жобонун талаптары банктын атынан Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексине, Кыргыз Республикасынын "Банктар жана банк иштери жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы микрофинансылык уюмдар жөнүндө", "Кредиттик союздар жөнүндө", "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамдарына (мындан ары - Кыргыз Республикасынын мыйзам актылары), ушул жобого жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) башка ченемдик укуктук актыларына ылайык калкка банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштоо боюнча агенттик келишимдерди түзгөн банктарга жана чекене агенттерге таркатылат.	3. Ушул жобонун талаптары банктын атынан Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексине, Кыргыз Республикасынын "Банктар жана банк иштери жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы микрофинансылык уюмдар жөнүндө", "Кредиттик союздар жөнүндө", "Rылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамдарына (мындан ары - Кыргыз Республикасынын мыйзам актылары), ушул жобого жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) башка ченемдик укуктук актыларына ылайык калкка банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштоо боюнча агенттик келишимдерди түзгөн банктарга жана чекене агенттерге таркатылат.
20. Банктык чекене кызмат көрсөтүүлөр чекене кызмат көрсөтүүчү агент тарабынан банк менен түзүлгөн агенттик келишимдин негизинде сунушталат жана анда төмөнкүлөр каралууга тийиш:  1) чекене кызмат көрсөтүүнү сунуштоочу агент тарабынан ишке ашырылышы мүмкүн болгон суммалардын лимитин көрсөтүү менен банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдүн тизмеги;  2) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо жана алардан пайдалануу мүмкүнчүлүгүн алуу ыкмалары (Интернет аркылуу, байланыш каналдары боюнча, Интернет-күркөлөрүн, телефон, өздүк компьютерлерди ж.б. жабдууларды пайдалануу менен);  3) чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин комиссиясын эске алуу менен банктык чекене кызмат көрсөтүүлөр тарифтери. Чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин комиссиялык төлөмүн эсептөөдө банк, банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдүн түрүн, кардарларга ошол кызмат көрсөтүүнүн коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылууга кеткен сарптоолорду, кызмат көрсөтүүнү сунуштоонун Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларына ылайык маалыматтардын купуялуулугун камсыз кылууга кеткен чыгымдарды эске алат;  4) Банк жана чекене кызмат көрсөтүүчү агент, банктын чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин ишине көзөмөлдүктү жүзөгө ашыруу укугун кошо алганда, банктык агенттик түйүн боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоодо тараптардын келип чыккан укуктары жана милдеттери;  5) Кардардын банктык кызмат көрсөтүүлөрдөн пайдаланууга укугун аутентификациялоо жана тастыктоо тартибин кошо алганда, коопсуздук техникалык жактан бекемделиши жол жоболору;  6) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоосу учурунда келип чыккан милдеттенмелерди чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин аткарбай койгондугу же талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн тараптардын жоопкерчилиги. Келишимде милдеттүү түрдө анын чекене кызмат көрсөтүүчү агенти өз милдеттенмелерин талаптагыдай аткарбагандыгы же аткарбай койгондугу үчүн банктын жоопкерчилиги каралууга тийиш;  7) чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин кардарлардын операциялары боюнча банк алдындагы отчетту түзүү тартиби, аларды берүү мөөнөттөрү жана көлөмү;  8) тараптарга алдын-ала билдирүү жана/же билдирүүсүз эле, банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоону убактылуу токтотуу жана таптакыр токтотуу негиздемелери.  9) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо учурунда келип чыгышы ыктымал болгон опурталдуу жагдайларды четтетүү ыкмалары;  10) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөргө байланыштуу маселелер боюнча банкка кайрылуу үчүн байланыш телефондору жана банктын дареги.  11) эгерде банк кардарды талапка ылайык текшерүү жөнүндө мындай функцияларын чекене кызмат көрсөтүүчү агентке өткөрүп берсе, анда кардарды талапка ылайык текшерүү жана маалыматтарды Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык сактоо тууралуу талаптар;   12) эгерде банк Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобого ылайык, кардарды талапка ылайык текшерүү жөнүндө мындай функцияларын чекене кызмат көрсөтүүчү агентке өткөрүп берсе, анда кардар жана бенефициар ээси жөнүндө зарыл маалыматты, кардардын жана бенефициар ээсинин анкеталарынын көчүрмөлөрүн, ошондой эле кардарды талапка ылайык текшерүүнүн натыйжасында алынган башка документтердин көчүрмөлөрүн берүү мөөнөттөрү.	20. Банктык чекене кызмат көрсөтүүлөр чекене кызмат көрсөтүүчү агент тарабынан банк менен түзүлгөн агенттик келишимдин негизинде сунушталат жана анда төмөнкүлөр каралууга тийиш:  1) чекене кызмат көрсөтүүнү сунуштоочу агент тарабынан ишке ашырылышы мүмкүн болгон суммалардын лимитин көрсөтүү менен банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдүн тизмеги;  2) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо жана алардан пайдалануу мүмкүнчүлүгүн алуу ыкмалары (Интернет аркылуу, байланыш каналдары боюнча, Интернет-күркөлөрүн, телефон, өздүк компьютерлерди ж.б. жабдууларды пайдалануу менен);  3) чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин комиссиясын эске алуу менен банктык чекене кызмат көрсөтүүлөр тарифтери. Чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин комиссиялык төлөмүн эсептөөдө банк, банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдүн түрүн, кардарларга ошол кызмат көрсөтүүнүн коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн камсыз кылууга кеткен сарптоолорду, кызмат көрсөтүүнү сунуштоонун Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларына ылайык маалыматтардын купуялуулугун камсыз кылууга кеткен чыгымдарды эске алат;  4) Банк жана чекене кызмат көрсөтүүчү агент, банктын чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин ишине көзөмөлдүктү жүзөгө ашыруу укугун кошо алганда, банктык агенттик түйүн боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоодо тараптардын келип чыккан укуктары жана милдеттери;  5) Кардардын банктык кызмат көрсөтүүлөрдөн пайдаланууга укугун аутентификациялоо жана тастыктоо тартибин кошо алганда, коопсуздук техникалык жактан бекемделиши жол жоболору;  6) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоосу учурунда келип чыккан милдеттенмелерди чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин аткарбай койгондугу же талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн тараптардын жоопкерчилиги. Келишимде милдеттүү түрдө анын чекене кызмат көрсөтүүчү агенти өз милдеттенмелерин талаптагыдай аткарбагандыгы же аткарбай койгондугу үчүн банктын жоопкерчилиги каралууга тийиш;  7) чекене кызмат көрсөтүүчү агенттин кардарлардын операциялары боюнча банк алдындагы отчетту түзүү тартиби, аларды берүү мөөнөттөрү жана көлөмү;  8) тараптарга алдын-ала билдирүү жана/же билдирүүсүз эле, банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоону убактылуу токтотуу жана таптакыр токтотуу негиздемелери.  9) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо учурунда келип чыгышы ыктымал болгон опурталдуу жагдайларды четтетүү ыкмалары;  10) банктык чекене кызмат көрсөтүүлөргө байланыштуу маселелер боюнча банкка кайрылуу үчүн байланыш телефондору жана банктын дареги.  11) эгерде банк кардарды талапка ылайык текшерүү жөнүндө мындай функцияларын чекене кызмат көрсөтүүчү агентке өткөрүп берсе, анда кардарды талапка ылайык текшерүү жана маалыматтарды Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык сактоо тууралуу талаптар;   12) эгерде банк "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобого ылайык, кардарды талапка ылайык текшерүү жөнүндө мындай функцияларын чекене кызмат көрсөтүүчү агентке өткөрүп берсе, анда кардар жана бенефициар ээси жөнүндө зарыл маалыматты, кардардын жана бенефициар ээсинин анкеталарынын көчүрмөлөрүн, ошондой эле кардарды талапка ылайык текшерүүнүн натыйжасында алынган башка документтердин көчүрмөлөрүн берүү мөөнөттөрү.
32. Банк анын чекене кызмат көрсөтүүчү агенти тарабынан ишке ашырылган иштер үчүн Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоо) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзам талаптарына ылайык жоопкерчилик тартат.	32. Банк анын чекене кызмат көрсөтүүчү агенти тарабынан ишке ашырылган иштер үчүн Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоо) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзам талаптарына ылайык жоопкерчилик тартат.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын 15-апрели № 22/3 «Кыргыз Республикасында обочо туруп/аралыктан тейлөө боюнча минималдуу талаптар жөнүндө» Жобо
5. Обочо туруп/аралыктан тейлөө кызматын сунуштоочу эң аз дегенде төмөнкүлөрдү камсыз кылууга тийиш:  - обочо туруп/аралыктан тейлөө кызматынын тизмегин, аларды ишке ашыруу тартибин жана шарттарын аныктаган ички ченемдик документтерди иштеп чыгууга жана бекитүүгө;  - кызмат көрсөтүүнү сунуштоо процессине натыйжалуу контролдукту, пайдалануучулардын акча каражаттарынын сакталышын камсыз кылууга;  - обочо туруп/аралыктан тейлөөгө байланыштуу тобокелдиктер эске алынган, ошондой эле штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган учурда маалымат коопсуздугун камсыз кылуу чөйрөсүндө ченемдик укуктук актылардын талаптары камтылган, колдонуучулар менен өз ара иш алып барууда кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын жоопкерчилиги аныкталган маалымат коопсуздугу тобокелдигин тескөө боюнча ички саясат иштелип чыксын;  - Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган учурда ага таасир этүү жана чара көрүү тартиби жөнүндө ички ченемдик документ иштелип чыксын жана анын актуалдуу болушу камсыз кылынсын;   - талаш маселелерди жөнгө салуу жана жаңылыш же санкциясыз операциялар боюнча акча каражаттарды колдонуучуга кайтарып берүү жол-жобосу иштелип чыксын;  - кызмат көрсөтүүнү сунуштоочулар менен аны пайдалануучулар ортосунда түзүлүүчү типтүү келишимдерди иштеп чыгууга;  - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, террористтик иш-аракеттерди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүүгө;	5. Обочо туруп/аралыктан тейлөө кызматын сунуштоочу эң аз дегенде төмөнкүлөрдү камсыз кылууга тийиш:  - обочо туруп/аралыктан тейлөө кызматынын тизмегин, аларды ишке ашыруу тартибин жана шарттарын аныктаган ички ченемдик документтерди иштеп чыгууга жана бекитүүгө;  - кызмат көрсөтүүнү сунуштоо процессине натыйжалуу контролдукту, пайдалануучулардын акча каражаттарынын сакталышын камсыз кылууга;  - обочо туруп/аралыктан тейлөөгө байланыштуу тобокелдиктер эске алынган, ошондой эле штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган учурда маалымат коопсуздугун камсыз кылуу чөйрөсүндө ченемдик укуктук актылардын талаптары камтылган, колдонуучулар менен өз ара иш алып барууда кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын жоопкерчилиги аныкталган маалымат коопсуздугу тобокелдигин тескөө боюнча ички саясат иштелип чыксын;  - Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган учурда ага таасир этүү жана чара көрүү тартиби жөнүндө ички ченемдик документ иштелип чыксын жана анын актуалдуу болушу камсыз кылынсын;   - талаш маселелерди жөнгө салуу жана жаңылыш же санкциясыз операциялар боюнча акча каражаттарды колдонуучуга кайтарып берүү жол-жобосу иштелип чыксын;  - кызмат көрсөтүүнү сунуштоочулар менен аны пайдалануучулар ортосунда түзүлүүчү типтүү келишимдерди иштеп чыгууга;  - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, кылмыштуу иш-аракеттерди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүүгө;
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын 15-июлу № 38/4 « Кыргыз Республикасынын төлөм системасына көзөмөлдүк (оверсайт) боюнча» Саясат
16-2 жок	16-2. Төлөм системаларынын катышуучулары жаңы продукттарды, кызматтарды, операцияларды, технологияларды, ошондой эле ишкердик практиканы киргизүүгө чейин бул продуктка, кызматка, операцияга, технологияга жана ишкердик практикага тиешелүү бардык мүмкүн болгон тобокелдиктерди аныктап, баалашы керек жана аларга карата кылмыштуу иш-аракеттерди каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы туруу максатында, бул тобокелдиктерди азайтуу боюнча тиешелүү чараларды көрүшү керек.
Кыргыз Республикасынын төлөм системасына көзөмөлдүк (оверсайт) саясатына карата 2-тиркем.  Төлөм системаларынын операторлору жана катышуучулары тарабынан Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына сунушталуучу МААЛЫМАТТАРДЫН ТИЗМЕСИ.
II. Төлөм системасынын оператору (катышуучулары) тарабынан баа берүү  7.13. Системанын операторунда жана/же катышуучусунда кардарлардын операцияларына терроризмди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү предметине талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү жыйынтыгынын болушу.	II. Төлөм системасынын оператору (катышуучулары) тарабынан баа берүү  7.13. Оператордо жана/же системанын катышуучусунда кардарлардын операцияларына кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) (мындан ары – КИК/ККЛК) каршы аракеттенүү боюнча талдоо жүргүзүүнүн жыйынтыктарынын болушу.
6. Ички ченемдик документтердин талаптарын сактоо:   1) оператордун төлөм операцияларын ишке ашыруу менен байланыштуу иштери боюнча так, толук документтештирилген ички жол-жоболорунун болушу;   2) төлөмдөрдү жүзөгө ашыруунун төлөмгө демилге көтөргөн кардардын документтерин кабыл алуудан баштап, төлөмдөрдү жүзөгө ашырууну тастыктоо жана кардарга маалымдоо менен аякташы боюнча ырааттуулугу;   3) төлөмдөрдү кабыл алуу, иргөө жана жөнөтүү операцияларын ишке ашырууда ар бир кызматкердин жоопкерчилигинин деңгээли;   4) төлөмдөрдү убагында өткөрбөөдө же кардардын төлөм нускоолорун бузууда банктын кардардын астындагы жоопкерчилиги (башка эсепке чегерүү, төлөмдөрдү өткөрбөө, суммаларды туура эмес көрсөтүү ж.б.);  5) төлөмдөрдү кабыл алуу, иргөө жана жөнөтүү операцияларын ички контролдоонун жол-жоболору;   6) кардарлардын операцияларына терроризмди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү предметине талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү ыкмасы.	6. Ички ченемдик документтердин талаптарын сактоо:   1) оператордун төлөм операцияларын ишке ашыруу менен байланыштуу иштери боюнча так, толук документтештирилген ички жол-жоболорунун болушу;   2) төлөмдөрдү жүзөгө ашыруунун төлөмгө демилге көтөргөн кардардын документтерин кабыл алуудан баштап, төлөмдөрдү жүзөгө ашырууну тастыктоо жана кардарга маалымдоо менен аякташы боюнча ырааттуулугу;   3) төлөмдөрдү кабыл алуу, иргөө жана жөнөтүү операцияларын ишке ашырууда ар бир кызматкердин жоопкерчилигинин деңгээли;   4) төлөмдөрдү убагында өткөрбөөдө же кардардын төлөм нускоолорун бузууда банктын кардардын астындагы жоопкерчилиги (башка эсепке чегерүү, төлөмдөрдү өткөрбөө, суммаларды туура эмес көрсөтүү ж.б.);  5) төлөмдөрдү кабыл алуу, иргөө жана жөнөтүү операцияларын ички контролдоонун жол-жоболору;   6) кардарлардын операцияларына кылмыштуу каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү предметине талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү ыкмасы.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын 9-декабры № 76/8   «Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттар жөнүндө» Жобо
2. "Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттар жөнүндө" жободо (мындан ары - Жобо) банктык төлөм карттар эмиссиясы, эквайринги жана аларды Кыргыз Республикасынын аймагында жайылтуу тартиби, операцияларды жүргүзүү эрежелери, банктык төлөм карттарын пайдалануу менен ишке ашырылган транзакциялар процессинги, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында ишин жүзөгө ашырган, банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдү жүргүзгөн системаларга жана анын катышуучуларына карата Кыргыз Республикасынын "Банктар жана банк иштери жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы микрофинансы уюмдары жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө", "Электрондук кол тамга жөнүндө", "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) ченемдик укуктук актыларына, анын ичинде ислам каржылоо принциптери боюнча укуктук актыларына ылайык алардын өзгөчөлүктөрүн жана атайын терминологиясын эске алуу менен жалпы талаптар аныкталган.	2. "Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттар жөнүндө" жободо (мындан ары - Жобо) банктык төлөм карттар эмиссиясы, эквайринги жана аларды Кыргыз Республикасынын аймагында жайылтуу тартиби, операцияларды жүргүзүү эрежелери, банктык төлөм карттарын пайдалануу менен ишке ашырылган транзакциялар процессинги, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында ишин жүзөгө ашырган, банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдү жүргүзгөн системаларга жана анын катышуучуларына карата Кыргыз Республикасынын "Банктар жана банк иштери жөнүндө", "Кыргыз Республикасындагы микрофинансы уюмдары жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө", "Электрондук кол тамга жөнүндө", "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) ченемдик укуктук актыларына, анын ичинде ислам каржылоо принциптери боюнча укуктук актыларына ылайык алардын өзгөчөлүктөрүн жана атайын терминологиясын эске алуу менен жалпы талаптар аныкталган.
5. Бул жободо төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулган:   Автоматташтырылган өзүн-өзү тейлөө терминалы (төлөм терминалы) - кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын дарегине нак жана нак эмес формадагы төлөмдөрдү жүргүзүүнү кошо алганда, банктын кардарларынан/кардарларына, карт ээлеринен/ээлерине, сервистерди пайдалануучулардан/пайдалануучуларга нак акча каражаттарын кабыл алуу (cash-in)/берүү (cash-out) үчүн каралган терминал.   Авторизациялык талап - эквайерден системада белгиленген эрежелерге ылайык транзакцияларды жүргүзүүгө уруксат алуу үчүн карттын эмитентине жөнөтүлгөн талап.   Авторизация - эмитенттин карт ээсинин банктык төлөм карттарын пайдалануу менен операцияларды (транзакцияларды) жүргүзүүгө ыйгарым укугун же автордук укугун тастыктоо жол-жобосу, анын натыйжасында жогоруда аталган эмитенттин карттарды пайдалануу менен түзүлгөн эсептешүү документин аткарууга эмитенттин эквайер алдында милдеттенмеси келип чыгат. Авторизация автоматташтырылган (терминал аркылуу) жана добуш аркылуу (телефон байланышы менен) ишке ашырылышы мүмкүн. Эгерде банктык төлөм карттарын пайдалануу менен ишке ашырылган операциялар боюнча эмитент жана эквайер бир эле жак болсо, анда ошол операцияны ишке ашырууга эмитенттин кардарга берген уруксаты авторизация болуп саналат.   Аутентификация - сунушталган идентификатордун (PIN-код, сыр сөз ж.б.) мүнөздөмөлөрүн тактоо жана салыштырып текшерүү аркылуу пайдалануучунун инсандыгын тастыктоо жол-жобосу.   Банктык төлөм карты (карт) - товарларды, кызматтарды сатып алууда эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө, улуттук жана чет өлкө валютасында нак акча алууда, акча каражаттарын которууда, ошондой эле терминалдар, банкоматтар же башка жабдуулар (аралыкта орнотулган жабдуулар) аркылуу электрондук акча түрүндө эсептешүү үчүн колдонулган төлөм каражаты.   Банк күркөсү - аралыкта орнотулган жабдуу жайгаштырылган атайын курулма/жабдуу.   Банктык эсеп - бул, банктык эсеп, банктык аманат келишимдеринде жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жана банктык тажрыйбада колдонулган банк менен кардар ортосунда банктык аманатты (депозитти) кабыл алуу жана/же банктык төлөм карттарын пайдалануу менен төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү жүргүзүүнү кошо алганда, кардарды тейлөөгө байланыштуу операцияларды чагылдыруу ыкмасы.   Банкомат (ATM - Automated teller machine) - нак акча берүү жана/же кабыл алуу, ишке ашырылган транзакциялар жөнүндө маалыматты алуу жана картты колдонуу же башка аралыктан тейлөө инструменттери менен башка операцияларды аткарууга каралган аппараттык-программалык комплекс.   Байланышсыз төлөм - маалыматтарды байланышсыз берүү технологияларын (NFC (Near field communication ж.б.) колдонуу менен аралыкта орнотулган жабдуу менен карттан же башка аралыктан тейлөө инструментинен жакын арада маалыматты окуу аркылуу жүзөгө ашырылуучу транзакция.   Виртуалдык карт - ээлик кылган адамды катыштырбастан электрондук түрдө чыгарылган атайын карт.   Виртуалдык POS-терминал -бул POS-терминалды алмаштыруучу жана банктык төлөм карттарын жана башка аралыктан тейлөө инструменттерин колдонуу менен товарлар жана кызматтар үчүн төлөө операцияларын жүргүзүү үчүн банктын/төлөм уюмунун системасы менен өз ара аракеттенүүчү жана эквайердин аралыкта орнотулган жабдууларына тиешелүү веб-интерфейс. Виртуалдык POS-терминал ички ченемдик документтерге ылайык, банк/төлөм уюмунун тобокелдигинин даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эске алуу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын сактоо менен банктык эсептерди толуктоо үчүн да колдонулушу мүмкүн.";  Банктык эсеп ээси - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык банктык эсеп ачуу жөнүндө келишим түзгөн жеке адам/юридикалык жак/жеке ишкер.   Дебеттик карт - банктык эсептеги өздүк каражаттардын жана/же банктык эсебинде акча каражаттары жетишсиз же жок болгон учурда эмитент тарабынан берилген кредиттин эсебинен операцияларды жүргүзүү үчүн каралган карт (овердрафт). Овердрафт кызматы дебеттик карттар боюнча гана көрсөтүлөт.   Карт ээси - эмитент менен түзүлгөн келишимдин негизинде карттарды пайдалануу менен операцияларды жүргүзүү укугуна ээ, анын ичинде эсеп ээси-юридикалык жак/жеке ишкер тарабынан ыйгарым укук чегерилген жеке адам.   Бирдиктүү банктар аралык процессинг борбору (мындан ары - Процессинг борбору) - "ЭЛКАРТ" карттарын, ошондой эле башка системалардын, анын ичинде Процессинг борбору системасы менен интеграцияланган системалардын карттарын колдонуу аркылуу ишке ашырылган транзакциялардын процессинги/клиринги үчүн каралган Кыргыз Республикасынын "ЭЛКАРТ" улуттук төлөм системасынын аппараттык-программалык комплекси.   Индент мөөр - карттын жеке таандыгын белгилөө ыкмасы, мында карттын бетине рельефсиз ар түрдүү символдор басылат, б.а. карттын бетиндеги символдор колго урунбайт.   Карт-чек (чек) - транзакциялар боюнча эсептешүүлөрдү жүзөгө ашыруу үчүн негиз болуп саналган жана анын ишке ашырылгандыгын тастыктаган, карттарды же аралыктан тейлөө инструменттерин колдонуу менен транзакцияларды ишке ашырууда аралыкта орнотулган жабдуу менен түзүлгөн кагаз жүзүндөгү жана/же электрондук түрдөгү документ. Алдамчылык тобокелдиктерине жол бербөө үчүн чекте карттын номери тууралуу толук маалымат болбоого тийиш.   Ко-бейджингдик карт - эки төлөм системасынын алкагында чыгарылган карт.   Ко-брендингдик карт - банк башка бир уюм/уюмдар менен бирге чыгарган карт.   Кредиттик карт - банк кредиттик келишимдин шарттарына ылайык белгиленген лимиттин чегинде карт ээсине берген акча каражаттардын эсебинен алар боюнча эсептешүүлөр жүргүзүлгөн операцияларды ишке ашыруу үчүн каралган карт.   МФК/МККнын кредиттик карты - овердрафтты кошпогондо, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын сактоо менен кредиттерди/каржылоону накталай эмес формада, улуттук валютада берүү үчүн микрофинансылык компания жана микрокредиттик компания тарабынан чыгарылган, улуттук төлөм системасынын алдын ала чыгарылган кредиттик карты.";   Локалдык төлөм системасы - Кыргыз Республикасынын аймагында бир (бир эмитенттүү) же бир нече (көп эмитенттүү) эмитенттер тарабынан чыгарылган карттарды пайдалануу менен эсептешүү системасы. Локалдык системалардын карттары, катышуучулар менен система ортосунда түзүлгөн келишим шарттарына ылайык аралыкта орнотулган жабдуулар аркылуу тейлениши мүмкүн.   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдүн эл аралык төлөм системасы (эл аралык төлөм системасы) - ошол системалардын операторлорунун жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык эмитирленген жана тейленген эл аралык карттарды пайдалануу менен эсептешүү системасы.   Көп факторлуу аутентификация - өркүндөтүлгөн аутентификация, мында пайдалануучу тиешелүү маалыматты алуу үчүн бир нече идентификаторду көрсөтүүсү талап кылынган контролдоо ыкмасы.   Мобилдик POS-терминал (mPOS) - транзакция жүргүзүүгө мүмкүндүк берген, смартфондор/планшеттик компьютерлер жана башка жабдуулар үчүн каралган түзүлүш жана/же программалык камсыздоо.   Улуттук карт - улуттук төлөм системасынын оператору менен тиешелүү келишим түзгөн Кыргыз Республикасынын кайсыл болбосун эмитенти-резиденти тарабынан чыгарылган "ЭЛКАРТ" төлөм системасынын карты.   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөр боюнча улуттук төлөм системасы - Бирдиктүү банктар аралык процессинг борборунун аппараттык-программалык комплексинин базасында иштеген, "ЭЛКАРТ" улуттук төлөм системасынын карттарын пайдалануу менен операциялар боюнча эсептешүү системасы.   Жеке белгиси көрсөтүлбөгөн металл эсеп - жеке белгилерин көрсөтүүсүз баалуу металлдарды эсепке алуу жана баалуу металлдарды тартуу жана жайгаштыруу боюнча операцияларды ишке ашыруу үчүн банк тарабынан ачылган эсеп.   Овердрафт - кыска мөөнөттүү кредит формасы, ал банк менен карт ээси ортосунда түзүлгөн келишимде аныкталган сумманын жана шарттардын чегинде, кардардын эсебиндеги суммадан ашкан өлчөмдө төлөмдөрдү жүзөгө ашырууга кардарга мүмкүндүк берет.   Улуттук төлөм системасынын оператору - "Банктар аралык процессинг борбору" жабык акционердик коому ("БПБ" ЖАК).   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүү системасынын оператору - Улуттук банк тарабынан лицензияланган жана/же үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу (процессинг, клиринг) жана төлөм системасынын ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына берүү боюнча ишти жүзөгө ашырууга уруксаты бар, банктык төлөм карттары менен эсептешүүлөр системасынын ишин камсыз кылган жана катышуучулар менен системага катышуу жөнүндө келишим түзгөн юридикалык жак, ага ылайык оператор жана системанын катышуучулары өз ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык төлөм системасынын алкагында жүргүзүүгө милдеттенишет.   Төлөм QR-коду боюнча төлөө - эки өлчөмдүү штрих код белгилерин (QR-код) окуу аркылуу банктын/төлөм системасынын мобилдик тиркемесин же болбосо башка жабдууларды колдонуу менен товарлар же кызмат көрсөтүүлөр үчүн накталай эмес төлөө";  Аралыкта орнотулган (эквайринг) жабдуулар - терминалдар, банкоматтар, төлөм терминалдары жана тиркемелер, депозиттик машиналар, мобилдик түзүлүштөр жана банктык төлөм карттарын кабыл алуу жана тейлөө, QR-коддору боюнча төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча техникалык инфраструктураны/инструментти жана башка аралыктан тейлөө инструменттерин түзгөн башка жабдуулар.   Персонализация - банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдүн тиешелүү төлөм системасынын регламентинде жана иш тартибинде каралган идентификациялык маалыматтарды картка жана/же микропроцессордун эс тутумуна жана/же карттын магниттик тилкесине киргизүү жол-жобосу.   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдүн төлөм системасы (картты пайдалануу менен эсептешүү системасы) - картты пайдалануу менен эсептешүүлөрдү уюштуруу үчүн ченемдердин, стандарттардын, эрежелердин, мекемелердин жана программалык-техникалык каражаттардын жыйындысы. Төлөм системалары локалдык, улуттук жана эл аралык болуп бөлүнөт.   МФК/МККнын картын пайдалануучу - БФКУ ага түзүлгөн келишимге жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык, БФКУнун кредиттик карттарына акча каражаттарын (кредит/каржылоо) берген жана ордун жабууну кабыл алган кардар (жеке адам/юридикалык жак).   Кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу - сатып өткөрүлгөн товарлар, аткарылган иштер, кызмат көрсөтүүлөр үчүн кардардын акча каражаттарын алган юридикалык жак же жеке ишкер.   Алдын ала чыгарылган карта - банктын/МФК/МККнын бөлүмүндө (МФК/МККнын кредиттик карттары) карттын бетинде карт ээсинин/пайдалануучунун аты-жөнүн көрсөтүүсүз жана 3 (үч) жылдан ашпаган мөөнөткө, ушул Жобонун жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарына ылайык дароо берилүүчү карта.  Алдын ала төлөнгөн карт - программалык-техникалык түзүлүштөр аркылуу электрондук акчаны товарларды/кызматтарды сатып алуу боюнча операцияларды жүргүзүүгө жана нак акчага алмаштырууга мүмкүндүк берген төлөм инструменти. Карт, карт ээсинин электрондук акча эмитентине карата анын милдеттенмелери боюнча талап кылуу укугун күбөлөндүрөт.   Процессинг - финансылык маалыматты кабыл алуу, иштеп чыгуу жана төлөм системасынын катышуучуларына берүү боюнча өз ара байланыштуу процесстерди камтыган лицензияланган иш.   Процессинг борбору - процессингди жүзөгө ашырган юридикалык жак.   Эсептешүү агенти - картты пайдалануу менен эсептешүү системасынын катышуучулары ортосунда акыркы эсептешүүлөрдүн жүргүзүлүшүн камсыз кылган уюм.   Стоп-баракча - алар боюнча операциялардын бардык түрлөрү токтотулган же убактылуу токтотулган, блокировкаланган карттардын тизмеси.   Терминал - бул карттан жана башка аралыктан тейлөө инструменттеринен маалыматтарды окуу аркылуу соода операцияларын жүргүзүүгө мүмкүндүк берген аппараттык-программалык комплекс. Терминал төмөнкү түрлөргө бөлүнөт: POS-терминал; POS-терминал-ПВН; виртуалдуу POS-терминал, мобилдик POS-терминал жана ПВН-терминал.   ПВН-терминал - бул карттардан жана башка аралыктан тейлөө инструменттеринен нак акча берүү, ички ченемдик документтерине ылайык, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын сактоо, банктын тобокелдик даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эсепке алуу менен, банктын бөлүмдөрүндө жана анын агенттеринде банктык эсептерин карт жана башка аралыктан тейлөө инструменттери аркылуу толуктоо үчүн каралган терминал. Андан ары төлөмдү ишке ашыруу үчүн каралган ПВН-терминалы аркылуу акча алуу үчүн комиссия карт ээсине чегерилбөөгө тийиш.   Соода-тейлөө ишканасы (ТСП) - бул юридикалык жак же жеке ишкер, ал эквайер менен түзүлгөн келишимге ылайык, өз товарлары/кызмат көрсөтүүлөрү үчүн төлөө, карт менен операция ишке ашырылгандыгын тастыктаган документ түзүү менен акча каражаттарын берүү үчүн карттарды кабыл алат. Банктык карттардагы акча каражаттар коммерциялык банктар менен агенттик келишим түзүлгөн шартта жана Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча агенттин карт ээлерин жеңилдетилген шарттарда идентификациялоо жана верификациялоо боюнча тиешелүү чараларды ишке ашыруу жагында мыйзам талаптары сакталган шартта, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында белгиленген лимиттерге ылайык гана берилиши мүмкүн.   Транзакция - картты жана башка аралыктан тейлөө инструменттерин пайдалануу менен ишке ашырылган операция (мисалы товарларды, кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуу, акча каражаттарын которуу, валюталарды алмаштыруу же нак акча каражаттарын алуу), анын натыйжасында карт ээсинин эсебиндеги акча каражаттарынын калдыгы өзгөрөт.   Картты пайдалануу менен эсептешүүлөр системасынын катышуучулары - эмитент, карт ээси, эквайер, соода-тейлөө ишканалары, процессинг борбору жана эсептешүү агенти.   Чарджбек - кайтарылуучу же талап кылынуучу төлөм, эмитенттин төлөм системасынын эрежелерин бузуу менен ишке ашырылган транзакциялар боюнча төлөмдү ишке ашыруудан баш тартуу (транзакцияны териштирүү). Чарджбек регламентте белгиленген аткаруу мөөнөтү ичинде тиешелүү төлөм системасынын эрежелерине ылайык талап кылынган документтерди тариздөө менен талаш келип чыккан суммага эквайердин эсебин дебеттөө аркылуу ишке ашырылат.   Эквайер - технологияларга жана тиешелүү төлөм системаларынын ченемдик актыларына, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, аралыкта орнотулган жабдуулары аркылуу авторизациялоо жана транзакцияларды жүргүзүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган, аралыкта орнотулган жабдуулардын ээси болуп саналган банк, төлөм уюму, микрофинансылык компания, микрокредиттик компания.  Эквайринг - соода-тейлөө ишканалары менен тиешелүү төлөм системаларынын эрежелерине ылайык товарлар жана кызматтар үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү жөнүндө келишимдердин негизинде банктык төлөм карттарын жана башка төлөм инструменттерин/технологияларын пайдалануу менен төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча аралыкта орнотулган жабдуулар тармагына ээлик кылууга жана тейлөөгө байланышкан иш.  Төлөмдөрдү жүргүзүү үчүн колдонулган инструменттерге жараша, эквайринг төмөнкү негизги түрлөргө бөлүнөт:   Соода эквайринги - түзүлгөн келишимдин негизинде, ар башка төлөм инструменттерин колдонуу менен накталай эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү үчүн POS-терминалдарды жана башка аралыкта жайгаштырылуучу жабдууларды орнотуу боюнча соода-тейлөө ишканалары үчүн эквайер тарабынан сунушталуучу кызмат."   Интернет-эквайринг - төлөм маалыматын өткөрүүнү камсыз кылган жана анын купуялуулугун сактаган атайын веб-интерфейс аркылуу электрондук соода платформаларында жана интернет-дүкөндөрүндө сатылуучу товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөм карттарын жана электрондук акчаны колдонуу менен накталай эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү боюнча эквайердин кызматы.   Мобилдик эквайринг - мобилдик телефон же планшетти колдонуу менен мобилдик тиркеме жана атайын мобилдик POS-терминалы (mPOS-терминал) аркылуу төлөм карттарын пайдалануу менен накталай эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү боюнча эквайердин кызматы.  Эмбоссирлөө - картка рельефтик белгилер түрүндө маалыматтарды чагылдыруу.   Карттарды эмиссиялоо - эмитенттин аларды андан ары таркатуу үчүн карттарды чыгаруу иши.   Эмитент - технологияларга жана тиешелүү төлөм системасынын эрежелерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык карттарды чыгарган банк же МФК/МКК.   CVV2-код (Card verification value) - интернет аркылуу төлөөдө жана башка операцияларды жүзөгө ашырууда карттын аныктыгын текшерүү үчүн каралган үч сандан турган код.   PIN-код (Personal identification number) - операцияны аткаруу үчүн колдонуучунун аныктыгын тастыктоого мүмкүндүк берген жеке идентификациялык номер.   POS-терминалы (Point of sale) - соода-тейлөө ишканаларында товарлар жана кызматтар үчүн төлөмдөрдү кабыл алуу, ошондой эле карт жана башка аралыктан тейлөө инструменттери аркылуу банк эсебин толуктоо үчүн каралган терминал.   POS-терминал-ПВН - эки функцияны аткарган терминал: POS-терминал жана ПВН-терминал.	5. Бул жободо төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулган:   Автоматташтырылган өзүн-өзү тейлөө терминалы (төлөм терминалы) - кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын дарегине нак жана нак эмес формадагы төлөмдөрдү жүргүзүүнү кошо алганда, банктын кардарларынан/кардарларына, карт ээлеринен/ээлерине, сервистерди пайдалануучулардан/пайдалануучуларга нак акча каражаттарын кабыл алуу (cash-in)/берүү (cash-out) үчүн каралган терминал.   Авторизациялык талап - эквайерден системада белгиленген эрежелерге ылайык транзакцияларды жүргүзүүгө уруксат алуу үчүн карттын эмитентине жөнөтүлгөн талап.   Авторизация - эмитенттин карт ээсинин банктык төлөм карттарын пайдалануу менен операцияларды (транзакцияларды) жүргүзүүгө ыйгарым укугун же автордук укугун тастыктоо жол-жобосу, анын натыйжасында жогоруда аталган эмитенттин карттарды пайдалануу менен түзүлгөн эсептешүү документин аткарууга эмитенттин эквайер алдында милдеттенмеси келип чыгат. Авторизация автоматташтырылган (терминал аркылуу) жана добуш аркылуу (телефон байланышы менен) ишке ашырылышы мүмкүн. Эгерде банктык төлөм карттарын пайдалануу менен ишке ашырылган операциялар боюнча эмитент жана эквайер бир эле жак болсо, анда ошол операцияны ишке ашырууга эмитенттин кардарга берген уруксаты авторизация болуп саналат.   Аутентификация - сунушталган идентификатордун (PIN-код, сыр сөз ж.б.) мүнөздөмөлөрүн тактоо жана салыштырып текшерүү аркылуу пайдалануучунун инсандыгын тастыктоо жол-жобосу.   Банктык төлөм карты (карт) - товарларды, кызматтарды сатып алууда эсептешүүлөрдү жүргүзүүдө, улуттук жана чет өлкө валютасында нак акча алууда, акча каражаттарын которууда, ошондой эле терминалдар, банкоматтар же башка жабдуулар (аралыкта орнотулган жабдуулар) аркылуу электрондук акча түрүндө эсептешүү үчүн колдонулган төлөм каражаты.   Банк күркөсү - аралыкта орнотулган жабдуу жайгаштырылган атайын курулма/жабдуу.   Банктык эсеп - бул, банктык эсеп, банктык аманат келишимдеринде жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган жана банктык тажрыйбада колдонулган банк менен кардар ортосунда банктык аманатты (депозитти) кабыл алуу жана/же банктык төлөм карттарын пайдалануу менен төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү жүргүзүүнү кошо алганда, кардарды тейлөөгө байланыштуу операцияларды чагылдыруу ыкмасы.   Банкомат (ATM - Automated teller machine) - нак акча берүү жана/же кабыл алуу, ишке ашырылган транзакциялар жөнүндө маалыматты алуу жана картты колдонуу же башка аралыктан тейлөө инструменттери менен башка операцияларды аткарууга каралган аппараттык-программалык комплекс.   Байланышсыз төлөм - маалыматтарды байланышсыз берүү технологияларын (NFC (Near field communication ж.б.) колдонуу менен аралыкта орнотулган жабдуу менен карттан же башка аралыктан тейлөө инструментинен жакын арада маалыматты окуу аркылуу жүзөгө ашырылуучу транзакция.   Виртуалдык карт - ээлик кылган адамды катыштырбастан электрондук түрдө чыгарылган атайын карт.   Виртуалдык POS-терминал -бул POS-терминалды алмаштыруучу жана банктык төлөм карттарын жана башка аралыктан тейлөө инструменттерин колдонуу менен товарлар жана кызматтар үчүн төлөө операцияларын жүргүзүү үчүн банктын/төлөм уюмунун системасы менен өз ара аракеттенүүчү жана эквайердин аралыкта орнотулган жабдууларына тиешелүү веб-интерфейс. Виртуалдык POS-терминал ички ченемдик документтерге ылайык, банк/төлөм уюмунун тобокелдигинин даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эске алуу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын сактоо менен банктык эсептерди толуктоо үчүн да колдонулушу мүмкүн.";  Банктык эсеп ээси - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык банктык эсеп ачуу жөнүндө келишим түзгөн жеке адам/юридикалык жак/жеке ишкер.   Дебеттик карт - банктык эсептеги өздүк каражаттардын жана/же банктык эсебинде акча каражаттары жетишсиз же жок болгон учурда эмитент тарабынан берилген кредиттин эсебинен операцияларды жүргүзүү үчүн каралган карт (овердрафт). Овердрафт кызматы дебеттик карттар боюнча гана көрсөтүлөт.   Карт ээси - эмитент менен түзүлгөн келишимдин негизинде карттарды пайдалануу менен операцияларды жүргүзүү укугуна ээ, анын ичинде эсеп ээси-юридикалык жак/жеке ишкер тарабынан ыйгарым укук чегерилген жеке адам.   Бирдиктүү банктар аралык процессинг борбору (мындан ары - Процессинг борбору) - "ЭЛКАРТ" карттарын, ошондой эле башка системалардын, анын ичинде Процессинг борбору системасы менен интеграцияланган системалардын карттарын колдонуу аркылуу ишке ашырылган транзакциялардын процессинги/клиринги үчүн каралган Кыргыз Республикасынын "ЭЛКАРТ" улуттук төлөм системасынын аппараттык-программалык комплекси.   Индент мөөр - карттын жеке таандыгын белгилөө ыкмасы, мында карттын бетине рельефсиз ар түрдүү символдор басылат, б.а. карттын бетиндеги символдор колго урунбайт.   Карт-чек (чек) - транзакциялар боюнча эсептешүүлөрдү жүзөгө ашыруу үчүн негиз болуп саналган жана анын ишке ашырылгандыгын тастыктаган, карттарды же аралыктан тейлөө инструменттерин колдонуу менен транзакцияларды ишке ашырууда аралыкта орнотулган жабдуу менен түзүлгөн кагаз жүзүндөгү жана/же электрондук түрдөгү документ. Алдамчылык тобокелдиктерине жол бербөө үчүн чекте карттын номери тууралуу толук маалымат болбоого тийиш.   Ко-бейджингдик карт - эки төлөм системасынын алкагында чыгарылган карт.   Ко-брендингдик карт - банк башка бир уюм/уюмдар менен бирге чыгарган карт.   Кредиттик карт - банк кредиттик келишимдин шарттарына ылайык белгиленген лимиттин чегинде карт ээсине берген акча каражаттардын эсебинен алар боюнча эсептешүүлөр жүргүзүлгөн операцияларды ишке ашыруу үчүн каралган карт.   МФК/МККнын кредиттик карты - овердрафтты кошпогондо, кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын сактоо менен кредиттерди/каржылоону накталай эмес формада, улуттук валютада берүү үчүн микрофинансылык компания жана микрокредиттик компания тарабынан чыгарылган, улуттук төлөм системасынын алдын ала чыгарылган кредиттик карты.";   Локалдык төлөм системасы - Кыргыз Республикасынын аймагында бир (бир эмитенттүү) же бир нече (көп эмитенттүү) эмитенттер тарабынан чыгарылган карттарды пайдалануу менен эсептешүү системасы. Локалдык системалардын карттары, катышуучулар менен система ортосунда түзүлгөн келишим шарттарына ылайык аралыкта орнотулган жабдуулар аркылуу тейлениши мүмкүн.   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдүн эл аралык төлөм системасы (эл аралык төлөм системасы) - ошол системалардын операторлорунун жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык эмитирленген жана тейленген эл аралык карттарды пайдалануу менен эсептешүү системасы.   Көп факторлуу аутентификация - өркүндөтүлгөн аутентификация, мында пайдалануучу тиешелүү маалыматты алуу үчүн бир нече идентификаторду көрсөтүүсү талап кылынган контролдоо ыкмасы.   Мобилдик POS-терминал (mPOS) - транзакция жүргүзүүгө мүмкүндүк берген, смартфондор/планшеттик компьютерлер жана башка жабдуулар үчүн каралган түзүлүш жана/же программалык камсыздоо.   Улуттук карт - улуттук төлөм системасынын оператору менен тиешелүү келишим түзгөн Кыргыз Республикасынын кайсыл болбосун эмитенти-резиденти тарабынан чыгарылган "ЭЛКАРТ" төлөм системасынын карты.   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөр боюнча улуттук төлөм системасы - Бирдиктүү банктар аралык процессинг борборунун аппараттык-программалык комплексинин базасында иштеген, "ЭЛКАРТ" улуттук төлөм системасынын карттарын пайдалануу менен операциялар боюнча эсептешүү системасы.   Жеке белгиси көрсөтүлбөгөн металл эсеп - жеке белгилерин көрсөтүүсүз баалуу металлдарды эсепке алуу жана баалуу металлдарды тартуу жана жайгаштыруу боюнча операцияларды ишке ашыруу үчүн банк тарабынан ачылган эсеп.   Овердрафт - кыска мөөнөттүү кредит формасы, ал банк менен карт ээси ортосунда түзүлгөн келишимде аныкталган сумманын жана шарттардын чегинде, кардардын эсебиндеги суммадан ашкан өлчөмдө төлөмдөрдү жүзөгө ашырууга кардарга мүмкүндүк берет.   Улуттук төлөм системасынын оператору - "Банктар аралык процессинг борбору" жабык акционердик коому ("БПБ" ЖАК).   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүү системасынын оператору - Улуттук банк тарабынан лицензияланган жана/же үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу (процессинг, клиринг) жана төлөм системасынын ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына берүү боюнча ишти жүзөгө ашырууга уруксаты бар, банктык төлөм карттары менен эсептешүүлөр системасынын ишин камсыз кылган жана катышуучулар менен системага катышуу жөнүндө келишим түзгөн юридикалык жак, ага ылайык оператор жана системанын катышуучулары өз ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык төлөм системасынын алкагында жүргүзүүгө милдеттенишет.   Төлөм QR-коду боюнча төлөө - эки өлчөмдүү штрих код белгилерин (QR-код) окуу аркылуу банктын/төлөм системасынын мобилдик тиркемесин же болбосо башка жабдууларды колдонуу менен товарлар же кызмат көрсөтүүлөр үчүн накталай эмес төлөө";  Аралыкта орнотулган (эквайринг) жабдуулар - терминалдар, банкоматтар, төлөм терминалдары жана тиркемелер, депозиттик машиналар, мобилдик түзүлүштөр жана банктык төлөм карттарын кабыл алуу жана тейлөө, QR-коддору боюнча төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча техникалык инфраструктураны/инструментти жана башка аралыктан тейлөө инструменттерин түзгөн башка жабдуулар.   Персонализация - банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдүн тиешелүү төлөм системасынын регламентинде жана иш тартибинде каралган идентификациялык маалыматтарды картка жана/же микропроцессордун эс тутумуна жана/же карттын магниттик тилкесине киргизүү жол-жобосу.   Банктык төлөм карттарын пайдалануу менен эсептешүүлөрдүн төлөм системасы (картты пайдалануу менен эсептешүү системасы) - картты пайдалануу менен эсептешүүлөрдү уюштуруу үчүн ченемдердин, стандарттардын, эрежелердин, мекемелердин жана программалык-техникалык каражаттардын жыйындысы. Төлөм системалары локалдык, улуттук жана эл аралык болуп бөлүнөт.   МФК/МККнын картын пайдалануучу - БФКУ ага түзүлгөн келишимге жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык, БФКУнун кредиттик карттарына акча каражаттарын (кредит/каржылоо) берген жана ордун жабууну кабыл алган кардар (жеке адам/юридикалык жак).   Кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу - сатып өткөрүлгөн товарлар, аткарылган иштер, кызмат көрсөтүүлөр үчүн кардардын акча каражаттарын алган юридикалык жак же жеке ишкер.   Алдын ала чыгарылган карта - банктын/МФК/МККнын бөлүмүндө (МФК/МККнын кредиттик карттары) карттын бетинде карт ээсинин/пайдалануучунун аты-жөнүн көрсөтүүсүз жана 3 (үч) жылдан ашпаган мөөнөткө, ушул Жобонун жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарына ылайык дароо берилүүчү карта.  Алдын ала төлөнгөн карт - программалык-техникалык түзүлүштөр аркылуу электрондук акчаны товарларды/кызматтарды сатып алуу боюнча операцияларды жүргүзүүгө жана нак акчага алмаштырууга мүмкүндүк берген төлөм инструменти. Карт, карт ээсинин электрондук акча эмитентине карата анын милдеттенмелери боюнча талап кылуу укугун күбөлөндүрөт.   Процессинг - финансылык маалыматты кабыл алуу, иштеп чыгуу жана төлөм системасынын катышуучуларына берүү боюнча өз ара байланыштуу процесстерди камтыган лицензияланган иш.   Процессинг борбору - процессингди жүзөгө ашырган юридикалык жак.   Эсептешүү агенти - картты пайдалануу менен эсептешүү системасынын катышуучулары ортосунда акыркы эсептешүүлөрдүн жүргүзүлүшүн камсыз кылган уюм.   Стоп-баракча - алар боюнча операциялардын бардык түрлөрү токтотулган же убактылуу токтотулган, блокировкаланган карттардын тизмеси.   Терминал - бул карттан жана башка аралыктан тейлөө инструменттеринен маалыматтарды окуу аркылуу соода операцияларын жүргүзүүгө мүмкүндүк берген аппараттык-программалык комплекс. Терминал төмөнкү түрлөргө бөлүнөт: POS-терминал; POS-терминал-ПВН; виртуалдуу POS-терминал, мобилдик POS-терминал жана ПВН-терминал.   ПВН-терминал - бул карттардан жана башка аралыктан тейлөө инструменттеринен нак акча берүү, ички ченемдик документтерине ылайык, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын сактоо, банктын тобокелдик даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эсепке алуу менен, банктын бөлүмдөрүндө жана анын агенттеринде банктык эсептерин карт жана башка аралыктан тейлөө инструменттери аркылуу толуктоо үчүн каралган терминал. Андан ары төлөмдү ишке ашыруу үчүн каралган ПВН-терминалы аркылуу акча алуу үчүн комиссия карт ээсине чегерилбөөгө тийиш.   Соода-тейлөө ишканасы (ТСП) - бул юридикалык жак же жеке ишкер, ал эквайер менен түзүлгөн келишимге ылайык, өз товарлары/кызмат көрсөтүүлөрү үчүн төлөө, карт менен операция ишке ашырылгандыгын тастыктаган документ түзүү менен акча каражаттарын берүү үчүн карттарды кабыл алат. Банктык карттардагы акча каражаттар коммерциялык банктар менен агенттик келишим түзүлгөн шартта жана Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча агенттин карт ээлерин жеңилдетилген шарттарда идентификациялоо жана верификациялоо боюнча тиешелүү чараларды ишке ашыруу жагында мыйзам талаптары сакталган шартта, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында белгиленген лимиттерге ылайык гана берилиши мүмкүн.   Транзакция - картты жана башка аралыктан тейлөө инструменттерин пайдалануу менен ишке ашырылган операция (мисалы товарларды, кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуу, акча каражаттарын которуу, валюталарды алмаштыруу же нак акча каражаттарын алуу), анын натыйжасында карт ээсинин эсебиндеги акча каражаттарынын калдыгы өзгөрөт.   Картты пайдалануу менен эсептешүүлөр системасынын катышуучулары - эмитент, карт ээси, эквайер, соода-тейлөө ишканалары, процессинг борбору жана эсептешүү агенти.   Чарджбек - кайтарылуучу же талап кылынуучу төлөм, эмитенттин төлөм системасынын эрежелерин бузуу менен ишке ашырылган транзакциялар боюнча төлөмдү ишке ашыруудан баш тартуу (транзакцияны териштирүү). Чарджбек регламентте белгиленген аткаруу мөөнөтү ичинде тиешелүү төлөм системасынын эрежелерине ылайык талап кылынган документтерди тариздөө менен талаш келип чыккан суммага эквайердин эсебин дебеттөө аркылуу ишке ашырылат.   Эквайер - технологияларга жана тиешелүү төлөм системаларынын ченемдик актыларына, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, аралыкта орнотулган жабдуулары аркылуу авторизациялоо жана транзакцияларды жүргүзүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган, аралыкта орнотулган жабдуулардын ээси болуп саналган банк, төлөм уюму, микрофинансылык компания, микрокредиттик компания.  Эквайринг - соода-тейлөө ишканалары менен тиешелүү төлөм системаларынын эрежелерине ылайык товарлар жана кызматтар үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү жөнүндө келишимдердин негизинде банктык төлөм карттарын жана башка төлөм инструменттерин/технологияларын пайдалануу менен төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча аралыкта орнотулган жабдуулар тармагына ээлик кылууга жана тейлөөгө байланышкан иш.  Төлөмдөрдү жүргүзүү үчүн колдонулган инструменттерге жараша, эквайринг төмөнкү негизги түрлөргө бөлүнөт:   Соода эквайринги - түзүлгөн келишимдин негизинде, ар башка төлөм инструменттерин колдонуу менен накталай эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү үчүн POS-терминалдарды жана башка аралыкта жайгаштырылуучу жабдууларды орнотуу боюнча соода-тейлөө ишканалары үчүн эквайер тарабынан сунушталуучу кызмат."   Интернет-эквайринг - төлөм маалыматын өткөрүүнү камсыз кылган жана анын купуялуулугун сактаган атайын веб-интерфейс аркылуу электрондук соода платформаларында жана интернет-дүкөндөрүндө сатылуучу товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөм карттарын жана электрондук акчаны колдонуу менен накталай эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү боюнча эквайердин кызматы.   Мобилдик эквайринг - мобилдик телефон же планшетти колдонуу менен мобилдик тиркеме жана атайын мобилдик POS-терминалы (mPOS-терминал) аркылуу төлөм карттарын пайдалануу менен накталай эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү боюнча эквайердин кызматы.  Эмбоссирлөө - картка рельефтик белгилер түрүндө маалыматтарды чагылдыруу.   Карттарды эмиссиялоо - эмитенттин аларды андан ары таркатуу үчүн карттарды чыгаруу иши.   Эмитент - технологияларга жана тиешелүү төлөм системасынын эрежелерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык карттарды чыгарган банк же МФК/МКК.   CVV2-код (Card verification value) - интернет аркылуу төлөөдө жана башка операцияларды жүзөгө ашырууда карттын аныктыгын текшерүү үчүн каралган үч сандан турган код.   PIN-код (Personal identification number) - операцияны аткаруу үчүн колдонуучунун аныктыгын тастыктоого мүмкүндүк берген жеке идентификациялык номер.   POS-терминалы (Point of sale) - соода-тейлөө ишканаларында товарлар жана кызматтар үчүн төлөмдөрдү кабыл алуу, ошондой эле карт жана башка аралыктан тейлөө инструменттери аркылуу банк эсебин толуктоо үчүн каралган терминал.   POS-терминал-ПВН - эки функцияны аткарган терминал: POS-терминал жана ПВН-терминал.
14. Карт ээсинин банк эсеби нак жана нак эмес акча каражаттары, ошондой эле эмитент жана эсеп ээси ортосунда түзүлгөн келишимдерге ылайык, эсеп ачуусуз акча которуу жана банктык операцияларды жүргүзүү аркылуу толтурулат.  Кардарды Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарына ылайык талаптагыдай текшерүү чаралары сакталган шартта, чогуу алганда карыздын суммасынан ашпаган суммада кредит боюнча карызды төлөө максатында гана накталай жана накталай эмес акча каражаттар түрүндө, анын ичинде эсеп ачуусуз акча которуу системасы боюнча, ошондой эле МФК/МКК/банктардын кассалары, төлөм терминалдары, банкоматтары аркылуу жана башка ыкмаларда МФК/МККнын кредиттик картын толуктоого уруксат берилет. МФК/МККнын кредиттик картын кредиттик келишимде каралгандан башка максаттарда толуктоого жол берилбейт.	14. Карт ээсинин банк эсеби нак жана нак эмес акча каражаттары, ошондой эле эмитент жана эсеп ээси ортосунда түзүлгөн келишимдерге ылайык, эсеп ачуусуз акча которуу жана банктык операцияларды жүргүзүү аркылуу толтурулат.  Кардарды Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарына ылайык талаптагыдай текшерүү чаралары сакталган шартта, чогуу алганда карыздын суммасынан ашпаган суммада кредит боюнча карызды төлөө максатында гана накталай жана накталай эмес акча каражаттар түрүндө, анын ичинде эсеп ачуусуз акча которуу системасы боюнча, ошондой эле МФК/МКК/банктардын кассалары, төлөм терминалдары, банкоматтары аркылуу жана башка ыкмаларда МФК/МККнын кредиттик картын толуктоого уруксат берилет. МФК/МККнын кредиттик картын кредиттик келишимде каралгандан башка максаттарда толуктоого жол берилбейт.
27. Карттарды чыгарган Эмитент террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарын сактоого милдеттүү.	27. Карттарды чыгарган Эмитент кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарын сактоого милдеттүү.
36. Эмитент эл аралык төлөм системасына катышуу келишиминин жана системанын оператору менен келишимдин негизинде жана системанын Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларына каршы келбеген регламентине жана иш тартибине ылайык карт ээлерине эл аралык төлөм системалардын карттарын берүүнү жүзөгө ашырат. Эл аралык карттардын эмитенти, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча талаптарды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык сактоого тийиш.	36. Эмитент эл аралык төлөм системасына катышуу келишиминин жана системанын оператору менен келишимдин негизинде жана системанын Кыргыз Республикасынын мыйзам актыларына каршы келбеген регламентине жана иш тартибине ылайык карт ээлерине эл аралык төлөм системалардын карттарын берүүнү жүзөгө ашырат. Эл аралык карттардын эмитенти, кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча талаптарды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык сактоого тийиш.
53. Соода-тейлөө ишканасында аралыкта жайгаштырылуучу жабдууларды орнотуу үчүн эквайер ошол ишкана менен терминалды пайдалануу менен жүргүзүлгөн транзакциялар боюнча эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн эсеп ачуу жөнүндө жана тиешелүү системанын карттарын кабыл алуу жана тейлөө укугуна келишим түзүүгө тийиш. Эквайер менен соода-тейлөө ишканасы ортосунда түзүлгөн келишимде төмөнкүлөр камтылууга тийиш:   - соода-тейлөө ишканасынын аталышы жана анын юридикалык дареги;   - соода-тейлөө ишканасынын жана эквайердин карттарын кабыл алуу жана тейлөө боюнча укуктары жана милдеттери;   - соода-тейлөө ишканасы тарабынан милдеттүү түрдө тейлөөгө кабыл алынуучу карттардын түрлөрү;   - соода-тейлөө ишканасынын картты же QR-кодду колдонуу менен төлөө учурунда, товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө кошумча комиссиялык төлөм же кыйла жогорку баа (үстөк баа) белгилөөсүнө тыюу салуу;   - комиссиялык төлөмдөрдүн өлчөмү;   - POS-терминалды пайдаланууда соода-тейлөө ишканасы тарабынан коопсуздук эрежелеринин сакталышы боюнча негизги талаптар;   - соода-тейлөө ишканасынын ишинин түрү жана келишимде көрсөтүлгөн ишине шайкеш иш алып баруу тууралуу милдеттенмелери. Эгерде соода-тейлөө ишканасынын иши лицензияланууга тийиш болсо, эквайер соода-тейлөө ишканасынын иштин бул түрүн жүргүзүү үчүн колдонуудагы лицензиясын талап кылуусу зарыл;   - соода-тейлөө ишканасы тарабынан террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын сакталышы жөнүндө талаптар, эгерде соода-тейлөө ишканасы финансылык мекеме болуп саналса же Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык финансылык эмес категориядагы жактарга кирсе;   - мыйзамдарда тыюу салынган операциялар үчүн төлөмдөрдү өткөрүүгө тыюу салуу жөнүндө талаптар;   - соода-тейлөө ишканасы картаны төлөө каражаты катары кабыл алуу учурунда коопсуздукту сактоосу боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган негизги талаптар (авторизациялоо, карт ээсин идентификациялоо, карт ээсинин транзакцияны ишке ашырууда PIN-кодду милдеттүү түрдө пайдалануусу же 3D Secure функционалын колдоо (эгерде тиешелүү төлөм системасынын эрежелеринде башкасы каралбаса), лимиттер жана башка талаптар);   - тиешелүү система тарабынан четке кагылган, ишке ашырылган операциялар боюнча суммаларды кайтарып берүү тартиби;   - карта боюнча сатылып алынган товарларды кайтарып берүүдө ошол товардын наркынын ордун толтуруп берүү жол-жобосу;   - соода-тейлөө ишканаларында карттарды тейлөө сапатына, сунушталган кызмат көрсөтүүлөрдүн деңгээлине, терминалдарды күтүү шарттарына жана алардын иштешине, чектердин сакталышына келишим чегинде текшерүүлөрдү жүргүзүү тартиби;   - уурдалган/жоголгон карттар менен ишке ашырылган операциялар аныкталган же соода-тейлөө ишканасынын санкциясыз транзакцияларды жүргүзгөндүгү катталган учурда карт ээси менен өз ара иш алып баруу тартиби;   - санкциясыз операциялар жүргүзүлгөн, коопсуздук жол-жоболору же келишимдин башка шарттарын бузууга жол берилген учурда, тараптар ортосунда жоопкерчиликтерди бөлүштүрүү жана ар бир катышуучуга белгиленүүчү айыптык санкциялар;   - талаш маселелерди кароо тартиби;   - келишимди токтотуу тартиби;   - транзакцияны ушул жобого ылайык жүргүзүүдө коопсуздукту камсыз кылуу эрежелери боюнча талап.	53. Соода-тейлөө ишканасында аралыкта жайгаштырылуучу жабдууларды орнотуу үчүн эквайер ошол ишкана менен терминалды пайдалануу менен жүргүзүлгөн транзакциялар боюнча эсептешүүлөрдү жүргүзүү үчүн эсеп ачуу жөнүндө жана тиешелүү системанын карттарын кабыл алуу жана тейлөө укугуна келишим түзүүгө тийиш. Банктык эсеп ачуу Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2012-жылдын 31-октябрындагы № 41/12 токтому менен бекитилген Банктык эсептер, банктык аманаттар (депозиттер) боюнча эсептер менен иш алып баруу жөнүндө нускамага ылайык жана «Өз кардарыңды бил» саясатын сактоо менен жүргүзүлөт. Эквайер менен соода-тейлөө ишканасы ортосунда түзүлгөн келишимде төмөнкүлөр камтылууга тийиш:   - соода-тейлөө ишканасынын аталышы жана анын юридикалык дареги;   - соода-тейлөө ишканасынын жана эквайердин карттарын кабыл алуу жана тейлөө боюнча укуктары жана милдеттери;   - соода-тейлөө ишканасы тарабынан милдеттүү түрдө тейлөөгө кабыл алынуучу карттардын түрлөрү;   - соода-тейлөө ишканасынын картты же QR-кодду колдонуу менен төлөө учурунда, товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө кошумча комиссиялык төлөм же кыйла жогорку баа (үстөк баа) белгилөөсүнө тыюу салуу;   - комиссиялык төлөмдөрдүн өлчөмү;   - POS-терминалды пайдаланууда соода-тейлөө ишканасы тарабынан коопсуздук эрежелеринин сакталышы боюнча негизги талаптар;   - соода-тейлөө ишканасынын ишинин түрү жана келишимде көрсөтүлгөн ишине шайкеш иш алып баруу тууралуу милдеттенмелери. Эгерде соода-тейлөө ишканасынын иши лицензияланууга тийиш болсо, эквайер соода-тейлөө ишканасынын иштин бул түрүн жүргүзүү үчүн колдонуудагы лицензиясын талап кылуусу зарыл;   - соода-тейлөө ишканасы тарабынан кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын сакталышы жөнүндө талаптар, эгерде соода-тейлөө ишканасы финансылык мекеме болуп саналса же Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык финансылык эмес категориядагы жактарга кирсе;   - мыйзамдарда тыюу салынган операциялар үчүн төлөмдөрдү өткөрүүгө тыюу салуу жөнүндө талаптар;   - соода-тейлөө ишканасы картаны төлөө каражаты катары кабыл алуу учурунда коопсуздукту сактоосу боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган негизги талаптар (авторизациялоо, карт ээсин идентификациялоо, карт ээсинин транзакцияны ишке ашырууда PIN-кодду милдеттүү түрдө пайдалануусу же 3D Secure функционалын колдоо (эгерде тиешелүү төлөм системасынын эрежелеринде башкасы каралбаса), лимиттер жана башка талаптар);   - тиешелүү система тарабынан четке кагылган, ишке ашырылган операциялар боюнча суммаларды кайтарып берүү тартиби;   - карта боюнча сатылып алынган товарларды кайтарып берүүдө ошол товардын наркынын ордун толтуруп берүү жол-жобосу;   - соода-тейлөө ишканаларында карттарды тейлөө сапатына, сунушталган кызмат көрсөтүүлөрдүн деңгээлине, терминалдарды күтүү шарттарына жана алардын иштешине, чектердин сакталышына келишим чегинде текшерүүлөрдү жүргүзүү тартиби;   - уурдалган/жоголгон карттар менен ишке ашырылган операциялар аныкталган же соода-тейлөө ишканасынын санкциясыз транзакцияларды жүргүзгөндүгү катталган учурда карт ээси менен өз ара иш алып баруу тартиби;   - санкциясыз операциялар жүргүзүлгөн, коопсуздук жол-жоболору же келишимдин башка шарттарын бузууга жол берилген учурда, тараптар ортосунда жоопкерчиликтерди бөлүштүрүү жана ар бир катышуучуга белгиленүүчү айыптык санкциялар;   - талаш маселелерди кароо тартиби;   - келишимди токтотуу тартиби;   - транзакцияны ушул жобого ылайык жүргүзүүдө коопсуздукту камсыз кылуу эрежелери боюнча талап.
55-2. Эквайер мезгил-мезгили менен, соода-тейлөө ишканалары менен келишим түзүлгөндөн тартып кеминде 6 (алты) айда бир жолу соода-тейлөө ишканаларынын келишимде көрсөтүлгөн ишке шайкештигин текшерүүгө милдеттүү. Эгерде ишинин көрсөтүлгөн ишке дал келбегендиги аныкталса же соода-тейлөө ишканасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында мыйзамдарды бузууга байланышкан операцияларды же мыйзам тарабынан тыюу салынган операцияларды жүзөгө ашырып жаткандыгына шектенүү пайда болсо, эквайер соода-тейлөө ишканалары үчүн эквайринг кызматтарын сунуштоону жана келишимди бир тараптуу негизде токтотууга укуктуу. Мында эквайер соода-тейлөө ишканасы менен түзүлгөн келишимге ылайык соода-тейлөө ишканасы менен акыркы өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө тийиш.	55-2. Эквайер мезгил-мезгили менен, соода-тейлөө ишканалары менен келишим түзүлгөндөн тартып кеминде 6 (алты) айда бир жолу соода-тейлөө ишканаларынын келишимде көрсөтүлгөн ишке шайкештигин текшерүүгө милдеттүү. Эгерде ишинин көрсөтүлгөн ишке дал келбегендиги аныкталса же соода-тейлөө ишканасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында мыйзамдарды бузууга байланышкан операцияларды же мыйзам тарабынан тыюу салынган операцияларды жүзөгө ашырып жаткандыгына шектенүү пайда болсо, эквайер соода-тейлөө ишканалары үчүн эквайринг кызматтарын сунуштоону жана келишимди бир тараптуу негизде токтотууга укуктуу. Мында эквайер соода-тейлөө ишканасы менен түзүлгөн келишимге ылайык соода-тейлөө ишканасы менен акыркы өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө тийиш.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын 9-декабры № 76/6 «Кыргыз Республикасында айкын убакыт ыргагында эсептешүүлөрдүн гросстук системасы жөнүндө» Жобо
26. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Улуттук банкта эсеби бар Улуттук банктан лицензия алышкан финансы-кредит уюмдары, ошондой эле төмөнкү талаптарга ылайык келген шартта гана Башкы келишимге ыктыярдуу негизде кол койгон тутумдаш системалардын операторлору системанын катышуучуларынан боло алат:   1) Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органдарында юридикалык жактын мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн болушу;   2) банк операцияларын жүзөгө ашырууга Улуттук банктын лицензиясынын болушу (финансы-кредит уюмдары үчүн);   3) Улуттук банкта корреспонденттик (күндөлүк) эсебинин болушу (системада тике катышуу үчүн);   4) Улуттук банк алдында мөөнөтү өткөрүлгөн акчалай милдеттенмелеринин жоктугу;   5) электрондук төлөм документтерин жана билдирүүлөрүн тариздөө, өткөрүп берүү жана сактоо боюнча, анын ичинде маалыматты коргоо боюнча талаптарга ылайык келиши;   6) электрондук төлөм документтери жана билдирүүлөрү менен өз ара иш алып баруу жана алмашуу боюнча техникалык талаптарга ылайык келиши;   7) терроризмди (экстремизмди) каржылоо жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштыруу (изин жашыруу) боюнча иш алып барган уюмдардын тизмесинде жок болушу.	26. Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Улуттук банкта эсеби бар Улуттук банктан лицензия алышкан финансы-кредит уюмдары, ошондой эле төмөнкү талаптарга ылайык келген шартта гана Башкы келишимге ыктыярдуу негизде кол койгон тутумдаш системалардын операторлору системанын катышуучуларынан боло алат:   1) Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органдарында юридикалык жактын мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн болушу;   2) банк операцияларын жүзөгө ашырууга Улуттук банктын лицензиясынын болушу (финансы-кредит уюмдары үчүн);   3) Улуттук банкта корреспонденттик (күндөлүк) эсебинин болушу (системада тике катышуу үчүн);   4) Улуттук банк алдында мөөнөтү өткөрүлгөн акчалай милдеттенмелеринин жоктугу;   5) электрондук төлөм документтерин жана билдирүүлөрүн тариздөө, өткөрүп берүү жана сактоо боюнча, анын ичинде маалыматты коргоо боюнча талаптарга ылайык келиши;   6) электрондук төлөм документтери жана билдирүүлөрү менен өз ара иш алып баруу жана алмашуу боюнча техникалык талаптарга ылайык келиши;   7) терроризмди (экстремизмди) каржылоого, уюшкан топторго же кылмыштуу коомдоштуктарга, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууга жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди мыйзамдаштырууга (адалдоого) иш алып барган уюмдардын тизмесинде жок болушу.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 2-сентябры № 2019-П-14/46-1-(ПС) «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө» Жобо
19. Өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү үчүнчү жактардын пайдасына маалымат технологияларына жана электрондук каражаттарга, ошондой эле төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызматтарды сунуштоо ишин жүзөгө ашырууга лицензия алуу үчүн өтүнүч ээси Улуттук банкка төмөнкү документтерди бир нускада мамлекеттик же расмий тилдерде сунуштайт:   1) ушул Жобого карата 1-тиркемеде белгиленген форма боюнча түзүлгөн, өтүнүч ээсинин жетекчисинин кол тамгасы коюлган лицензия берүү жөнүндө өтүнүч кат;   2) уюштуруу документтеринин көчүрмөлөрү: өтүнүч ээсинин жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн устав жана уюштуруу келишими (бирден көп уюштуруучу (акционер/катышуучу) болгон учурда)), ошондой эле мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн, юридикалык жакты түзүү, уставдык капиталдын өлчөмү, байкоо (болгон учурда) жана башкаруунун аткаруу органдарын шайлоо жөнүндө чечимдин көчүрмөлөрү;   3) акционерлер (уюштуруучулар)/катышуучу-юридикалык жактардын документтеринин көчүрмөлөрү: юридикалык жактын жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн уюштуруу документтеринин, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн, ошондой эле акыркы отчеттук күнгө карата түзүлүп, салык органына тапшырылган финансылык отчеттун көчүрмөлөрү;   4) уюштуруучулардын (акционерлердин/катышуучулардын) - юридикалык жактардын уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын аныктоого мүмкүндүк берген маалыматтарды, мында юридикалык жактын/ыйгарым укуктуу органдын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн тастыктоочу документтердин көчүрмөлөрү кошо тиркелет. Маалыматты тастыктоо үчүн төмөнкү документтер сунушталышы мүмкүн:  - юридикалык жактын акыркы 3 (үч) жыл үчүн салык декларациясы (болгон болсо);  - акыркы жыл үчүн аудитордук корутунду;  - акыркы 3 (үч) жыл үчүн финансылык отчету (болгон болсо);  - эгер дивиденддер юридикалык жактын банктык эсебине которулган болсо, дивиденддерди бөлүштүрүү, дивиденддерди төлөө жөнүндө чечим, ошондой эле келип чыгуу булагы катары алынган дивиденддер пайдаланылган учурда, капиталдагы үлүшкө менчик укукту тастыктаган документтер;  - юридикалык жактын акча каражаттарды туунду уюмдун уставдык капиталын түзүүгө багыттоо жөнүндө чечими, мында юридикалык жактын акча каражаттарынын келип чыгуу булактарынын мыйзамдуулугун тастыктаган документтер кошо тиркелет;  - уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын тастыктаган башка документтердин талаптагыдай күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрү;  5) ушул Жобого карата 2, 3 жана 4-тиркемелерге ылайык толтурулган жана башкаруунун аткаруу органынын мүчөлөрү жана уюштуруучулары (акционерлери /катышуучулары) тарабынан кол коюлган анкеталар же болбосо анкеталардын түп нускасын кийин жөнөтүү менен анын сканерден өткөрүлгөн көчүрмөлөрү, мында төмөнкүлөр тиркелет;   - ушул Жобонун 3-бөлүгүнө ылайык, өтүнүч ээсинин кызмат адамдарынын белгиленген талаптарга шайкештигин тастыктоочу документтер;   - ушул Жобонун 40-пунктунда кызмат адамдары үчүн каралган документтер;   6) өтүнүч ээсинин аффилирленген жана байланыштуу жактары жөнүндө маалымат (жеке адамдар үчүн: толук аты-жөнү, туулган жылы, жашаган жери, иштеген жери, жарандык; юридикалык жактар үчүн: юридикалык жактын аталышы жана дареги, жетекчисинин аты-жөнү, уюштуруучулук жана башка тастыктоочу документтери, эгерде болгон болсо);  7) кеминде төмөнкүлөр камтылган бизнес-план:   - операцияларды ишке ашырууда алдыга коюлган максаттарды аныктоо;   - кеминде 3 (үч) жылга мындай операцияларды ишке ашыруудан күтүлгөн экономикалык натыйжаларды болжолдуу эсептөөлөр;   8) товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын пайдасына калктан жана өз агенттеринен түшкөн акча каражаттарын сактоо жана пайдалануу максатында банкта эсептешүү эсебин ачууга түзүлгөн келишимдин, ошондой эле өтүнүч ээсинин чарба иши үчүн өзүнчө эсептин көчүрмөсү;   9) коммерциялык банк/төлөм уюму менен техникалык платформаларды колдонууга киргизүү жана чек ара аркылуу өтүүчү төлөмдөр боюнча финансылык өз ара эсептешүүнү жүргүзүү чөйрөсүндө алдын ала түзүлгөн келишимдин көчүрмөсү (өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү үчүнчү жактар-Кыргыз Республикасынын резидент эместеринин пайдасына кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызматтарды сунуштай турган өтүнүч ээси үчүн);   10) Улуттук банктын төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү жөнүндө ченемдик укуктук актысына ылайык акча каражаттары уставдык капитал катары салынгандыгын тастыктаган документ;  11) өтүнүч ээсинин аларда төмөнкүлөр каралган ички документтеринин көчүрмөлөрү, төлөм уюмунун иштөө эрежелери:   - агенттерди/субагенттерди, аралыкта орнотулуучу жабдууларды туташтыруу тартиби;   - инкассациялоо тартиби;   - кемчиликтер боюнча иш алып баруу тартиби;   - кардарларга акча каражаттарын кайтаруу тартиби;   - агенттер/субагенттер жана төлөм терминалдары аркылуу өтүүчү акча каражаттардын жылуу тартиби;   - штаттан тышкаркы жагдайлар келип чыккан учурда иш алып баруу тартиби;   - кардарларды террористтик жана экстремисттик ишке же массалык жок кылуу куралдарын таркатууга катыштыгы бар катары таанылган адамдардын эл аралык жана улуттук тизмеги боюнча текшерүү жагында жөнөтүүчүлөрдүн жана алуучулардын маалым каттарын тескөө механизмдерин кылдат чагылдыруу;   - тараптардын жана алардын катышуучуларынын укуктары, милдеттери жана жоопкерчилиги.	19. Өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү үчүнчү жактардын пайдасына маалымат технологияларына жана электрондук каражаттарга, ошондой эле төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызматтарды сунуштоо ишин жүзөгө ашырууга лицензия алуу үчүн өтүнүч ээси Улуттук банкка төмөнкү документтерди бир нускада мамлекеттик же расмий тилдерде сунуштайт:   1) ушул Жобого карата 1-тиркемеде белгиленген форма боюнча түзүлгөн, өтүнүч ээсинин жетекчисинин кол тамгасы коюлган лицензия берүү жөнүндө өтүнүч кат;   2) уюштуруу документтеринин көчүрмөлөрү: өтүнүч ээсинин жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн устав жана уюштуруу келишими (бирден көп уюштуруучу (акционер/катышуучу) болгон учурда)), ошондой эле мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн, юридикалык жакты түзүү, уставдык капиталдын өлчөмү, байкоо (болгон учурда) жана башкаруунун аткаруу органдарын шайлоо жөнүндө чечимдин көчүрмөлөрү;   3) акционерлер (уюштуруучулар)/катышуучу-юридикалык жактардын документтеринин көчүрмөлөрү: юридикалык жактын жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн уюштуруу документтеринин, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн, ошондой эле акыркы отчеттук күнгө карата түзүлүп, салык органына тапшырылган финансылык отчеттун көчүрмөлөрү;   4) уюштуруучулардын (акционерлердин/катышуучулардын) - юридикалык жактардын уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын аныктоого мүмкүндүк берген маалыматтарды, мында юридикалык жактын/ыйгарым укуктуу органдын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн тастыктоочу документтердин көчүрмөлөрү кошо тиркелет. Маалыматты тастыктоо үчүн төмөнкү документтер сунушталышы мүмкүн:  - юридикалык жактын акыркы 3 (үч) жыл үчүн салык декларациясы (болгон болсо);  - акыркы жыл үчүн аудитордук корутунду;  - акыркы 3 (үч) жыл үчүн финансылык отчету (болгон болсо);  - эгер дивиденддер юридикалык жактын банктык эсебине которулган болсо, дивиденддерди бөлүштүрүү, дивиденддерди төлөө жөнүндө чечим, ошондой эле келип чыгуу булагы катары алынган дивиденддер пайдаланылган учурда, капиталдагы үлүшкө менчик укукту тастыктаган документтер;  - юридикалык жактын акча каражаттарды туунду уюмдун уставдык капиталын түзүүгө багыттоо жөнүндө чечими, мында юридикалык жактын акча каражаттарынын келип чыгуу булактарынын мыйзамдуулугун тастыктаган документтер кошо тиркелет;  - уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын тастыктаган башка документтердин талаптагыдай күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрү;  5) ушул Жобого карата 2, 3 жана 4-тиркемелерге ылайык толтурулган жана башкаруунун аткаруу органынын мүчөлөрү жана уюштуруучулары (акционерлери /катышуучулары) тарабынан кол коюлган анкеталар же болбосо анкеталардын түп нускасын кийин жөнөтүү менен анын сканерден өткөрүлгөн көчүрмөлөрү, мында төмөнкүлөр тиркелет;   - ушул Жобонун 3-бөлүгүнө ылайык, өтүнүч ээсинин кызмат адамдарынын белгиленген талаптарга шайкештигин тастыктоочу документтер;   - ушул Жобонун 40-пунктунда кызмат адамдары үчүн каралган документтер;   6) өтүнүч ээсинин аффилирленген жана байланыштуу жактары жөнүндө маалымат (жеке адамдар үчүн: толук аты-жөнү, туулган жылы, жашаган жери, иштеген жери, жарандык; юридикалык жактар үчүн: юридикалык жактын аталышы жана дареги, жетекчисинин аты-жөнү, уюштуруучулук жана башка тастыктоочу документтери, эгерде болгон болсо);  7) кеминде төмөнкүлөр камтылган бизнес-план:   - операцияларды ишке ашырууда алдыга коюлган максаттарды аныктоо;   - кеминде 3 (үч) жылга мындай операцияларды ишке ашыруудан күтүлгөн экономикалык натыйжаларды болжолдуу эсептөөлөр;   8) товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын пайдасына калктан жана өз агенттеринен түшкөн акча каражаттарын сактоо жана пайдалануу максатында банкта эсептешүү эсебин ачууга түзүлгөн келишимдин, ошондой эле өтүнүч ээсинин чарба иши үчүн өзүнчө эсептин көчүрмөсү;   9) коммерциялык банк/төлөм уюму менен техникалык платформаларды колдонууга киргизүү жана чек ара аркылуу өтүүчү төлөмдөр боюнча финансылык өз ара эсептешүүнү жүргүзүү чөйрөсүндө алдын ала түзүлгөн келишимдин көчүрмөсү (өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү үчүнчү жактар-Кыргыз Республикасынын резидент эместеринин пайдасына кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызматтарды сунуштай турган өтүнүч ээси үчүн);   10) Улуттук банктын төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү жөнүндө ченемдик укуктук актысына ылайык акча каражаттары уставдык капитал катары салынгандыгын тастыктаган документ;  11) өтүнүч ээсинин аларда төмөнкүлөр каралган ички документтеринин көчүрмөлөрү, төлөм уюмунун иштөө эрежелери:   - агенттерди/субагенттерди, аралыкта орнотулуучу жабдууларды туташтыруу тартиби;   - инкассациялоо тартиби;   - кемчиликтер боюнча иш алып баруу тартиби;   - кардарларга акча каражаттарын кайтаруу тартиби;   - агенттер/субагенттер жана төлөм терминалдары аркылуу өтүүчү акча каражаттардын жылуу тартиби;   - штаттан тышкаркы жагдайлар келип чыккан учурда иш алып баруу тартиби;   - Кыргыз Республикасынын "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамына ылайык, жөнөтүүчүлөр жана алуучулардын маалымдамаларын башкаруу, кардарларды санкциялык тизмелер боюнча текшерүү механизмдеринин деталдуу сүрөттөлүшү;  - тараптардын жана алардын катышуучуларынын укуктары, милдеттери жана жоопкерчилиги.
19-1. Үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу (процессинг, клиринг) жана төлөм системасынын, ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына берүү кызматтарын сунуштоо ишин жүзөгө ашырууга лицензия алуу үчүн өтүнүч ээси Улуттук банкка төмөнкү документтерди бир нускада мамлекеттик же расмий тилдерде сунуштайт:   1) ушул Жобого карата 1-тиркемеде белгиленген форма боюнча түзүлгөн, өтүнүч ээсинин жетекчисинин кол тамгасы коюлган лицензия берүү жөнүндө өтүнүч кат;   2) уюштуруу документтеринин көчүрмөлөрү: өтүнүч ээсинин жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн устав жана уюштуруу келишими (бирден көп уюштуруучу (акционер/катышуучу) болгон учурда)), ошондой эле мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн, юридикалык жакты түзүү, уставдык капиталдын өлчөмү, байкоо (болгон учурда) жана башкаруунун аткаруу органдарын шайлоо жөнүндө чечимдин көчүрмөлөрү;   3) акционерлер (уюштуруучулар)/катышуучу-юридикалык жактардын документтеринин көчүрмөлөрү: юридикалык жактын жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн уюштуруу документтеринин, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн, ошондой эле акыркы отчеттук күнгө карата түзүлүп, салык органына тапшырылган финансылык отчеттун көчүрмөлөрү;   4) уюштуруучулардын (акционерлердин/катышуучулардын) - юридикалык жактардын уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын аныктоого мүмкүндүк берген маалыматтарды, мында юридикалык жактын/ыйгарым укуктуу органдын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн тастыктоочу документтердин көчүрмөлөрү кошо тиркелет. Маалыматты тастыктоо үчүн төмөнкү документтер сунушталышы мүмкүн:  - юридикалык жактын акыркы 3 (үч) жыл үчүн салык декларациясы (болгон болсо);  - акыркы жыл үчүн аудитордук корутунду;  - акыркы 3 (үч) жыл үчүн финансылык отчету (болгон болсо);  - эгер дивиденддер юридикалык жактын банктык эсебине которулган болсо, дивиденддерди бөлүштүрүү, дивиденддерди төлөө жөнүндө чечим, ошондой эле келип чыгуу булагы катары алынган дивиденддер пайдаланылган учурда, капиталдагы үлүшкө менчик укукту тастыктаган документтер;  - юридикалык жактын акча каражаттарды туунду уюмдун уставдык капиталын түзүүгө багыттоо жөнүндө чечими, мында юридикалык жактын акча каражаттарынын келип чыгуу булактарынын мыйзамдуулугун тастыктаган документтер кошо тиркелет;  - уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын тастыктаган башка документтердин талаптагыдай күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрү;  5) ушул Жобого карата 2, 3 жана 4-тиркемелерге ылайык толтурулган жана башкаруунун аткаруу органынын мүчөлөрү жана уюштуруучулары (акционерлери /катышуучулары) тарабынан кол коюлган анкеталар же болбосо анкеталардын түп нускасын кийин жөнөтүү менен анын сканерден өткөрүлгөн көчүрмөлөрү, мында төмөнкүлөр тиркелет;   - ушул Жобонун 3-бөлүгүнө ылайык, өтүнүч ээсинин кызмат адамдарынын белгиленген талаптарга шайкештигин тастыктоочу документтер;   - ушул Жобонун 40-пунктунда кызмат адамдары үчүн каралган документтер;   6) өтүнүч ээсинин аффилирленген жана байланыштуу жактары жөнүндө маалымат (жеке адамдар үчүн: толук аты-жөнү, туулган жылы, жашаган жери, иштеген жери, жарандык; юридикалык жактар үчүн: юридикалык жактын аталышы жана дареги, жетекчисинин аты-жөнү, уюштуруучулук жана башка тастыктоочу документтери, эгерде болгон болсо);  7) кеминде төмөнкүлөр камтылган бизнес-план:   - операцияларды ишке ашырууда алдыга коюлган максаттарды аныктоо;   - иштөө технологиясы жана шифрлөө алгоритми;   - кеминде 3 (үч) жылга мындай операцияларды ишке ашыруудан күтүлгөн экономикалык натыйжаларды болжолдуу эсептөөлөр;   8) чарбалык иш каражаттарын сактоо жана пайдалануу үчүн коммерциялык банкта эсептешүү эсебин ачууга түзүлгөн келишимдин көчүрмөсү;   9) Улуттук банктын төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү жөнүндө ченемдик укуктук актысына ылайык, акча каражаттары уставдык капитал катары салынгандыгын тастыктаган документ;  10) кеминде төмөнкүлөр камтылган төлөм системасында финансылык мониторинг жүргүзүү тартибин жөнгө салган ички документтердин көчүрмөсү:   - финансылык мониторинг максаты жана милдеттери;   - финансылык мониторинг жүргүзүү принциптери;   - мониторинг системасын түзүүчү элементтердин топтому;   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо эрежелери;  11) төлөм системасынын иштөө эрежелеринин көчүрмөсү, алар кеминде төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:   - төлөм системасынын архитектурасын жана анын иш схемасын кеңири чагылдыруу;   - төлөм системасына кирүү жана андан чыгуу тартиби, шарттары жана жол-жоболору;   - катышуучуну төлөм системасына туташтыруу тартиби;   - процессинг жана акыркы эсептешүүнү жүргүзүү тартиби;   - жаңылыш төлөмдөрдү жокко чыгаруу жана кайтаруу тартиби;   - кемчиликтер боюнча иштерди жүргүзүү тартиби;   - төлөм системасынын катышуулары тарабынан өз иши жөнүндө маалыматтарды төлөм системасынын операторуна берүү тартиби;   - тобокелдиктерди тескөө боюнча колдонулган моделди кошо алганда, төлөм системасында тобокелдиктерди тескөө системасы, тобокелдиктерди тескөө иш-чараларынын жана ыкмаларынын тизмеги, ички контролдук системасын жана ички аудит кызматынын иши, эгерде болгон болсо;   - маалыматты коргоо талаптары;   - талаш маселелерди чечүү тартиби;   - системада штаттан тышкаркы жагдай келип чыккан шартта, катышуучулардын иш алып баруу тартиби;   - төлөм системасынын операторунун жана катышуучулардын укуктары, милдеттери жана жоопкерчиликтери;   - кардарларды террористтик жана экстремисттик ишке же массалык жок кылуу куралдарын таркатууга катыштыгы бар катары таанылган адамдардын эл аралык жана улуттук тизмеги боюнча текшерүү жагында жөнөтүүчүлөрдүн жана алуучулардын маалым каттарын тескөө механизмдерин кылдат чагылдыруу.	19-1. Үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу (процессинг, клиринг) жана төлөм системасынын, ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына берүү кызматтарын сунуштоо ишин жүзөгө ашырууга лицензия алуу үчүн өтүнүч ээси Улуттук банкка төмөнкү документтерди бир нускада мамлекеттик же расмий тилдерде сунуштайт:   1) ушул Жобого карата 1-тиркемеде белгиленген форма боюнча түзүлгөн, өтүнүч ээсинин жетекчисинин кол тамгасы коюлган лицензия берүү жөнүндө өтүнүч кат;   2) уюштуруу документтеринин көчүрмөлөрү: өтүнүч ээсинин жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн устав жана уюштуруу келишими (бирден көп уюштуруучу (акционер/катышуучу) болгон учурда)), ошондой эле мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн, юридикалык жакты түзүү, уставдык капиталдын өлчөмү, байкоо (болгон учурда) жана башкаруунун аткаруу органдарын шайлоо жөнүндө чечимдин көчүрмөлөрү;   3) акционерлер (уюштуруучулар)/катышуучу-юридикалык жактардын документтеринин көчүрмөлөрү: юридикалык жактын жетекчисинин/башка ыйгарым укуктуу адамынын кол тамгасы жана мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн уюштуруу документтеринин, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн, ошондой эле акыркы отчеттук күнгө карата түзүлүп, салык органына тапшырылган финансылык отчеттун көчүрмөлөрү;   4) уюштуруучулардын (акционерлердин/катышуучулардын) - юридикалык жактардын уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын аныктоого мүмкүндүк берген маалыматтарды, мында юридикалык жактын/ыйгарым укуктуу органдын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн тастыктоочу документтердин көчүрмөлөрү кошо тиркелет. Маалыматты тастыктоо үчүн төмөнкү документтер сунушталышы мүмкүн:  - юридикалык жактын акыркы 3 (үч) жыл үчүн салык декларациясы (болгон болсо);  - акыркы жыл үчүн аудитордук корутунду;  - акыркы 3 (үч) жыл үчүн финансылык отчету (болгон болсо);  - эгер дивиденддер юридикалык жактын банктык эсебине которулган болсо, дивиденддерди бөлүштүрүү, дивиденддерди төлөө жөнүндө чечим, ошондой эле келип чыгуу булагы катары алынган дивиденддер пайдаланылган учурда, капиталдагы үлүшкө менчик укукту тастыктаган документтер;  - юридикалык жактын акча каражаттарды туунду уюмдун уставдык капиталын түзүүгө багыттоо жөнүндө чечими, мында юридикалык жактын акча каражаттарынын келип чыгуу булактарынын мыйзамдуулугун тастыктаган документтер кошо тиркелет;  - уставдык капиталды түзүүгө багытталган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын тастыктаган башка документтердин талаптагыдай күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрү;  5) ушул Жобого карата 2, 3 жана 4-тиркемелерге ылайык толтурулган жана башкаруунун аткаруу органынын мүчөлөрү жана уюштуруучулары (акционерлери /катышуучулары) тарабынан кол коюлган анкеталар же болбосо анкеталардын түп нускасын кийин жөнөтүү менен анын сканерден өткөрүлгөн көчүрмөлөрү, мында төмөнкүлөр тиркелет;   - ушул Жобонун 3-бөлүгүнө ылайык, өтүнүч ээсинин кызмат адамдарынын белгиленген талаптарга шайкештигин тастыктоочу документтер;   - ушул Жобонун 40-пунктунда кызмат адамдары үчүн каралган документтер;   6) өтүнүч ээсинин аффилирленген жана байланыштуу жактары жөнүндө маалымат (жеке адамдар үчүн: толук аты-жөнү, туулган жылы, жашаган жери, иштеген жери, жарандык; юридикалык жактар үчүн: юридикалык жактын аталышы жана дареги, жетекчисинин аты-жөнү, уюштуруучулук жана башка тастыктоочу документтери, эгерде болгон болсо);  7) кеминде төмөнкүлөр камтылган бизнес-план:   - операцияларды ишке ашырууда алдыга коюлган максаттарды аныктоо;   - иштөө технологиясы жана шифрлөө алгоритми;   - кеминде 3 (үч) жылга мындай операцияларды ишке ашыруудан күтүлгөн экономикалык натыйжаларды болжолдуу эсептөөлөр;   8) чарбалык иш каражаттарын сактоо жана пайдалануу үчүн коммерциялык банкта эсептешүү эсебин ачууга түзүлгөн келишимдин көчүрмөсү;   9) Улуттук банктын төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү жөнүндө ченемдик укуктук актысына ылайык, акча каражаттары уставдык капитал катары салынгандыгын тастыктаган документ;  10) кеминде төмөнкүлөр камтылган төлөм системасында финансылык мониторинг жүргүзүү тартибин жөнгө салган ички документтердин көчүрмөсү:   - финансылык мониторинг максаты жана милдеттери;   - финансылык мониторинг жүргүзүү принциптери;   - мониторинг системасын түзүүчү элементтердин топтому;   - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө максатында ички контролдоо эрежелери;  11) төлөм системасынын иштөө эрежелеринин көчүрмөсү, алар кеминде төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:   - төлөм системасынын архитектурасын жана анын иш схемасын кеңири чагылдыруу;   - төлөм системасына кирүү жана андан чыгуу тартиби, шарттары жана жол-жоболору;   - катышуучуну төлөм системасына туташтыруу тартиби;   - процессинг жана акыркы эсептешүүнү жүргүзүү тартиби;   - жаңылыш төлөмдөрдү жокко чыгаруу жана кайтаруу тартиби;   - кемчиликтер боюнча иштерди жүргүзүү тартиби;   - төлөм системасынын катышуулары тарабынан өз иши жөнүндө маалыматтарды төлөм системасынын операторуна берүү тартиби;   - тобокелдиктерди тескөө боюнча колдонулган моделди кошо алганда, төлөм системасында тобокелдиктерди тескөө системасы, тобокелдиктерди тескөө иш-чараларынын жана ыкмаларынын тизмеги, ички контролдук системасын жана ички аудит кызматынын иши, эгерде болгон болсо;   - маалыматты коргоо талаптары;   - талаш маселелерди чечүү тартиби;   - системада штаттан тышкаркы жагдай келип чыккан шартта, катышуучулардын иш алып баруу тартиби;   - төлөм системасынын операторунун жана катышуучулардын укуктары, милдеттери жана жоопкерчиликтери;   - Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы санкциялык тизмелер боюнча кардарларды текшерүү боюнча жөнөтүүчүлөр жана алуучулар боюнча маалымдамаларды башкаруу механизмдеринин толук баяндамасы.
34. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун башкаруунун аткаруу органынын жетекчиси жана/же башкаруунун аткаруу органынын курамына кирген, өз функционалдык милдеттери боюнча аларга теңдештирилген адам төмөнкү талаптарга жооп берүүгө тийиш:  - жогорку билиминин болушу;   - акыркы 5 (беш) жыл ичиндеги иш стажы/иш тажрыйбасы, бир же бир нече чөйрөдө - төлөм системасы, банк жана/же финансы системасы, маалымат технологиялары (системалары)/маалымат коопсуздугу, телекоммуникация/байланыш чөйрөсүндө 3 (үч) жылдан кем эмес, анын ичинен кеминде 2 (эки) жыл жетекчи кызматтарда;  - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курсту угуу тууралуу документинин (күбөлүктүн) болушу.	34. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун башкаруунун аткаруу органынын жетекчиси жана/же башкаруунун аткаруу органынын курамына кирген, өз функционалдык милдеттери боюнча аларга теңдештирилген адам төмөнкү талаптарга жооп берүүгө тийиш:  - жогорку билиминин болушу;   - акыркы 5 (беш) жыл ичиндеги иш стажы/иш тажрыйбасы, бир же бир нече чөйрөдө - төлөм системасы, банк жана/же финансы системасы, маалымат технологиялары (системалары)/маалымат коопсуздугу, телекоммуникация/байланыш чөйрөсүндө 3 (үч) жылдан кем эмес, анын ичинен кеминде 2 (эки) жыл жетекчи кызматтарда;  - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курсту угуу тууралуу документинин (күбөлүктүн) болушу.
40. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору Улуттук банкка лицензия алуу үчүн ушул Жобонун 19 жана 19-1-пунктуларында көрсөтүлгөн документтер менен бирге башкарууну аткаруу органынын мүчөлөрүнүн, анын ичинде башкарууну аткаруу органынын жаңы кабыл алынган жана/же алмаштырылган мүчөлөрүнүн төмөнкү документтерин сунуштоого тийиш:   1) орто/жогорку билими тууралуу дипломдун көчүрмөсүн;   2) ушул Жобого ылайык талапкерди кызматка тандоо/дайындоо тууралуу чечим кабыл алган башкаруунун ыйгарым укуктуу органынын тиешелүү чечиминин күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн (же мындай чечимден алынган көчүрмөнүн түп нускасын), ошондой эле кызматтык нускоого ылайык талапкердин функционалдык милдеттерин көрсөтүү менен эмгек келишиминин көчүрмөсүн;   3) башкаруунун аткаруу органынын жетекчиси үчүн - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курстан өткөндүгү жөнүндө тиешелүү документтин (күбөлүктүн) (көчүрмөсүн). Улуттук банкка документтерди тапшыруу учуруна карата документ (күбөлүк) алынган мөөнөт аны алган күндөн тарта 2 (эки) жылдан ашпоого тийиш. Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курстан өткөндүгү жөнүндө документ (сертификат) жок учурда, Улуттук банкка жетекчи кызмат ордуна дайындалган күндөн тартып 6 (алты) ай ичинде тиешелүү окуудан өтүү жөнүндө жазуу жүзүндөгү милдеттенме берилүүгө тийиш. Жетекчи кызмат ордуна дайындалган күндөн тартып 6 (алты) ай ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курстан өткөндүгү жөнүндө тиешелүү документ Улуттук банкка берилбеген учурда кызмат адамы кызматтан бошотулууга тийиш;	40. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору Улуттук банкка лицензия алуу үчүн ушул Жобонун 19 жана 19-1-пунктуларында көрсөтүлгөн документтер менен бирге башкарууну аткаруу органынын мүчөлөрүнүн, анын ичинде башкарууну аткаруу органынын жаңы кабыл алынган жана/же алмаштырылган мүчөлөрүнүн төмөнкү документтерин сунуштоого тийиш:   1) орто/жогорку билими тууралуу дипломдун көчүрмөсүн;   2) ушул Жобого ылайык талапкерди кызматка тандоо/дайындоо тууралуу чечим кабыл алган башкаруунун ыйгарым укуктуу органынын тиешелүү чечиминин күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн (же мындай чечимден алынган көчүрмөнүн түп нускасын), ошондой эле кызматтык нускоого ылайык талапкердин функционалдык милдеттерин көрсөтүү менен эмгек келишиминин көчүрмөсүн;   3) башкаруунун аткаруу органынын жетекчиси үчүн - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курстан өткөндүгү жөнүндө тиешелүү документтин (күбөлүктүн) (көчүрмөсүн). Улуттук банкка документтерди тапшыруу учуруна карата документ (күбөлүк) алынган мөөнөт аны алган күндөн тарта 2 (эки) жылдан ашпоого тийиш. Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курстан өткөндүгү жөнүндө документ (сертификат) жок учурда, Улуттук банкка жетекчи кызмат ордуна дайындалган күндөн тартып 6 (алты) ай ичинде тиешелүү окуудан өтүү жөнүндө жазуу жүзүндөгү милдеттенме берилүүгө тийиш. Жетекчи кызмат ордуна дайындалган күндөн тартып 6 (алты) ай ичинде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча курстан өткөндүгү жөнүндө тиешелүү документ Улуттук банкка берилбеген учурда кызмат адамы кызматтан бошотулууга тийиш;
51. Директорлор кеңеши (болгон болсо) жөнүндө маалымат анкеталарда ушул Жобонун 3 жана 4-тиркемелерине ылайык сунушталууга тийиш.	51. Директорлор кеңеши (болгон болсо) жөнүндө маалымат анкеталарда ушул Жобонун 2-тиркемелерине ылайык сунушталууга тийиш.
"Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын  операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө" жобого карата  2-тиркеме     (сүрөт үчүн)   АНКЕТА   (кызмат адамы тарабынан толтурулат)   (кызмат орду _______________________)   (КР Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын 24-июнундагы № 2021-П-14/34-4-(ПС), 2022-жылдын 27-апрелиндеги № 2022-П-14/27-3-(ПС) токтомдорунун редакцияларына ылайык)  КР Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 27-апрелиндеги № 2022-П-14/27-3-(ПС) токтому менен берилген өзгөртүүлөр 2-тиркеменин расмий тилдеги редакциясына киргизилди  1. Аты-жөнү (эгерде аты-жөнү өзгөртүлгөн болсо: (мурдагы аты-жөнү, качан өзгөртүлгөн/эмне   себептен?)).   _________________________________________________________________________________________   2. (Кызматы) _____________________________________________________________________________                                         (төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун аталышы)   ________________________________________________________________________________________   3. Туулган күнү жана жери _________________________________________________________________   ________________________________________________________________________________________   4. Паспортунун сериясы __________ № _________ ким тарабынан берилген ______________________   берилген күнү ___________________________________________________________________________   5. Жарандыгы ___________________________________________________________________________   6. Анкетаны толтурган учурда айкын жашаган жеринин жана катталган жеринин дареги,   телефон номери _________________________________________________________________________   ________________________________________________________________________________________   7. Үй-бүлөлүк абалы ______________________________________________________________________   8. Билими ______________________________________________________________________________                                                                                    (жогорку)   дипломунун № ___________________________ берилген күнү __________________________________   9. Ким тарабынан берилген ________________________________________________________________        Окуу жайынын аталышы жана жайгашкан жери  Факультет же бөлүм  Тапшырган жылы  Аяктаган жыл  Алган дипломго ылайык адистиги                        10. Курстарда окуу:   Семинардын же курстун темасы  Семинарды уюштуруучу  Өткөрүлгөн жери  Өткөрүлгөн күнү  Сертификаттын болушу                           11. Талапкердин төмөнкү тармактар боюнча билими жөнүндө маалымат (бар/жок):   - банктык мыйзамдар ______________________________________________________________________;   - корпоративдик башкаруу __________________________________________________________________;   - финансылык отчетту жүргүзүү жана бухгалтердик эсепке алуу __________________________________   _________________________________________________________________________________________;   - төлөм уюмунун/төлөм системаларынын операторлорунун отчетторун түзүү тартиби _________________________________________________________________________________________;   - стратегиялык пландаштыруу ______________________________________________________________;   - тобокелдиктерди тескөө __________________________________________________________________;   - ликвиддүүлүктү тескөө ___________________________________________________________________;   - аудит стандарттары _____________________________________________________________________;   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга   (адалдоого) каршы аракеттенүү ____________________________________________________________.   12. Эмгек жолу башталгандан тартып аткарган иштер:   13. Жалпы эмгек стажы/иш тажрыйбасы (Директорлор кеңешинде катышуу):        Жумушка кабыл алынган күн  Жумуштан бошогон күн  Ээлеген кызматы  Мекеменин аталышы, жайгашкан жери  Жумуштан кетүү себеби                        14. Сиз кызматкери же мүчөсү болуп саналган бардык башка уюмдарды, ассоциацияларды, мекемелерди көрсөтүңүз.   Уюмдун аталышы  Уюм жайгашкан жер  Ээлеген кызмат орду                15. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кызматкерлери менен туугандык мамилеңизди, төлөм уюмун/төлөм системасынын операторун контролдукка алган жактар же компаниялар менен байланышыңызды, бардык өз ара милдеттенмелерди жана келишимдерди ж.б. көрсөтүңүз.   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________  ____________________________________________________________________________________   16. Үй-бүлөлүк абалы: (үйлөнгөн, турмушка чыккан ж.б.) ____________________________________   Жакын туугандарды (ата-эне, жолдошу/жубайы, балдары, асырап алгандар, асырап алынгандар, бир тууган, аталаш жана энелеш ага-ини, эже-сиңди/карындаш, чоң ата, чоң эне, тай ата, тай эне, небере), ошондой эле аталган тизмеге киргизилиши керек деп эсептеген башка туугандарды көрсөткүлө   ____________________________________________________________________________________      Аты-жөнү  Туугандык байланышы  Туулган күнү жана жери  Кызмат орду жана иштеген жери  Үй дареги, телефон №  Жакын туугандарыңыз жазык жоопкерчилигине тартылганбы:   Ооба/жок   Эгер тартылса, себебин көрсөткүлө                            17. Акырына чыгарылбаган сот иши же сизге иштин кайсыл бир түрү менен иш алып барууга тыюу салган соттун чечими барбы?   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________   18. Сизге Улуттук банк тарабынан эскертүү чаралары колдонулганбы?   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________   19. Мен, ____________________________________________________________________________                                                                                    (аты-жөнү)   жогоруда берилген маалыматтардын аныктыгын жана толук берилгендигин тастыктайм жана мындан ары орун алган кандай болбосун өзгөрүүлөр тууралуу Улуттук банкка 10 (он) жумуш күнү ичинде сунуштап турууга милдеттенем. Мен бурмалоолорго жана калпыстыктарга жол берген учурда, мага, төлөм уюмуна/төлөм системасынын операторуна карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык таасир этүү чаралары колдонула тургандыгын тааныйм.      20__-жылдын ___-______________     _____________________________ (кол тамгасы)	"Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын  операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө" жобого карата  2-тиркеме     (сүрөт үчүн)   АНКЕТА   (кызмат адамы тарабынан толтурулат)   (кызмат орду _______________________)   (КР Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын 24-июнундагы № 2021-П-14/34-4-(ПС), 2022-жылдын 27-апрелиндеги № 2022-П-14/27-3-(ПС) токтомдорунун редакцияларына ылайык)  КР Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 27-апрелиндеги № 2022-П-14/27-3-(ПС) токтому менен берилген өзгөртүүлөр 2-тиркеменин расмий тилдеги редакциясына киргизилди  1. Аты-жөнү (эгерде аты-жөнү өзгөртүлгөн болсо: (мурдагы аты-жөнү, качан өзгөртүлгөн/эмне   себептен?)).   _________________________________________________________________________________________   2. (Кызматы) _____________________________________________________________________________                                         (төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун аталышы)   ________________________________________________________________________________________   3. Туулган күнү жана жери _________________________________________________________________   ________________________________________________________________________________________   4. Паспортунун сериясы __________ № _________ ким тарабынан берилген ______________________   берилген күнү ___________________________________________________________________________   5. Жарандыгы ___________________________________________________________________________   6. Анкетаны толтурган учурда айкын жашаган жеринин жана катталган жеринин дареги,   телефон номери _________________________________________________________________________   ________________________________________________________________________________________   7. Үй-бүлөлүк абалы ______________________________________________________________________   8. Билими ______________________________________________________________________________                                                                                    (жогорку)   дипломунун № ___________________________ берилген күнү __________________________________   9. Ким тарабынан берилген ________________________________________________________________        Окуу жайынын аталышы жана жайгашкан жери  Факультет же бөлүм  Тапшырган жылы  Аяктаган жыл  Алган дипломго ылайык адистиги                        10. Курстарда окуу:   Семинардын же курстун темасы  Семинарды уюштуруучу  Өткөрүлгөн жери  Өткөрүлгөн күнү  Сертификаттын болушу                           11. Талапкердин төмөнкү тармактар боюнча билими жөнүндө маалымат (бар/жок):   - банктык мыйзамдар ______________________________________________________________________;   - корпоративдик башкаруу __________________________________________________________________;   - финансылык отчетту жүргүзүү жана бухгалтердик эсепке алуу __________________________________   _________________________________________________________________________________________;   - төлөм уюмунун/төлөм системаларынын операторлорунун отчетторун түзүү тартиби _________________________________________________________________________________________;   - стратегиялык пландаштыруу ______________________________________________________________;   - тобокелдиктерди тескөө __________________________________________________________________;   - ликвиддүүлүктү тескөө ___________________________________________________________________;   - аудит стандарттары _____________________________________________________________________;   - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга   (адалдоого) каршы аракеттенүү ____________________________________________________________.   12. Эмгек жолу башталгандан тартып аткарган иштер:   13. Жалпы эмгек стажы/иш тажрыйбасы (Директорлор кеңешинде катышуу):        Жумушка кабыл алынган күн  Жумуштан бошогон күн  Ээлеген кызматы  Мекеменин аталышы, жайгашкан жери  Жумуштан кетүү себеби                        14. Сиз кызматкери же мүчөсү болуп саналган бардык башка уюмдарды, ассоциацияларды, мекемелерди көрсөтүңүз.   Уюмдун аталышы  Уюм жайгашкан жер  Ээлеген кызмат орду                15. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кызматкерлери менен туугандык мамилеңизди, төлөм уюмун/төлөм системасынын операторун контролдукка алган жактар же компаниялар менен байланышыңызды, бардык өз ара милдеттенмелерди жана келишимдерди ж.б. көрсөтүңүз.   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________  ____________________________________________________________________________________   16. Үй-бүлөлүк абалы: (үйлөнгөн, турмушка чыккан ж.б.) ____________________________________   Жакын туугандарды (ата-эне, жолдошу/жубайы, балдары, асырап алгандар, асырап алынгандар, бир тууган, аталаш жана энелеш ага-ини, эже-сиңди/карындаш, чоң ата, чоң эне, тай ата, тай эне, небере), ошондой эле аталган тизмеге киргизилиши керек деп эсептеген башка туугандарды көрсөткүлө   ____________________________________________________________________________________      Аты-жөнү  Туугандык байланышы  Туулган күнү жана жери  Кызмат орду жана иштеген жери  Үй дареги, телефон №  Жакын туугандарыңыз жазык жоопкерчилигине тартылганбы:   Ооба/жок   Эгер тартылса, себебин көрсөткүлө                            17. Акырына чыгарылбаган сот иши же сизге иштин кайсыл бир түрү менен иш алып барууга тыюу салган соттун чечими барбы?   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________   18. Сизге Улуттук банк тарабынан эскертүү чаралары колдонулганбы?   ____________________________________________________________________________________   ____________________________________________________________________________________   19. Мен, ____________________________________________________________________________                                                                                    (аты-жөнү)   жогоруда берилген маалыматтардын аныктыгын жана толук берилгендигин тастыктайм жана мындан ары орун алган кандай болбосун өзгөрүүлөр тууралуу Улуттук банкка 10 (он) жумуш күнү ичинде сунуштап турууга милдеттенем. Мен бурмалоолорго жана калпыстыктарга жол берген учурда, мага, төлөм уюмуна/төлөм системасынын операторуна карата Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык таасир этүү чаралары колдонула тургандыгын тааныйм.      20__-жылдын ___-______________     _____________________________ (кол тамгасы)
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 30-сентябры № 2019-П-14/50-2-(ПС) «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө» Жобо
1. Бул "Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө" жободо (мындан ары - Жобо) Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) кызмат көрсөтүүлөрдүн төмөнкүдөй түрлөрүн сунуштоого лицензиясына ээ төлөм уюмдары жана төлөм системаларынын операторлору милдеттүү түрдө аткарууга тийиш болгон талаптар аныкталат:  - үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу жана сунуштоо (процессинг, клиринг) боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү төлөм системасынын, ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына сунуштоо;  - өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү үчүнчү жактардын пайдасына маалымат технологияларына жана электрондук каражаттарга, ошондой эле төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу кабыл алууга жана өткөрүүгө, эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырууга байланыштуу кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо.  Төлөм уюмдары, төлөм системаларынын операторлору, ошондой эле төлөм уюмунун агенттери/субагенттери мыйзам талаптарын, анын ичинде Улуттук банк Башкармасынын 2020-жылдын 19-августундагы № 2020-П-14/46-4-(ПС) токтому менен бекитилген "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобого ылайык террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарын сактоого тийиш.	1. Бул "Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө" жободо (мындан ары - Жобо) Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) кызмат көрсөтүүлөрдүн төмөнкүдөй түрлөрүн сунуштоого лицензиясына ээ төлөм уюмдары жана төлөм системаларынын операторлору милдеттүү түрдө аткарууга тийиш болгон талаптар аныкталат:  - үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу жана сунуштоо (процессинг, клиринг) боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү төлөм системасынын, ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына сунуштоо;  - өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү үчүнчү жактардын пайдасына маалымат технологияларына жана электрондук каражаттарга, ошондой эле төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу кабыл алууга жана өткөрүүгө, эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырууга байланыштуу кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо.  Төлөм уюмдары, төлөм системаларынын операторлору, ошондой эле төлөм уюмунун агенттери/субагенттери мыйзам талаптарын, анын ичинде Улуттук банк Башкармасынын 2020-жылдын 19-августундагы № 2020-П-14/46-4-(ПС) токтому менен бекитилген "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобого ылайык террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарын сактоого тийиш.
6. Бул Жободо төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат:  Автоматташтырылган система (АС) - бул ишти автоматташтыруу боюнча каражаттардын аппараттык-программалык комплексинен, белгиленген функцияларды аткаруунун маалыматтык технологияларын ишке ашырган ыкмалардан жана иш-чаралардан турган система.  Агент - төлөм уюму менен товарларды, иштерди жана кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын пайдасына жеке адамдардын жана юридикалык жактардын төлөмдөрүн кабыл алуу боюнча ишти жүзөгө ашыруу жөнүндө агенттик келишим түзгөн юридикалык жак же жеке ишкер.  Агенттик келишим - төлөм уюму менен агент ортосунда ушул Жободо көрсөтүлгөн кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо жөнүндө түзүлгөн келишим. Мында агенттин иш-аракеттери үчүн төлөм уюму жооп берет.  Өнөктөш банк - агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары - ТИК/ККЛК) боюнча мыйзамдарга ылайык идентификациялоо жана верификациялоо жол-жоболорун жүргүзүүгө ыйгарым укуктуу банк.	6. Бул Жободо төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат:  Автоматташтырылган система (АС) - бул ишти автоматташтыруу боюнча каражаттардын аппараттык-программалык комплексинен, белгиленген функцияларды аткаруунун маалыматтык технологияларын ишке ашырган ыкмалардан жана иш-чаралардан турган система.  Агент - төлөм уюму менен товарларды, иштерди жана кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын пайдасына жеке адамдардын жана юридикалык жактардын төлөмдөрүн кабыл алуу боюнча ишти жүзөгө ашыруу жөнүндө агенттик келишим түзгөн юридикалык жак же жеке ишкер.  Агенттик келишим - төлөм уюму менен агент ортосунда ушул Жободо көрсөтүлгөн кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо жөнүндө түзүлгөн келишим. Мында агенттин иш-аракеттери үчүн төлөм уюму жооп берет.  Өнөктөш банк - агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары - КИК/ККЛК) боюнча мыйзамдарга ылайык идентификациялоо жана верификациялоо жол-жоболорун жүргүзүүгө ыйгарым укуктуу банк.
17. Төлөм системасынын оператору төмөнкүлөрдү аткарууга тийиш:  1) колдонуудагы эрежелердин жана жол-жоболордун сакталышын, ошондой эле алардын ушул Жобонун жана Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарына ылайык келүүсүн контролдоого;  2) төлөм системасынын башка катышуучуларына төлөмдөрдү ишке ашыруу үчүн зарыл техникалык жана программалык каражаттарга карата талаптарды коюуга;  3) төлөм уюмунун агенттери, субагенттери жана товарларды/кызматтарды сунуштоочулары боюнча маалымат базасын жүргүзүүгө жана анда кеминде төмөнкү маалымат камтылууга тийиш:  - келишимдин реквизиттери (келишимдик мамилелердин күнү, номери, түрү);  - юридикалык жактын аталышы/жеке ишкердин аты-жөнү;  - юридикалык жактын мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө маалымат, жеке ишкердин паспортундагы маалымат, патент, каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүк;  - жайгашкан орду/жашаган дареги, ишкердик жүргүзүлүп жаткан дарек;  - жетекчилер тууралуу маалымат;  - байланышуу үчүн маалымат;  - менчик ээлери/уюштуруучулар жөнүндө маалымат (юридикалык жактар үчүн);  - товарларды/кызматтарды сунуштоочулардын бенефициардык менчик ээлери жөнүндө маалымат;  - юридикалык жактын/жеке ишкердин ишкердик түрү жөнүндө маалымат (банк иши, коммуналдык кызматтар ж.б.);  - ошол юридикалык жак/жеке ишкер менен ишкердик мамиле түзүү максаты жана болжолдуу багыты (сунуштоочу болсо, кызмат көрсөтүү түрүн белгилөө зарыл);  - финансылык шарттар (комиссиянын жогору жана төмөнкү чеги, кызмат көрсөтүүнүн наркы ж.б.);  4) төлөм системасындагы тобокелдиктерди баалоо жана аларды тескөө;  5) маалыматты иштеп чыгуу каражаттарынын коопсуз ишин камсыздоо;  6) жагдайларды башкарууга карата бирдиктүү ыкманы камсыздоо жана жагдайлар реестрин жүргүзүү;  7) штаттан тышкаркы жагдай келип чыккан учурда келишим шарттарына жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык, товарларды/кызматтарды сунуштоочуларга системага кабыл алынган төлөмдөр боюнча маалыматты өз убагында билдирүүнү камсыздоо.	17. Төлөм системасынын оператору төмөнкүлөрдү аткарууга тийиш:  1) колдонуудагы эрежелердин жана жол-жоболордун сакталышын, ошондой эле алардын ушул Жобонун жана Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарына ылайык келүүсүн контролдоого;  2) төлөм системасынын башка катышуучуларына төлөмдөрдү ишке ашыруу үчүн зарыл техникалык жана программалык каражаттарга карата талаптарды коюуга;  3) төлөм системасынын катышуучулары боюнча маалымат базасын жүргүзүү, анда төмөнкүлөр камтылууга тийиш:  - келишимдин реквизиттери (датасы, номери);  - юридикалык жактын аталышы/жеке ишкердин аты-жөнү;  - юридикалык жактын мамлекеттик каттоосу жөнүндө маалыматтар, жеке ишкердин паспорттук маалыматтары, жеке ишкер катары каттоо жөнүндө тастыктоочу документтер/колдонуудагы патент;  - жашаган жери/дареги, ишкердик жүргүзгөн дареги;  - жетекчилер жөнүндө маалымат;  - байланыш маалыматтары,  - юридикалык жактын/жеке ишкердин ишмердүүлүгүнүн түрү жөнүндө маалымат (банк иши, коммуналдык кызматтар ж.б.);  - финансылык шарттар (комиссиянын жогору жана төмөнкү чеги, кызмат көрсөтүүнүн наркы ж.б.);  4) төлөм системасындагы тобокелдиктерди баалоо жана аларды тескөө;  5) маалыматты иштеп чыгуу каражаттарынын коопсуз ишин камсыздоо;  6) жагдайларды башкарууга карата бирдиктүү ыкманы камсыздоо жана жагдайлар реестрин жүргүзүү;  7) штаттан тышкаркы жагдай келип чыккан учурда келишим шарттарына жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык, товарларды/кызматтарды сунуштоочуларга системага кабыл алынган төлөмдөр боюнча маалыматты өз убагында билдирүүнү камсыздоо.
43. Төлөм уюму өз ишин уюштуруу үчүн юридикалык жактар жана жеке ишкерлер менен агенттик келишимдерди түзүүгө укуктуу жана анын төлөмдөрдү кабыл алуу пункттарын кошо алганда, агенттер боюнча төмөнкү маалыматты камтыган, агенттер менен түзүлгөн келишимдердин электрондук реестри болууга тийиш:  1) эгерде юридикалык жак болсо - уюмдун аталышы, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү тууралуу күбөлүктүн көчүрмөсү, ишкердикти жүзөгө ашыруу укугуна лицензиясынын көчүрмөсү (эгерде иши лицензияланса), уюштуруу документтери, айкын жайгашкан дареги, байланыш телефондору, терминалдар орнотулган даректердин актуалдуу тизмеси;  2) жеке ишкер болсо - ишкердин паспортунун көчүрмөсү, жеке ишкер катары каттоодон өткөндүгү тууралуу күбөлүгү, колдонуудагы патент, ишкердикти жүзөгө ашыруу укугуна лицензия (эгерде иши лицензияланса), терминалдар орнотулган даректердин тизмеси жана ишин жүзөгө ашырган айкын жери.	43. Төлөм уюму өз ишин уюштуруу үчүн юридикалык жактар жана жеке ишкерлер менен агенттик келишимдерди түзүүгө укуктуу жана агенттер менен түзүлгөн келишимдердин электрондук реестрин жүргүзүүгө милдеттүү, анда агенттер боюнча төмөнкү маалыматтар, анын ичинде төлөмдөрдү кабыл алуу пункттары камтылууга тийиш:  1) Эгерде юридикалык жак болсо - уюмдун аталышы, юридикалык жакты мамлекеттик каттоо жөнүндө тастыктоочу документтердин көчүрмөсү, ишкердик ишмердүүлүктү жүргүзүү укугуна лицензиянын көчүрмөсү (эгерде ишмердүүлүк лицензияланууга жатса), уюштуруу документтери, иш жүзүндөгү дареги, байланыштары, терминалдар орнотулган даректердин актуалдуу тизмеси, уюмдун ишмердүүлүгүнүн түрү жөнүндө маалыматтар;  2) Эгерде жеке ишкер болсо - жеке ишкердин паспортунун көчүрмөсү, жеке ишкер катары каттоодон өткөндүгүн тастыктаган документ/колдонуудагы патент, ишкердик ишмердүүлүктү жүргүзүү укугуна лицензия (эгерде ишмердүүлүк лицензияланууга тийиш болсо), терминалдар орнотулган даректердин тизмеси жана иш жүзүндө ишмердүүлүк жүргүзүлгөн жер, жеке ишкердин ишмердүүлүгүнүн түрү жөнүндө маалымат.
45. Эгерде төлөм уюму өз алдынча же өз агенттери аркылуу ошол эле учурда төлөм уюмунун агенти болуп саналган товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочуда ачылган кардардын өздүк эсебине мурда салынган акча каражаттардын эсебинен ага кайтарылып берилүүчү акча каражаттарды, аванстык акча каражаттарды/алдын ала төлөм каражаттарын же алардын бөлүктөрүн колдонуу менен агенттердин мобилдик тиркемелери аркылуу төлөмдөрдү өткөрүү боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашырса, анда төлөм уюму жана агент ушул Жобонун 2-тиркемесинде белгиленген Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибин сактоого тийиш.   Төлөм уюму Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобого ылайык үчүнчү тарапка ишенимдин алкагында агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоо жана верификациялоо боюнча агент катары Кыргыз Республикасынын ТИК/ККЛК чөйрөсүндө мыйзамдарынын талаптарына ылайык келген финансылык мекемени ишке тартышы мүмкүн. Агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоо жана верификациялоо финансылык мекеменин ыйгарым укуктуу кызматкери тарабынан жүргүзүлөт.	45. Эгерде төлөм уюму өз алдынча же өз агенттери аркылуу ошол эле учурда төлөм уюмунун агенти болуп саналган товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочуда ачылган кардардын өздүк эсебине мурда салынган акча каражаттардын эсебинен ага кайтарылып берилүүчү акча каражаттарды, аванстык акча каражаттарды/алдын ала төлөм каражаттарын же алардын бөлүктөрүн колдонуу менен агенттердин мобилдик тиркемелери аркылуу төлөмдөрдү өткөрүү боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашырса, анда төлөм уюму жана агент ушул Жобонун 2-тиркемесинде белгиленген Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибин сактоого тийиш.   Төлөм уюму Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарга талаптагыдай текшерүү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобого ылайык үчүнчү тарапка ишенимдин алкагында агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоо жана верификациялоо боюнча агент катары Кыргыз Республикасынын КИК/ККЛК чөйрөсүндө мыйзамдарынын талаптарына ылайык келген финансылык мекемени ишке тартышы мүмкүн. Агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоо жана верификациялоо финансылык мекеменин ыйгарым укуктуу кызматкери тарабынан жүргүзүлөт.
49. Төлөм уюмунда функцияларды аткаруунун алкагында агенттерди/субагенттерди төлөм системасын пайдалануу принциптерине окутуу боюнча документтер болууга тийиш. Агенттер менен келишим түзүүдө төлөм уюму төмөнкүлөрдү камсыз кылууга милдеттүү:  - колдо болгон ички эрежелерге жана жол-жоболорго ылайык түшүндүрмөлөрдү берүүгө, анын ичинде аралыктан түшүндүрүүгө;  - агентти/субагенттерди Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптары, анын ичинде Улуттук банктын агенттерге тиешелүү ченемдик укуктук актылары жана ТИК/ККЛК каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен тааныштырууга (жазуу жүзүндө/электрондук).  Төлөм уюму көрсөтүлгөн талаптардын сакталышы боюнча агенттердин/субагенттердин ишине андан аркы мониторинг жүргүзүлүшүн камсыз кылат.	49. Агенттерди жана субагенттерди колдонгон төлөм уюму аларды КИК/ККЛК программаларына киргизүүгө жана алардын бул программаларды аткарышына мониторинг жүргүзүүгө милдеттүү.  Төлөм уюмунун агенттерин/субагенттерин алар аткарган функциялардын алкагында төлөм системасын колдонуу принциптерине үйрөтүү үчүн документтери болууга тийиш. Төлөм уюму агенттер менен келишим түзүүдө камсыз кылууга милдеттүү:  - ички эрежелерге жана жол-жоболорго ылайык, анын ичинде аралыктан окутуу формасында инструктаж өткөрүү;  - агенттин/субагенттердин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптары менен, анын ичинде Улуттук банктын ченемдик укуктук актылары менен, агенттерге тиешелүү бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын КИК/ККЛК мыйзамдары менен таанышуусу (жазуу жүзүндө/электрондук түрдө).  Төлөм уюму окуу иш-чараларынын өткөрүлгөн фактысын, алардын мазмунун жана тиешелүү окуудан өткөн агенттердин/субагенттердин (алардын кызматкерлеринин) тизмесин документтештирүүнү камсыздайт.
50. Төлөм уюму же агенттер төлөмдөрдү кабыл алуу учурунда аларды кабыл алуунун ар бир пунктунда/агенттердин мобилдик тиркемелеринде төлөөчүлөргө төмөнкү маалыматтардын сунушталышын камсыз кылууга милдеттүү:  - төлөм уюмунун аталышы, байланыш маалыматтары жана жайгашкан жери;  - төлөм уюмуна берилген лицензиянын номери жана берилген күнү;  - төлөөчү тарабынан төлөнүүчү комиссиялык төлөмдүн наркы;  - даттануу менен кайрылуу ыкмалары;  - төлөм уюмунун call-борборунун телефон номерлери.	50. Төлөм уюму агенттердин/субагенттердин көрсөтүлгөн талаптарды сактоосу боюнча ишмердүүлүгүнө кийинки мониторингди камсыздайт.  Агенттер жана субагенттер төлөм уюмунун ишмердигине тиешелүү КИК/ККЛК талаптарына, алардын ишмердүүлүгүнүн өзгөчөлүктөрүнө жана КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү Мыйзамдарда белгиленген тиешелүү талаптарга жана чектөөлөргө ылайык, бардык талаптарды аткарууга милдеттүү.   Төлөм уюму бул максаттар үчүн агенттерди/субагенттерди пайдаланууга/пайдаланбоого карабастан, КИК/ККЛК талаптарын аткаруу үчүн жоопкерчиликтүү.  Эгерде агент/субагент колдонулса, төлөм уюму агенттин/субагенттин кардары менен ишкердик мамилелерди түзүүдөн мурда андан бардык керектүү маалыматты алууга милдеттүү. Төлөм уюму кардар менен ишкердик мамилелерди баштоо, тиешелүү келишимдерди түзүү, ошондой эле ишкердик мамилелерди түзүүдөн же финансылык операцияларды жүргүзүүдөн баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алат.  Төлөм уюму тиешелүү агент/субагент менен кызматташуу жөнүндө чечим кабыл алганга чейин, төлөм уюмунун КИК/ККЛК маселелери боюнча ички документтеринде белгиленген тартипте анын ишенимдүүлүгүнө алдын ала талдоо жүргүзүүгө тийиш. Мындай талдоонун максаты – келечектеги кызматташуу менен байланышкан тобокелдиктерди, тагыраак айтканда, төлөм уюмунун ушул агентти/субагентти пайдалануу менен КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү мыйзамдарды сактоо жөндөмдүүлүгүн аныктоо жана баалоо.  Талдоонун жыйынтыктары тийиштүү түрдө документтештирилиши керек. Тиешелүү агент/субагент менен кызматташуу мүмкүнчүлүгү жөнүндө чечим төлөм уюму үчүн аныкталган тобокелдиктерди жана алардын кабыл алынышын/кабыл алынбашын эске алуу менен төлөм уюмунун жетекчилиги тарабынан кабыл алынат.
51-1. Агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоо жана верификациялоо төлөм уюму жана/же төлөм уюмунун агенти тарабынан Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибине ылайык (ушул Жобого карата 2-тиркеме) же болбосо төлөм уюму менен түзүлгөн келишимдин негизинде Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарына ылайык өнөктөш банк тарабынан жүргүзүлүшү мүмкүн.   Өнөктөш банк (үчүнчү жак тарабынан ыйгарым укук берилген) агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоодо жана верификациялоодо, өнөктөш банк төлөм уюмуна кардар/пайдалануучу жана анын бенефициардык ээси жөнүндө зарыл маалыматтарды, кардардын жана бенефициардык ээсинин анкеталарынын көчүрмөлөрүн, ошондой эле Кыргыз Республикасынын ТИК/ККЛК чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык кардарды талаптагыдай текшерүүнүн натыйжасында алынган башка документтердин көчүрмөлөрүн берүүгө тийиш.	51-1. Агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоо жана верификациялоо төлөм уюму жана/же төлөм уюмунун агенти тарабынан Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибине ылайык (ушул Жобого карата 2-тиркеме) же болбосо төлөм уюму менен түзүлгөн келишимдин негизинде Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарына ылайык өнөктөш банк тарабынан жүргүзүлүшү мүмкүн.   Өнөктөш банк (үчүнчү жак тарабынан ыйгарым укук берилген) агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларды идентификациялоодо жана верификациялоодо, өнөктөш банк төлөм уюмуна кардар/пайдалануучу жана анын бенефициардык ээси жөнүндө зарыл маалыматтарды, кардардын жана бенефициардык ээсинин анкеталарынын көчүрмөлөрүн, ошондой эле Кыргыз Республикасынын КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык кардарды талаптагыдай текшерүүнүн натыйжасында алынган башка документтердин көчүрмөлөрүн берүүгө тийиш.
52. Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибине ылайык (ушул Жобого карата 2-тиркеме) же Кыргыз Республикасынын банктык мыйзамдарына ылайык өнөктөш банк тарабынан аралыктан идентификациялоодон жана верификациялоодон өткөрүлгөн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларга Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибинин 2-тиркемесине ылайык, агенттердин мобилдик тиркемелеринде жеткиликтүү болгон төмөн тобокелдүү операцияларды гана жүргүзүүгө уруксат берилет.   Бул пайдалануучулар үчүн төлөм уюму ички ченемдик документтерге ылайык жана лимиттердин төмөнкү чектүү маанилерин сактоо менен тобокелдик даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эске алуу менен чектөөлөрдү белгилөөгө тийиш:   Begin_nocompare  Аралыктан идентификациялоо түрү  Пайдалануучунун/абоненттин өздүк эсебинен кайтарылуучу аванстык акча каражаттарын/алдын ала төлөнгөн каражаттарды же алардын бөлүктөрүн пайдалануу менен бир жолку төлөмдүн же которуунун (операциянын) өлчөмү  Мамлекеттик баалуу кагаздарды сатып алуу боюнча операцияларды кошпогондо, пайдалануучунун/абоненттин өздүк эсебинен кайтарылуучу аванстык акча каражаттарын/алдын ала төлөнгөн каражаттарды же алардын бөлүктөрүн пайдалануу менен агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларынын бири үчүн чыккан төлөмдөрдүн жана которуулардын ар айлык көлөмүнө лимит  Мамлекеттик баалуу кагаздарды сатып алуу боюнча бир жолку төлөм жүргүзүүгө лимит  Мамлекеттик баалуу кагаздарды сатып алуу операциялары боюнча пайдалануучунун/абоненттин өздүк эсебинен кайтарылуучу аванстык акча каражаттарын/алдын ала төлөнгөн каражаттарды же алардын бөлүктөрүн пайдалануу менен агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларынын бири үчүн чыккан төлөмдөрдүн жана которуулардын ар айлык көлөмүнө лимит  Сүрөттү салыштыруу аркылуу   300 (үч жүз) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган  600 (алты жүз) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган  Чектөөсүз  Чектөөсүз  Видео байланыш өткөрүү аркылуу   300 (үч жүз) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган  2000 (эки миң) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган        End_nocompare  Агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларга, анын ичинде агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучу бир кардарга карата лимиттердин өлчөмү жана чектөөлөрдүн тизмеси, төлөм уюмунун ички контролдук программасына ылайык жана ушул Жобонун талаптарына ылайык, кардарга карата тобокелдик даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эске алуу менен төлөм уюмунун ички эрежелеринде жана жол-жоболорунда белгиленүүгө тийиш.   Пайдалануучулардын бул категориясы үчүн Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарды талаптагыдай текшерүүнү жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө" жобонун 11-пунктуна ылайык, ыйгарым укуктуу орган тарабынан ТИК/ККЛК чөйрөсүндө аныкталган жогору тобокелдүү операцияларды жүргүзүүгө тыюу салынат.	52. Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибине ылайык (ушул Жобого карата 2-тиркеме) же Кыргыз Республикасынын банктык мыйзамдарына ылайык өнөктөш банк тарабынан аралыктан идентификациялоодон жана верификациялоодон өткөрүлгөн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларга Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдаланган кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо тартибинин 2-тиркемесине ылайык, агенттердин мобилдик тиркемелеринде жеткиликтүү болгон төмөн тобокелдүү операцияларды гана жүргүзүүгө уруксат берилет.   Бул пайдалануучулар үчүн төлөм уюму ички ченемдик документтерге ылайык жана лимиттердин төмөнкү чектүү маанилерин сактоо менен тобокелдик даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эске алуу менен чектөөлөрдү белгилөөгө тийиш:   Begin_nocompare  Аралыктан идентификациялоо түрү  Пайдалануучунун/абоненттин өздүк эсебинен кайтарылуучу аванстык акча каражаттарын/алдын ала төлөнгөн каражаттарды же алардын бөлүктөрүн пайдалануу менен бир жолку төлөмдүн же которуунун (операциянын) өлчөмү  Мамлекеттик баалуу кагаздарды сатып алуу боюнча операцияларды кошпогондо, пайдалануучунун/абоненттин өздүк эсебинен кайтарылуучу аванстык акча каражаттарын/алдын ала төлөнгөн каражаттарды же алардын бөлүктөрүн пайдалануу менен агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларынын бири үчүн чыккан төлөмдөрдүн жана которуулардын ар айлык көлөмүнө лимит  Мамлекеттик баалуу кагаздарды сатып алуу боюнча бир жолку төлөм жүргүзүүгө лимит  Мамлекеттик баалуу кагаздарды сатып алуу операциялары боюнча пайдалануучунун/абоненттин өздүк эсебинен кайтарылуучу аванстык акча каражаттарын/алдын ала төлөнгөн каражаттарды же алардын бөлүктөрүн пайдалануу менен агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларынын бири үчүн чыккан төлөмдөрдүн жана которуулардын ар айлык көлөмүнө лимит  Сүрөттү салыштыруу аркылуу   300 (үч жүз) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган  600 (алты жүз) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган  Чектөөсүз  Чектөөсүз  Видео байланыш өткөрүү аркылуу   300 (үч жүз) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган  2000 (эки миң) эсептик көрсөткүчтөн ашпаган        End_nocompare  Агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучуларга, анын ичинде агенттердин мобилдик тиркемелерин пайдалануучу бир кардарга карата лимиттердин өлчөмү жана чектөөлөрдүн тизмеси, төлөм уюмунун ички контролдук программасына ылайык жана ушул Жобонун талаптарына ылайык, кардарга карата тобокелдик даражасын (деңгээлин) баалоо критерийлерин эске алуу менен төлөм уюмунун ички эрежелеринде жана жол-жоболорунда белгиленүүгө тийиш.   КИК/ККЛК чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан аныкталган жогорку тобокелдүү операцияларды жүргүзүүгө «Кардарды тийиштүү текшерүүдөн өткөрүү тартиби жөнүндө» Жобого ылайык, колдонуучулардын бул категориясы үчүн тыюу салынат.
79-1. жок	79-1. Төлөм уюму, төлөм уюмунун агенти/субагенти товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү берүүчү кардарларды тийиштүү түрдө текшерүү жол-жобосун «Кылмыштуу иштин каржыланышына жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системаларынын операторлорунда ички контролду уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө» жобонун жана Кыргыз Республикасынын КИК/ККЛК мыйзамдарынын талаптарына ылайык товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү берүүчүлөр жана соода-тейлөө ишканалары менен келишим түзүүгө чейин жүргүзүүгө тийиш.  Эгерде келишим кардардын атынан келишим түзүүгө ыйгарым укуктуу үчүнчү жакка берилген ишеним каттын негизинде түзүлсө, төлөм уюму бул адамга карата да кардарларды тийиштүү текшерүү жол-жобосун колдонушу керек.»;
79-2. жок	79-2. Төлөм уюму, төлөм уюмунун агенти/субагенти товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү берүүчү менен келишим түзүүдөн баш тартууга же ишкердик мамилелерди токтотууга тийиш, эгерде:  - келишим түзүү, кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоо жана текшерүү жана кардарды тийиштүү текшерүүнүн башка чараларын көрүү боюнча талаптарды аткаруу үчүн зарыл болгон тиешелүү документтер берилген эмес;   - жалган документтер берилген.  Төлөм уюму белгиленген тартипте жана мөөнөттө кызмат көрсөтүүдөн жана ишкердик мамилелерди түзүүдөн/токтотуудан баш тартуу жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып бир жумушчу күндүн ичинде тиешелүү маалыматты финансылык чалгындоо органына жөнөтүүгө тийиш.
80. Төлөм уюму товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулар менен түзүлгөн келишимдер боюнча актуалдуу базага ээ болууга тийиш. Төлөм уюму менен сунуштоочу ортосунда түзүлгөн келишим тастыктоочу документтерди кошо тиркөө менен кеминде төмөнкү маалыматтарды камтуусу зарыл:  - юридикалык жактын аталышы/жеке ишкердин аты-жөнү;  - юридикалык, айкын дареги жана байланыш маалыматтары;  - сунуштоочу тарабынан берилген товарлардын аталышы же кызмат көрсөтүүлөрдүн түрү;  - кардарга төлөмдөрдү сунуштаган/сунуштабаган шартта тараптардын жоопкерчилиги;  - Жобонун 33-пунктуна ылайык тараптардын финансылык милдеттенмелерин камсыздоосу, ошондой эле келишимдин аракети токтотулган шартта өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү тартиби жана мөөнөтү, акчаны кайтарып берүү тартиби;  - штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган шартта маалымдоо тартиби, штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган шартта өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү тартиби жана мөөнөтү;  - келишимди колдонуу мөөнөтү;  - тараптардын банктык реквизиттери;  - төлөө шарттары (тарифтер, комиссиялык төлөмдөр, сый акылар жана башкалар).  Төлөм уюму туруктуу негизде, бирок жылына кеминде 1 (бир) жолу товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын маалыматтарынын актуалдуулугун текшерип турууга тийиш.	80. Төлөм уюму товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулар менен түзүлгөн келишимдер боюнча актуалдуу базага ээ болууга тийиш. Төлөм уюму менен сунуштоочу ортосунда түзүлгөн келишим тастыктоочу документтерди кошо тиркөө менен кеминде төмөнкү маалыматтарды камтуусу зарыл:  - юридикалык жактын аталышы/жеке ишкердин аты-жөнү;  - юридикалык, айкын дареги жана байланыш маалыматтары;  - жеткирүүчү тарабынан көрсөтүлүүчү товардын аталышы же кызмат түрү;  - тиешелүү мамлекеттик органдарда каттоодон өткөндүгү жөнүндө документтин маалыматтары;   - менчик структурасы жана менчик ээлери / түзүүчүлөрү жөнүндө ишенимдүү маалыматтарды берүү жөнүндө милдеттенме (юридикалык жактар үчүн);  - бенефициардык менчик ээлери жөнүндө ишенимдүү маалымат берүү милдеттенмеси (юридикалык жак үчүн);  - жетекчилер жөнүндө маалымат (юридикалык жак үчүн);  - кардарга төлөмдөрдү сунуштаган/сунуштабаган шартта тараптардын жоопкерчилиги;  - Жобонун 33-пунктуна ылайык тараптардын финансылык милдеттенмелерин камсыздоосу, ошондой эле келишимдин аракети токтотулган шартта өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү тартиби жана мөөнөтү, акчаны кайтарып берүү тартиби;  - штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган шартта маалымдоо тартиби, штаттан тышкаркы жагдайлар орун алган шартта өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүү тартиби жана мөөнөтү;  - келишимди колдонуу мөөнөтү;  - тараптардын банктык реквизиттери;  - төлөө шарттары (тарифтер, комиссиялык төлөмдөр, сый акылар жана башкалар).  Төлөм уюму туруктуу негизде, бирок жылына кеминде 1 (бир) жолу товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулардын маалыматтарынын актуалдуулугун текшерип турууга тийиш.
102. Төлөм уюму төлөм системасынын операторунун лицензиясы жана эквайринг ишин жүзөгө ашырууга Улуттук банктын тиешелүү уруксаты болгон учурда, ошондой эле ушул Жободо жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө белгиленген талаптарды сактоо менен гана эквайринг ишин жүргүзүүгө укуктуу.	102. Төлөм уюму төлөм системасынын операторунун лицензиясы жана эквайринг ишин жүзөгө ашырууга Улуттук банктын тиешелүү уруксаты болгон учурда, ошондой эле ушул Жободо жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, анын ичинде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө белгиленген талаптарды сактоо менен гана эквайринг ишин жүргүзүүгө укуктуу.
119. Соода-тейлөө ишканасына аралыкта жайгаштырылуучу жабдууларды орнотуу үчүн төлөм уюму соода-тейлөө ишканасы менен POS-терминалдарды колдонуу менен жүргүзүлгөн төлөмдөрдү кабыл алуу жана тейлөө укугу үчүн келишим түзүүгө тийиш.   Төлөм уюму менен соода-тейлөө ишканасынын ортосундагы келишим төмөндөгүлөрдү камтууга тийиш:   - соода-тейлөө ишканасынын аталышы жана анын юридикалык дареги;   - соода-тейлөө ишканасынын жана төлөм уюмунун карттарды кабыл алуу жана тейлөө боюнча укуктары жана милдеттери;   - соода-тейлөө ишканалары тарабынан милдеттүү түрдө тейлөөгө алынуучу карттардын түрү;   - соода-тейлөө ишканасынын карт же QR-кодду колдонуу аркылуу төлөө учурунда, товарга/кызмат көрсөтүүлөргө кошумча комиссиялык төлөм же жогору баа (үстөк баа) белгилөөсүнө тыюу салуу;   - комиссиялык төлөмдүн өлчөмү;   - POS-терминалды колдонууда соода-тейлөө ишканасы тарабынан коопсуздук эрежелеринин сакталышы боюнча негизги талаптар;   - соода-тейлөө ишканасынын ишинин түрү жана келишимде көрсөтүлгөн ишти жүргүзүү боюнча милдеттенмелери. Эгерде соода-тейлөө ишканасынын иши лицензияланууга тийиш болсо, төлөм уюму соода-тейлөө ишканасынын иштин ушул түрүн жүргүзүүгө колдонулуучу лицензиясын талап кылууга тийиш;   - соода-тейлөө ишканасы тарабынан террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын сакталышы жөнүндө талаптар, эгерде соода-тейлөө ишканасы финансылык мекеме болуп саналса же Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык финансылык эмес категориядагы жактарга кирсе;   - мыйзамдарда тыюу салынган операциялар үчүн төлөмдөрдү өткөрүүгө тыюу салуу жөнүндө талаптар;   - соода-тейлөө ишканасы картаны төлөө каражаты катары кабыл алуу учурунда коопсуздукту сактоосу боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган негизги талаптар (авторизациялоо, карта ээсин идентификациялоо, карт ээсинин транзакцияны ишке ашырууда PIN-кодду милдеттүү түрдө пайдалануусу же 3D Secure функционалын колдоо (эгерде тиешелүү төлөм системасынын эрежелеринде башкасы каралбаса), лимиттер жана башка талаптар);   - Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 11-декабрындагы № 2019-П-14/62-5-(ПС) токтому менен бекитилген Эки өлчөмдүү штрих-код символдорун (QR-код) пайдалануу менен төлөмдөрдү жана которууларды жүргүзүү эрежелеринде белгиленген QR-коддорун пайдалануу менен төлөмдөрдү жана которууларды жүргүзүүдө коопсуздуктун минималдуу талаптары;   - тиешелүү система тарабынан четке кагылган операциялар боюнча суммаларды кайтарып берүү тартиби (chargeback);   - карттарды же QR-коддорду колдонуу менен накталай эмес түрдө сатып алынган товарларды кайтарып берүүдө, анын наркынын ордун жабуу жол-жобосу;   - соода-тейлөө ишканаларында карттарды тейлөө сапатына, сунушталган кызмат көрсөтүүлөрдүн деңгээлине, терминалдарды күтүү шарттарына жана алардын иштешине, чектердин сакталышына келишим чегинде текшерүүлөрдү жүргүзүү тартиби;   - уурдалган/жоголгон карттар менен ишке ашырылган операциялар аныкталган же соода-тейлөө ишканасынын санкциясыз транзакцияларды жүргүзгөндүгү катталган учурда карт ээси менен өз ара иш алып баруу тартиби;   - санкциясыз операциялар жүргүзүлгөн, коопсуздук жол-жоболору же келишимдин башка шарттарын бузууга жол берилген учурда тараптар ортосунда жоопкерчиликтерди бөлүштүрүү жана ар бир катышуучуга белгиленүүчү айыптык санкциялар;   - талаш маселелерди кароо тартиби;   - келишимди токтотуу тартиби;   - төлөмдөрдү "Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттары жөнүндө" жобонун талаптарына ылайык жүргүзүүдө коопсуздукту камсыз кылуу эрежелери боюнча талап.   Келишимде башка кошумча шарттар каралышы мүмкүн. Тиешелүү системанын карттарын тейлөө жана кабыл алуу эрежелери келишимге киргизилиши мүмкүн же болбосо алар кошумча тиркелет.	119. Соода-тейлөө ишканасына аралыкта жайгаштырылуучу жабдууларды орнотуу үчүн төлөм уюму соода-тейлөө ишканасы менен POS-терминалдарды колдонуу менен жүргүзүлгөн төлөмдөрдү кабыл алуу жана тейлөө укугу үчүн келишим түзүүгө тийиш.   Төлөм уюму менен соода-тейлөө ишканасынын ортосундагы келишим төмөндөгүлөрдү камтууга тийиш:   - соода-тейлөө ишканасынын аталышы жана анын юридикалык дареги;   - соода-тейлөө ишканасынын жана төлөм уюмунун карттарды кабыл алуу жана тейлөө боюнча укуктары жана милдеттери;   - соода-тейлөө ишканалары тарабынан милдеттүү түрдө тейлөөгө алынуучу карттардын түрү;   - соода-тейлөө ишканасынын карт же QR-кодду колдонуу аркылуу төлөө учурунда, товарга/кызмат көрсөтүүлөргө кошумча комиссиялык төлөм же жогору баа (үстөк баа) белгилөөсүнө тыюу салуу;   - комиссиялык төлөмдүн өлчөмү;   - POS-терминалды колдонууда соода-тейлөө ишканасы тарабынан коопсуздук эрежелеринин сакталышы боюнча негизги талаптар;   - соода-тейлөө ишканасынын ишинин түрү жана келишимде көрсөтүлгөн ишти жүргүзүү боюнча милдеттенмелери. Эгерде соода-тейлөө ишканасынын иши лицензияланууга тийиш болсо, төлөм уюму соода-тейлөө ишканасынын иштин ушул түрүн жүргүзүүгө колдонулуучу лицензиясын талап кылууга тийиш;   - соода-тейлөө ишканасы тарабынан кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын сакталышы жөнүндө талаптар, эгерде соода-тейлөө ишканасы финансылык мекеме болуп саналса же Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык финансылык эмес категориядагы жактарга кирсе;   - мыйзамдарда тыюу салынган операциялар үчүн төлөмдөрдү өткөрүүгө тыюу салуу жөнүндө талаптар;   - соода-тейлөө ишканасы картаны төлөө каражаты катары кабыл алуу учурунда коопсуздукту сактоосу боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган негизги талаптар (авторизациялоо, карта ээсин идентификациялоо, карт ээсинин транзакцияны ишке ашырууда PIN-кодду милдеттүү түрдө пайдалануусу же 3D Secure функционалын колдоо (эгерде тиешелүү төлөм системасынын эрежелеринде башкасы каралбаса), лимиттер жана башка талаптар);   - Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 11-декабрындагы № 2019-П-14/62-5-(ПС) токтому менен бекитилген Эки өлчөмдүү штрих-код символдорун (QR-код) пайдалануу менен төлөмдөрдү жана которууларды жүргүзүү эрежелеринде белгиленген QR-коддорун пайдалануу менен төлөмдөрдү жана которууларды жүргүзүүдө коопсуздуктун минималдуу талаптары;   - тиешелүү система тарабынан четке кагылган операциялар боюнча суммаларды кайтарып берүү тартиби (chargeback);   - карттарды же QR-коддорду колдонуу менен накталай эмес түрдө сатып алынган товарларды кайтарып берүүдө, анын наркынын ордун жабуу жол-жобосу;   - соода-тейлөө ишканаларында карттарды тейлөө сапатына, сунушталган кызмат көрсөтүүлөрдүн деңгээлине, терминалдарды күтүү шарттарына жана алардын иштешине, чектердин сакталышына келишим чегинде текшерүүлөрдү жүргүзүү тартиби;   - уурдалган/жоголгон карттар менен ишке ашырылган операциялар аныкталган же соода-тейлөө ишканасынын санкциясыз транзакцияларды жүргүзгөндүгү катталган учурда карт ээси менен өз ара иш алып баруу тартиби;   - санкциясыз операциялар жүргүзүлгөн, коопсуздук жол-жоболору же келишимдин башка шарттарын бузууга жол берилген учурда тараптар ортосунда жоопкерчиликтерди бөлүштүрүү жана ар бир катышуучуга белгиленүүчү айыптык санкциялар;   - талаш маселелерди кароо тартиби;   - келишимди токтотуу тартиби;   - төлөмдөрдү "Кыргыз Республикасындагы банктык төлөм карттары жөнүндө" жобонун талаптарына ылайык жүргүзүүдө коопсуздукту камсыз кылуу эрежелери боюнча талап.   Келишимде башка кошумча шарттар каралышы мүмкүн. Тиешелүү системанын карттарын тейлөө жана кабыл алуу эрежелери келишимге киргизилиши мүмкүн же болбосо алар кошумча тиркелет.
126. Төлөм уюму мезгил-мезгили менен, кеминде 1 жылда бир жолу соода-тейлөө ишканасынын келишимде көрсөтүлгөн иш-аракеттерге шайкештигин текшерүүгө милдеттүү. Эгерде иши көрсөтүлгөн иштерге дал келбегендиги аныкталса же соода-тейлөө ишканасы террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарды бузууга байланышкан операцияларды же мыйзам тарабынан тыюу салынган операцияларды жүзөгө ашырып жаткандыгына шектенүү пайда болсо, төлөм уюму соода-тейлөө ишканалары үчүн эквайринг кызматтарын сунуштоону жана келишимди бир тараптуу негизде токтотууга укуктуу. Мында төлөм уюму соода-тейлөө ишканасы менен түзүлгөн келишимге ылайык, соода-тейлөө ишканасынын жана төлөм уюмунун эмитент банк алдында башка карызы жок болгон шартта гана, акыркы өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө тийиш.	126. Төлөм уюму мезгил-мезгили менен, кеминде 1 жылда бир жолу соода-тейлөө ишканасынын келишимде көрсөтүлгөн иш-аракеттерге шайкештигин текшерүүгө милдеттүү. Эгерде иши көрсөтүлгөн иштерге дал келбегендиги аныкталса же соода-тейлөө ишканасы кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарды бузууга байланышкан операцияларды же мыйзам тарабынан тыюу салынган операцияларды жүзөгө ашырып жаткандыгына шектенүү пайда болсо, төлөм уюму соода-тейлөө ишканалары үчүн эквайринг кызматтарын сунуштоону жана келишимди бир тараптуу негизде токтотууга укуктуу. Мында төлөм уюму соода-тейлөө ишканасы менен түзүлгөн келишимге ылайык, соода-тейлөө ишканасынын жана төлөм уюмунун эмитент банк алдында башка карызы жок болгон шартта гана, акыркы өз ара эсептешүүлөрдү жүргүзүүгө тийиш.
"Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө" жобого карата  2-тиркеме.   Төлөм уюмдарынын товарларга/кызмат көрсөтүүлөргө төлөө үчүн агенттердин мобилдик тиркемелерин колдонушкан кардарларын идентификациялоо жана верификациялоо   ТАРТИБИ  2-глава. Агенттердин мобилдик тиркемелерин колдонушкан кардарларды идентификациялоо жана верификациялоо
7. Агенттердин мобилдик тиркемелерин колдонгон пайдалануучуну/кардарды идентификациялоо жана верификациялоо жол-жобосу кайсы болбосун төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:  1) жаңы пайдалануучулар (кардарлар) менен ишкердик мамилелерин түзүүдө;  2) банк мыйзамдарына ылайык кардарды талаптагыдай текшерүү жол-жобосу мурда жүргүзүлбөсө, агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүнө туташкан агенттердин мобилдик тиркемелеринин кардарлары тууралуу маалыматтарды топтоодо;  3) агенттердин мобилдик тиркемелеринин мурда токтотулган же блок коюлган кызмат көрсөтүүлөрүн калыбына келтирүүдө (төлөмдөрдүн көлөмү боюнча белгиленген лимиттен ашып кеткендигине байланыштуу агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштоо токтотулган учурларды эске албаганда);  4) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) жана башка предикаттык кылмыштарга жол берилгендигине шектенүүлөр келип чыкса;  5) кардар тууралуу мурда алынган маалыматтардын анык эместиги же жеткиликтүү эместиги фактылары аныкталган учурда;  6) төлөм уюму жана төлөм системаларынын оператору тарабынан белгиленген регламенттерге ылайык маалыматтарды жаңыртууда (актуалдаштырууда);  7) шектүү жана/же алдамчылык транзакцияларын/аракеттерин жана/же агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүн пайдалануу укуктарын кыянаттык менен пайдаланууга жол берилгендигине шектенүүлөр орун алса;  8) төлөм уюмунун төлөм уюмунун агентинин жана/же ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын талабы боюнча;  9) пайдалануучунун алар боюнча террористтик жана экстремисттик ишке, массалык кыргын салуучу куралды таратууга жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катыштыгы бар экендиги жөнүндө маалыматы бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде камтылган адамдарга окшоштугу тууралуу шектенүү орун алса.  8. Агенттердин мобилдик тиркемелеринин пайдалануучусу ушул эле тиркеменин башка пайдалануучусунун банктык карттарына, агенттердин мобилдик тиркемелерин башка пайдалануучулардын электрондук капчыктарына акча каражаттарын которууда ушул Тартипке карата тизмеге ылайык (1-тиркеме) мындай төлөмдөр боюнча кошумча маалыматтарды топтоо жүзөгө ашырылат.  9. Төлөм уюму, агенттердин мобилдик тиркемелери боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштаган төлөм уюмунун агенти пайдалануучулар жана агенттердин мобилдик тиркемелери боюнча өткөрүлгөн төлөмдөр боюнча маалымат базасын кеминде 5 (беш) жыл сактоого милдеттүү	7. Агенттердин мобилдик тиркемелерин колдонгон пайдалануучуну/кардарды идентификациялоо жана верификациялоо жол-жобосу кайсы болбосун төмөнкү учурларда жүргүзүлөт:  1) жаңы пайдалануучулар (кардарлар) менен ишкердик мамилелерин түзүүдө;  2) банк мыйзамдарына ылайык кардарды талаптагыдай текшерүү жол-жобосу мурда жүргүзүлбөсө, агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүнө туташкан агенттердин мобилдик тиркемелеринин кардарлары тууралуу маалыматтарды топтоодо;  3) агенттердин мобилдик тиркемелеринин мурда токтотулган же блок коюлган кызмат көрсөтүүлөрүн калыбына келтирүүдө (төлөмдөрдүн көлөмү боюнча белгиленген лимиттен ашып кеткендигине байланыштуу агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштоо токтотулган учурларды эске албаганда);  4) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) жана башка предикаттык кылмыштарга жол берилгендигине шектенүүлөр келип чыкса;  5) кардар тууралуу мурда алынган маалыматтардын анык эместиги же жеткиликтүү эместиги фактылары аныкталган учурда;  6) төлөм уюму жана төлөм системаларынын оператору тарабынан белгиленген регламенттерге ылайык маалыматтарды жаңыртууда (актуалдаштырууда);  7) шектүү жана/же алдамчылык транзакцияларын/аракеттерин жана/же агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүн пайдалануу укуктарын кыянаттык менен пайдаланууга жол берилгендигине шектенүүлөр орун алса;  8) төлөм уюмунун төлөм уюмунун агентинин жана/же ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын талабы боюнча;  9) пайдалануучунун алар боюнча террористтик жана экстремисттик ишке, массалык кыргын салуучу куралды таратууга жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катыштыгы бар экендиги жөнүндө маалыматы бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде камтылган адамдарга окшоштугу тууралуу шектенүү орун алса.  8. Агенттердин мобилдик тиркемелеринин пайдалануучусу ушул эле тиркеменин башка пайдалануучусунун банктык карттарына, агенттердин мобилдик тиркемелерин башка пайдалануучулардын электрондук капчыктарына акча каражаттарын которууда ушул Тартипке карата тизмеге ылайык (1-тиркеме) мындай төлөмдөр боюнча кошумча маалыматтарды топтоо жүзөгө ашырылат.  9. Төлөм уюму, агенттердин мобилдик тиркемелери боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштаган төлөм уюмунун агенти пайдалануучулар жана агенттердин мобилдик тиркемелери боюнча өткөрүлгөн төлөмдөр боюнча маалымат базасын кеминде 5 (беш) жыл сактоого милдеттүү
5-глава. Төлөм уюмунун, агенттердин мобилдик тиркемелеринин кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштаган төлөм уюмдарынын агенттеринин алар боюнча террористтик жана экстремисттик ишке, массалык кыргын салуучу куралды таратууга жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катыштыгы бар экендиги жөнүндө маалымат бар жеке адамдардын жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмектери менен иш алып баруусу
14-1 жок	14-1. Эгерде төлөм уюму же анын агенти кардарды тийиштүү текшерүү жүргүзүү келип чыккан шектенүүлөр жөнүндө маалыматтын ачыкка чыгышына алып келет деп ишенсе, төлөм уюму/төлөм уюмунун агенти кардарды тийиштүү текшерүү боюнча чараларды көрбөйт жана кылмыштуу кирешелерди каржылоого жана легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан белгиленген талаптарга ылайык финансылык чалгындоо органына шектүү операция (бүтүм) жөнүндө билдирүү жөнөтөт.
6-глава. Агенттин мобилдик тиркемесин пайдалануучу өзүн катыштыруу менен идентификациялоо жана верификациялоо
18. Төлөм уюму жана/же агент агенттин мобилдик тиркемесин пайдалануучуну идентификациялоо жана верификациялоо процессинде, пайдалануучунун санкциялык тизмелерде жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катышкандыгы тууралуу маалыматтар катталган адамдардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде жоктугун же бар экендигин текшерет.	18. Төлөм уюму жана/же агент агенттин мобилдик тиркемесин пайдалануучуну идентификациялоо жана верификациялоо процессинде, пайдалануучунун санкциялык тизмелерде жоктугун же бар экендигин текшерет.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 30-сентябры № 2019-П-14/50-3-(ПС) «Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата колдонулуучу таасир этүү чаралары жөнүндө» Жобо
3. Улуттук банк таасир этүү чараларын, төлөм системаларынан пайдалануучулардын укугун жана мыйзамдуу кызыкчылыгын коргоо, төлөм системаларынын натыйжалуулугун, коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн колдоого алуу жана камсыз кылуу, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттерди көрүү максатында колдонот.	3. Улуттук банк таасир этүү чараларын, төлөм системаларынан пайдалануучулардын укугун жана мыйзамдуу кызыкчылыгын коргоо, төлөм системаларынын натыйжалуулугун, коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн колдоого алуу жана камсыз кылуу, кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттерди көрүү максатында колдонот.
4. Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына жана (же) алардын кызмат адамдарына карата таасир этүү чараларын колдонуу үчүн негиз болуп, Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө" конституциялык Мыйзамында, Кыргыз Республикасынын "Банк жана банк иштери жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө", "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамдарында, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында белгиленген ченемдерди, талаптарды жана чектөөлөрдү бузуу саналат. Улуттук банк ушул Жободо каралган бузуулар аныкталган учурда, төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына жана (же) алардын кызмат адамдарына карата таасир этүү чараларын колдонот.	4. Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына жана (же) алардын кызмат адамдарына карата таасир этүү чараларын колдонуу үчүн негиз болуп, Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө" конституциялык Мыйзамында, Кыргыз Республикасынын "Банк жана банк иштери жөнүндө", "Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө", "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзамдарында, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларында белгиленген ченемдерди, талаптарды жана чектөөлөрдү бузуу саналат. Улуттук банк ушул Жободо каралган бузуулар аныкталган учурда, төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына жана (же) алардын кызмат адамдарына карата таасир этүү чараларын колдонот.
9. Төлөм системасынын операторуна/төлөм уюмуна аныкталган бузууларды белгилүү бир мөөнөт ичинде четтетүү тууралуу жазма буйрук төмөнкү учурларда жөнөтүлөт:  - Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында аныкталган финансылык жана башка отчеттор берилбесе;  - көз карандысыз финансылык аудиттин, маалымат системасынын аудитинин корутундусу жана ага карата тиркемелер белгиленген мөөнөттө жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык берилбесе;  - Улуттук банкка мөөнөтүнөн кечиктирилген/такталбаган/толук эмес маалыматты сунуштаса;  - инспектордук текшерүү учурунда техникалык документтер жана башка суралган маалыматтар/документтер берилбесе же болбосо анык эмес/толук эмес маалыматтар/документтер берилсе, ошондой эле Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык аппараттык-программалык комплекстин ишинде пайдаланылуучу документтер жок болсо жана/же берилбесе;  - төлөм системасынын ишинде техникалык үзгүлтүк келип чыккан учурда ал 24 саат ичинде четтетилбесе;  - (абзац КР Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 29-августундагы N 2022-П-14/54-5-(ПС) токтомуна ылайык күчүн жоготту)  - Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарын, ошондой эле монополияга каршы мыйзамдарын жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарды бузууга жол берилсе.	9. Төлөм системасынын операторуна/төлөм уюмуна аныкталган бузууларды белгилүү бир мөөнөт ичинде четтетүү тууралуу жазма буйрук төмөнкү учурларда жөнөтүлөт:  - Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында аныкталган финансылык жана башка отчеттор берилбесе;  - көз карандысыз финансылык аудиттин, маалымат системасынын аудитинин корутундусу жана ага карата тиркемелер белгиленген мөөнөттө жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык берилбесе;  - Улуттук банкка мөөнөтүнөн кечиктирилген/такталбаган/толук эмес маалыматты сунуштаса;  - инспектордук текшерүү учурунда техникалык документтер жана башка суралган маалыматтар/документтер берилбесе же болбосо анык эмес/толук эмес маалыматтар/документтер берилсе, ошондой эле Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык аппараттык-программалык комплекстин ишинде пайдаланылуучу документтер жок болсо жана/же берилбесе;  - төлөм системасынын ишинде техникалык үзгүлтүк келип чыккан учурда ал 24 саат ичинде четтетилбесе;  - (абзац КР Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 29-августундагы N 2022-П-14/54-5-(ПС) токтомуна ылайык күчүн жоготту)  - Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарын, ошондой эле монополияга каршы мыйзамдарын жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарды бузууга жол берилсе.
10. Улуттук банк төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата айыптык төлөм белгилөөгө укуктуу.   Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата айыптык төлөм алардын активдеринин баланстык наркынан (акыркы отчеттук датага карата) 10 (он) пайызынан ашпаган өлчөмдө төмөнкү учурларда белгиленет:   - Улуттук банктын жазма буйругун белгиленген мөөнөттө аткарбаса;   - финансылык же башка отчетту системалуу түрдө (12 (он эки) календардык ай ичинде 2 же андан көп жолу) сунуштабаса же болбосо кечиктирип/такталбаган/толук эмес маалыматты, финансылык же башка отчетту же маалыматты сунуштаса;   - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын, анын ичинде монополияга каршы жөнгө салуу мыйзамдарын жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарды бузуу;   - инспектордук текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн алкагында Улуттук банктын кызматкерлеринин көзөмөлдөө функцияларын аткаруу учурунда аларга каршы аракеттер көрүлсө.   Төлөм системаларынын операторлору/төлөм уюмдары айыптык төлөм белгилөө жөнүндө токтом берилген күндөн тартып бир ай мөөнөт ичинде айыптык төлөмдү төлөөгө милдеттүү.   Эгерде, төлөм системаларынын операторлору/төлөм уюмдары айыптык төлөмдү төлөбөсө, Улуттук банк аткаруу өндүрүшүнүн чегинде карызды мажбурлап өндүрүү чараларын же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка таасир этүү чараларын колдонууга укуктуу.	10. Улуттук банк төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата айыптык төлөм белгилөөгө укуктуу.   Төлөм системаларынын операторлоруна/төлөм уюмдарына карата айыптык төлөм алардын активдеринин баланстык наркынан (акыркы отчеттук датага карата) 10 (он) пайызынан ашпаган өлчөмдө төмөнкү учурларда белгиленет:   - Улуттук банктын жазма буйругун белгиленген мөөнөттө аткарбаса;   - финансылык же башка отчетту системалуу түрдө (12 (он эки) календардык ай ичинде 2 же андан көп жолу) сунуштабаса же болбосо кечиктирип/такталбаган/толук эмес маалыматты, финансылык же башка отчетту же маалыматты сунуштаса;   - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын, анын ичинде монополияга каршы жөнгө салуу мыйзамдарын жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарды бузуу;   - инспектордук текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн алкагында Улуттук банктын кызматкерлеринин көзөмөлдөө функцияларын аткаруу учурунда аларга каршы аракеттер көрүлсө.   Төлөм системаларынын операторлору/төлөм уюмдары айыптык төлөм белгилөө жөнүндө токтом берилген күндөн тартып бир ай мөөнөт ичинде айыптык төлөмдү төлөөгө милдеттүү.   Эгерде, төлөм системаларынын операторлору/төлөм уюмдары айыптык төлөмдү төлөбөсө, Улуттук банк аткаруу өндүрүшүнүн чегинде карызды мажбурлап өндүрүү чараларын же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык башка таасир этүү чараларын колдонууга укуктуу.
11. Төлөм системаларынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын кызмат адамдарына айыптык төлөм белгилөө.   Төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын кызмат адамдарына төлөмдөрдүн ушул уюмдагы бардык түрлөрүн кошо алганда, жылдык орточо сый акыдан ашпаган өлчөмдөгү (кызматтык эмгек акы, сый акы, бонустар ж.б.) айыптык төлөм төмөнкү учурларда белгиленет:   - төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын лицензиясынын иши токтотулушуна/кайтарылып алынышына, анын мажбурлап жоюлушуна же банкрот болушуна алып келе турган төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын кызмат адамдарынын иш-аракеттери же аракеттенбей коюусу - жылдык орточо сый акынын 50 пайызы өлчөмүндө;   - Улуттук банктын жазма буйруктарын аткарбаган учурда - жылдык орточо сый акынын 50 пайызы өлчөмүндө;   - финансылык же башка отчетту системалуу түрдө (12 (он эки) календардык ай ичинде 2 же андан көп жолу) сунуштабаса же болбосо кечиктирип/такталбаган/толук эмес маалыматты, финансылык же башка отчетту сунуштаса - жылдык орточо сый акынын 30 пайызы өлчөмүндө;   - Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарын, монополияга каршы жөнгө салуу мыйзамдарын жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарды бузууга жол берсе - жылдык орточо сый акынын 50 пайызы өлчөмүндө;	11. Төлөм системаларынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын кызмат адамдарына айыптык төлөм белгилөө.   Төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын кызмат адамдарына төлөмдөрдүн ушул уюмдагы бардык түрлөрүн кошо алганда, жылдык орточо сый акыдан ашпаган өлчөмдөгү (кызматтык эмгек акы, сый акы, бонустар ж.б.) айыптык төлөм төмөнкү учурларда белгиленет:   - төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын лицензиясынын иши токтотулушуна/кайтарылып алынышына, анын мажбурлап жоюлушуна же банкрот болушуна алып келе турган төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын кызмат адамдарынын иш-аракеттери же аракеттенбей коюусу - жылдык орточо сый акынын 50 пайызы өлчөмүндө;   - Улуттук банктын жазма буйруктарын аткарбаган учурда - жылдык орточо сый акынын 50 пайызы өлчөмүндө;   - финансылык же башка отчетту системалуу түрдө (12 (он эки) календардык ай ичинде 2 же андан көп жолу) сунуштабаса же болбосо кечиктирип/такталбаган/толук эмес маалыматты, финансылык же башка отчетту сунуштаса - жылдык орточо сый акынын 30 пайызы өлчөмүндө;   - Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарын, монополияга каршы жөнгө салуу мыйзамдарын жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарды бузууга жол берсе - жылдык орточо сый акынын 50 пайызы өлчөмүндө;
19. Лицензиянын аракетин убактылуу токтотуу чечими төмөнкү учурларда кабыл алынат:  - Улуттук банктын Төлөм системасы боюнча комитетинин токтомун системалуу түрдө (12 (он эки) календардык ай бою эки же андан көп жолу) аткарбаган учурда;  - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынган операцияларды жүргүзгөн, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарда каралган башка учурларда;  - төлөм системасынын ишинде техникалык үзгүлтүк пайда болгон учурдан тартып, анын штаттык режимде иштеши 72 (жетимиш эки) сааттан ашык убакыт бою калыбына келтирилбеген шартта;  - төлөм системасынын оператору/төлөм уюму төлөөгө жөндөмсүз катары таанылган же алардын кызматтарды сунуштоочулар жана/же төлөм кызматтарынан пайдалануучулар алдындагы келечектеги ишине коркунуч жараткан жана белгиленген убакытта аларды чече албаган финансылык милдеттери аткарылбаган учурда;  - Улуттук банктын кызматкерлери көзөмөлдүк функцияларын аткаруу учурунда системалуу түрдө аларга каршы аракеттер көрүлсө;  - Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарын бузууга жол берүү.	19. Лицензиянын аракетин убактылуу токтотуу чечими төмөнкү учурларда кабыл алынат:  - Улуттук банктын Төлөм системасы боюнча комитетинин токтомун системалуу түрдө (12 (он эки) календардык ай бою эки же андан көп жолу) аткарбаган учурда;  - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынган операцияларды жүргүзгөн, анын ичинде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарда каралган башка учурларда;  - төлөм системасынын ишинде техникалык үзгүлтүк пайда болгон учурдан тартып, анын штаттык режимде иштеши 72 (жетимиш эки) сааттан ашык убакыт бою калыбына келтирилбеген шартта;  - төлөм системасынын оператору/төлөм уюму төлөөгө жөндөмсүз катары таанылган же алардын кызматтарды сунуштоочулар жана/же төлөм кызматтарынан пайдалануучулар алдындагы келечектеги ишине коркунуч жараткан жана белгиленген убакытта аларды чече албаган финансылык милдеттери аткарылбаган учурда;  - Улуттук банктын кызматкерлери көзөмөлдүк функцияларын аткаруу учурунда системалуу түрдө аларга каршы аракеттер көрүлсө;  - Кыргыз Республикасынын банк мыйзамдарын бузууга жол берүү.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 11-декабры № 2019-П-14/62-5-(ПС) «Эки өлчөмдүү штрих-код белгилерин (QR-код) колдонуу менен төлөмдөрдү жана которууларды өткөрүү» Эрежелери
40. Төлөм системасынын катышуучулары QR-кодду пайдалануу менен төлөмдөрдү жүргүзүүдө Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарына ылайык тобокелдиктерди аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, башкаруу, азайтуу жана документтештирүү/белгилөө, анын ичинде төлөөчү кардардын контролго алынуучу жана шектүү операциялардын белгилери бар операцияларын аныктоо боюнча чараларды өз алдынча жүргүзүшөт.	40. Төлөм системасынын катышуучулары QR-кодду пайдалануу менен төлөмдөрдү жүргүзүүдө Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарына ылайык тобокелдиктерди аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, башкаруу, азайтуу жана документтештирүү/белгилөө, анын ичинде төлөөчү кардардын контролго алынуучу жана шектүү операциялардын белгилери бар операцияларын аныктоо боюнча чараларды өз алдынча жүргүзүшөт.
“Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобону бекитүү тууралуу	“Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобону бекитүү тууралуу
1. "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобо (кошо тиркелет) бекитилсин.	1. "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобо (кошо тиркелет) бекитилсин.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2020-жылдын 19-августу № 2020-П-14/46-4-(ПC) «Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө» Жобо
Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө ЖОБО	Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө ЖОБО
1. "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" бул жободо (мындан ары - Жобо) электрондук акчаны колдонуу менен эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырышкан, коммерциялык банк болуп саналышпаган төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда (мындан ары - төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоону уюштуруу боюнча минималдуу талаптар аныкталат.	1. " Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" бул жободо (мындан ары - Жобо) электрондук акчаны колдонуу менен эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырышкан, коммерциялык банк болуп саналышпаган төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда (мындан ары - төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоону уюштуруу боюнча минималдуу талаптар аныкталат.
2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары - Улуттук банк) төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлорунун ишине, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарынын сакталышы максатында ички контролдоонун уюштурулушуна көзөмөл жүргүзөт жана шектүү операциялардын белгилери камтылган төлөмдөр үчүнчү жактардын пайдасына өткөрүлгөндүгү аныкталган учурларда тиешелүү маалыматтарды террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө иш алып барган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга (мындан ары - финансылык чалгындоо органы) жөнөтөт.	2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары - Улуттук банк) төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлорунун ишине, анын ичинде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарынын сакталышы максатында ички контролдоонун уюштурулушуна көзөмөл жүргүзөт жана шектүү операциялардын белгилери камтылган төлөмдөр үчүнчү жактардын пайдасына өткөрүлгөндүгү аныкталган учурларда тиешелүү маалыматтарды кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө иш алып барган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга (мындан ары - финансылык чалгындоо органы) жөнөтөт.
3. Өз иш натыйжасы болуп саналбаган, товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү маалыматтык технологияларга жана электрондук каражаттарга жана төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу үчүнчү жактардын пайдасына кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашырышкан, ошондой эле электрондук акчаны колдонуу менен эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырышкан төлөм системасынын операторлору болуп саналышкан коммерциялык банктардын жана банк-өнөктөш болуп саналышкан электрондук акча агенттеринин (дистрибьюторлордун) иши Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 14-августундагы № 2019-П-12/42-1-(НПА) токтому менен бекитилген "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобо аркылуу жөнгө салынат.	3. Өз иш натыйжасы болуп саналбаган, товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү маалыматтык технологияларга жана электрондук каражаттарга жана төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу үчүнчү жактардын пайдасына кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашырышкан, ошондой эле электрондук акчаны колдонуу менен эсептешүүлөрдү жүзөгө ашырышкан төлөм системасынын операторлору болуп саналышкан коммерциялык банктардын жана банк-өнөктөш болуп саналышкан электрондук акча агенттеринин (дистрибьюторлордун) иши Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 14-августундагы № 2019-П-12/42-1-(НПА) токтому менен бекитилген "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобо аркылуу жөнгө салынат.
4. Ушул жобонун максатында төмөнкүдөй түшүнүктөр колдонулат:   Бенефициардык ээси - түпкүлүгүндө келип (ээлик кылуу жана контролдоо аркылуу) тике же кыйыр түрдө (үчүнчү жактар аркылуу) менчик укугуна ээ болгон же кардарды контролдоого алган жеке адам (жеке адамдар же болбосо анын атынан же анын таламында операция жүргүзгөн (бүтүмгө келишкен) жеке адам.   Верификация - кардардын жана (же) бенефициардык ээсинин идентификациялык маалыматтарын текшерүү жол-жобосу.   Жогору тобокелдиктеги өлкөлөр - акчаларды адалдоого, терроризмди каржылоого жана массалык кыргын салуучу куралдарды таратууну каржылоого каршы аракеттенүү боюнча эл аралык стандарттарды колдонбогон же жетишсиз деңгээлде колдонгон мамлекеттер жана аймактар (түзүлүштөр), ошондой эле оффшордук зоналар.   Контролдоого алынып жана ал боюнча маалымдалууга тийиш болгон операцияларды аныктоо - төлөм уюмдарында ички контролдоону уюштуруу баскычы, анда контролдоого алынып жана ал боюнча финансылык чалгындоо органына маалымдалууга тийиш болгон аныктамалар камтылат.   Идентификация - кардар жана (же) бенефициардык ээси жөнүндө идентификациялык маалыматтарды белгилөө жол-жобосу.   Кардар - (кардар-төлөөчү, кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу) - төлөм уюмунун кардары катары товарлар/кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөө максатында төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун инфраструктурасынан/кызмат көрсөтүүлөрүнөн пайдаланган төлөөчү/пайдалануучу, ошондой эле төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун тейлөөсүнө алынган же тейлөөгө алынып жаткан же болбосо төлөм уюму алар менен ишкердик мамиле түзгөн товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу, агент, субагент, контрагент, төлөм системасынын катышуучусу же башка жеке адам же юридикалык жак (уюм) саналат.   Төлөм - төлөөчүнүн нак акча каражаттарын колдонуу менен акчалай милдеттенмелерин аткаруусу же нак эмес акча каражаттарын которуу процесси.   Ички контролдоо программасы - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын аткаруу максатында төлөм уюмдары колдоно турган ички чаралар, жол-жоболор жана контролдоо системалары.   Тобокелдикти аныктоого багытталган ыкма - келип чыгышы ыктымал болгон тобокелдиктерди тескөө жагында белгиленген жол-жоболорго (тобокелдикти аныктоо, аларга баа берүү, мониторинг жүргүзүү, контролдоо жана деңгээлин басаңдатуу) ылайык тобокелдик жогорку деңгээлде орун алган болсо, төлөм уюмдары тарабынан аларга карата чаралардын өз алдынча күчөтүлүшү же тобокелдик деңгээли төмөн болсо, жөнөкөйлөтүлгөн чаралардын колдонулушу.   Санкциялык тизмектер - алардын террористтик же экстремисттик ишке жана массалык кыргын салуучу куралды таратууга катышкандыгы жөнүндө маалымат бар жеке адамдардын жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмеги.   Санкциялык тизмекте төмөнкүлөр камтылат:   а) Кыргыз Республикасынын жыйынды санкциялык тизмеги;   б) БУУнун Коопсуздук кеңешинин жыйынды санкциялык тизмеги.   Санкциялык тизмекти түзүү жана жарыялоо тартиби Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Террористтик жана экстремисттик ишке, массалык кыргын салуучу куралды таратууга жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катышкандыгы жөнүндө маалыматы бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмектери жөнүндө" жободо каралган.   Ички контролдоо кызматы - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасынын жүзөгө ашырылышы үчүн жооптуу ыйгарым укуктуу кызматкер/кызмат адамы же төлөм уюмунун түзүмдүк бөлүмү.	4. Ушул Жобонун максаттары үчүн төмөнкү түшүнүктөр колдонулат:   «Бенефициардык менчик ээси – акыркы эсепте (ээлик кылуу жана контролдоо чынжыры аркылуу) түздөн-түз же кыйыр түрдө (үчүнчү жактар аркылуу) кардардын менчик укугуна ээлик кылган же аны контролдогон же операция (бүтүм) анын атынан же кызыкчылыгы үчүн жасалган жеке жак (жеке жактар).  Бенефициардык ээлик кылуучу түшүнүгү юридикалык жакты акыркы иш жүзүндө көзөмөлдөгөн жеке адамдарды да камтыйт. Бенефициардык ээлик кылуучу болуп жеке гана адам боло алат жана бир юридикалык жактын бир нече акыркы бенефициардык ээлик кылуучусу болушу мүмкүн.  Жакын туугандары (ата-энеси, асырап алуучулар, асырап алынгандар, бир тууган жана аталаш бир туугандар, чоң ата, чоң эне, неберелер, ага карата мамлекеттик кызмат адамы турак жай, билим берүү, саламаттыкты сактоо жана башка зарыл болгон чыгымдарды жабуу бөлүгүндө каржылык чыгымдарды тарткан адамдар).»;   Верификация - кардардын жана (же) бенефициардык ээсинин идентификациялык маалыматтарын текшерүү жол-жобосу.   Жогору тобокелдиктеги өлкөлөр - акчаларды адалдоого, терроризмди каржылоого жана массалык кыргын салуучу куралдарды таратууну каржылоого каршы аракеттенүү боюнча эл аралык стандарттарды колдонбогон же жетишсиз деңгээлде колдонгон мамлекеттер жана аймактар (түзүлүштөр), ошондой эле оффшордук зоналар.  Көзөмөлгө алынууга жана билдирүүгө тийиш болгон операцияларды аныктоо – Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык, каржылык чалгындоо органына көзөмөлгө алынууга жана билдирүүгө тийиш болгон операцияларды аныктоону камтыган, Кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) жана террористтик ишти каржылоого каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарынын/ Төлөм системаларынын операторлору ички контролду уюштуруу этабы болуп саналат.  Ишкердик мамилелер – бул кардар менен финансылык мекеменин ортосундагы же кардар менен финансылык эмес жактардын ортосундагы операцияны (бүтүмдү) ишке ашыруу боюнча кызмат көрсөтүү жөнүндө оозеки же жазуу жүзүндөгү макулдашуунун негизинде келип чыккан мамилелер.  Идентификация - кардар жана (же) бенефициардык ээси жөнүндө идентификациялык маалыматтарды белгилөө жол-жобосу.   Башка мүлктүн келип чыгуу булагы - бул мамлекеттик кызмат адамынын жалпы мүлкүнүн келип чыгышы жөнүндө маалымат (кардарга таандык болгон бардык активдердин түзүлүү булагы). Алынган маалымат мамлекеттик кызмат адамынын финансылык жана мүлктүк абалы, ошондой эле анын бул мүлктү алуусунун мыйзамдуу негиздери жөнүндө маалыматтарды чагылдырышы керек.  Акча каражаттарынын келип чыгуу булагы – бул кардар менен финансылык мекеменин ортосундагы ишкердик мамилелердин предмети болуп саналган конкреттүү акча каражаттарынын же башка активдердин келип чыгышы жөнүндөгү маалымат. Алынган маалымат ишенимдүү жана мазмундуу болушу керек, анда бул каражаттарды же активдерди алуунун же сатып алуунун конкреттүү булагы жана/же мыйзамдуу негиздери көрсөтүлөт.  Кардар - (кардар-төлөөчү, кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу) - төлөм уюмунун кардары катары товарлар/кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөө максатында төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун инфраструктурасынан/кызмат көрсөтүүлөрүнөн пайдаланган төлөөчү/пайдалануучу, ошондой эле төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун тейлөөсүнө алынган же тейлөөгө алынып жаткан же болбосо төлөм уюму алар менен ишкердик мамиле түзгөн товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу, агент, субагент, контрагент, төлөм системасынын катышуучусу же башка жеке адам же юридикалык жак (уюм) саналат.   Электрондук акча чыгарууга лицензиясы бар төлөм уюмунун кардарлары болуп электрондук акчанын ээлери – жеке жана юридикалык жактар, электрондук акчаны акцептанттар, Кыргыз Республикасынын Кылмыштуу кирешелерди легализациялоого/кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык идентификациядан жана верификациядан өткөн жактар дагы саналат.  Төлөм - төлөөчүнүн нак акча каражаттарын колдонуу менен акчалай милдеттенмелерин аткаруусу же нак эмес акча каражаттарын которуу процесси.   Шектүү операция (бүтүм) - төмөнкү белгилерге туура келген операция (бүтүм):  а) эгерде каражаттар кылмыш жолу менен алынган киреше болуп саналат деп шектенүүгө жетиштүү негиздер болсо, анын ичинде предикаттык кылмыштардан же кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) менен байланыштуу болсо;  б) эгерде каражаттар каржылоо менен байланыштуу деп шектенүүгө жетиштүү негиздер болсо:  - террористтер жана экстремисттер;   - террористтик жана экстремисттик уюмдар (топтор);   - террористтик жана экстремисттик ишмердүүлүк.   - уюшкан топтор же кылмыштуу коомдоштуктар;   - массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтуу.  Шектүү операция (сделка) кардардын жана бенефициардык ээсинин акча каражаттары же башка мүлкү менен жасалган операциялар үчүн мыйзамсыз ишти каржылоого / мыйзамсыз кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдардын алкагында ички көзөмөл кызматы тарабынан аныкталат.  Ички контролдоо программасы - төлөм уюмдары тарабынан Кыргыз Республикасынын Кылмыштуу кирешелерди легализациялоого/кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарды аткаруу максатында колдонулуучу ички чаралар, жол-жоболор жана контролдоо системалары.  Мамлекеттик кызмат адамдары - төмөнкү жеке жактардын бири:  а) чет өлкөлүк мамлекеттик кызмат адамы - чет мамлекетте олуттуу мамлекеттик же саясий функцияларды (мамлекеттик функцияларды) аткарган же аткарып келген адам (мамлекет башчылары же өкмөт башчылары, өкмөттөгү жана башка мамлекеттик органдардагы, соттордогу, куралдуу күчтөрдөгү, мамлекеттик ишканалардагы же мекемелердеги жогорку кызмат адамдары, ошондой эле көрүнүктүү саясий ишмерлер, анын ичинде саясий партиялардын көрүнүктүү ишмерлери);  б) улуттук коомдук кызмат адамы - Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан бекитилүүчү Кыргыз Республикасынын мамлекеттик жана муниципалдык кызмат орундарынын реестринде каралган Кыргыз Республикасындагы саясий жана атайын мамлекеттик кызматты же саясий муниципалдык кызматты ээлеген же ээлеген адам, ошондой эле мамлекеттик корпорациялардын жогорку жетекчилиги, көрүнүктүү саясий ишмерлер, анын ичинде саясий партиялардын көрүнүктүү ишмерлери;  в) эл аралык уюмдун коомдук кызматкери - эл аралык уюм тарабынан маанилүү функциялар жүктөлгөн же жүктөлгөн эл аралык уюмдун жогорку кызматкери (эл аралык уюмдун жетекчилери, жетекчилеринин орун басарлары жана башкарма мүчөлөрү же эл аралык уюмдагы эквиваленттүү кызматтарды ээлеген адамдар).   Тобокелдикке багытталган мамиле – тобокелдиктин деңгээлине шайкеш келген чараларды колдонуу, аларды натыйжалуу азайтуу үчүн, анын ичинде төлөм уюмдары тарабынан тобокелдикти башкаруунун белгиленген жол-жоболоруна ылайык тобокелдиктин жогорку деңгээли болгондо күчөтүлгөн чараларды же тобокелдиктин төмөн деңгээли болгондо жөнөкөйлөтүлгөн чараларды колдонуу (тобокелдикти аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, контролдоо, тобокелдик даражасын төмөндөтүү).  Санкциялык тизме – террористтик ишмердүүлүктү, экстремисттик ишмердүүлүктү ишке ашырууга (жасоого) же катышууга, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууга, кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого), кылмыш жасоо үчүн уюшкан топту же кылмыштуу коомдоштукту түзүүгө жана жетектөөгө же бул топко же коомдоштукка катышууга же бул топко же коомдоштукка башкача жардам көрсөтүүгө тиешеси бар физикалык жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмеси.  Тобокелдикке багытталган ыкма - төлөм уюмдары тарабынан тобокелдикти башкаруунун белгиленген жол-жоболоруна ылайык, тобокелдиктин деңгээли жогору болгон учурда күчөтүлгөн чараларды өз алдынча колдонуу же тобокелдиктин деңгээли төмөн болгон учурда жөнөкөйлөтүлгөн чараларды колдонуу (тобокелдикти аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, контролдоо, тобокелдик даражасын төмөндөтүү).  Санкциялык тизме – террористтик же экстремисттик иш-аракеттерге жана массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтууга катыштыгы бар экендиги тууралуу маалыматтар бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмеси.  Санкциялык тизме төмөнкүлөрдү камтыйт:  а) Кыргыз Республикасынын консолидацияланган санкциялык тизмеге;   б) БУУнун Коопсуздук кеңешинин жыйынды санкциялык тизмеги.  Санкциялык тизмени түзүү жана жарыялоо тартиби «Террористтик жана экстремисттик иш-аракеттерге катыштыгы бар, массалык кыргын салуучу куралды жайылтууга жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) тиешеси бар физикалык жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмелери жөнүндө» Жободо каралган.  Максаттуу финансылык санкциялар – кылмыштуу иш-аракеттерге катыштыгы тууралуу маалыматтар бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын ар кандай операцияларын (бүтүмдөрүн) жана (же) каражаттарын тоңдуруу жана (же) мындай жактарга, топторго жана уюмдарга ар кандай каражаттарга же финансылык кызмат көрсөтүүлөргө жеткиликтүүлүктү (түз же кыйыр) чектөө.  Ички контролдоо кызматы - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасынын жүзөгө ашырылышы үчүн жооптуу ыйгарым укуктуу кызматкер/кызмат адамы же төлөм уюмунун / төлөм системасынын операторунун түзүмдүк бөлүмү.  Бул Жободогу башка терминдер жана түшүнүктөр Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларында жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында, анын ичинде Кыргыз Республикасынын «Экстремисттик ишке каршы аракеттенүү жөнүндө» мыйзамында каралган аныктамаларына ылайык колдонулат.»;
3-глава. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иши	3-глава. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иши
5. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иши агенттик, субагенттик түйүндөрдү, электрондук акча агенттерин (дистрибьюторлорду) жана төлөм системасынын катышуучуларын эске алганда, төмөнкү компоненттерди камтууга тийиш:   1) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын ишке ашыруу;   2) ички аудит кызматы (эгер болсо) /көз карандысыз аудитор тарабынан террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү;   3) ички контролдоо кызматын аныктоо, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын жана ал убактылуу жок учурда/иштен бошогон шартта террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында аны алмаштырган кызмат адамын дайындоо (кадрлар резервин түзүү);   4) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программаларын ишке ашырууга катышкан агенттерди жана төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кызматкерлерин окутуу.   Эгерде төлөм уюмунун агенти катары коммерциялык банк же төлөм уюму саналса, төлөм уюму окутуудан өткөндүгү жөнүндө тиешелүү документтерди талап кылууга тийиш;   5) агенттер, субагенттер, электрондук акча агенттери (дистрибьюторлор) жана төлөм системасынын катышуучулары менен түзүлгөн келишимде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарынын сакталышы боюнча милдеттүү шарттар болууга тийиш.   Келишим түзүү учурунда террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча талаптардын сакталышына агенттер, электрондук акча агенттери (дистрибьюторлор) жана төлөм системасынын катышуучулары үчүн төлөм уюму/төлөм системасынын оператору жооптуу болуп саналат.	5. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иши агенттик, субагенттик түйүндөрдү, электрондук акча агенттерин (дистрибьюторлорду) жана төлөм системасынын катышуучуларын эске алганда, төмөнкү компоненттерди камтууга тийиш:   1) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын ишке ашыруу;   2) ички аудит кызматы тарабынан кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү;   3) ички контролдоо кызматын аныктоо, кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын жана ал убактылуу жок учурда/иштен бошогон шартта кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында аны алмаштырган кызмат адамын дайындоо (кадрлар резервин түзүү);   4) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программаларын ишке ашырууга катышкан агенттерди жана төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кызматкерлерин окутуу.   Эгерде төлөм уюмунун агенти катары коммерциялык банк же төлөм уюму саналса, төлөм уюму окутуудан өткөндүгү жөнүндө тиешелүү документтерди талап кылууга тийиш;   5) агенттер, субагенттер, электрондук акча агенттери (дистрибьюторлор) жана төлөм системасынын катышуучулары менен түзүлгөн келишимде кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарынын сакталышы боюнча милдеттүү шарттар болууга тийиш.   Келишим түзүү учурунда кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча талаптардын сакталышына агенттер, электрондук акча агенттери (дистрибьюторлор) жана төлөм системасынын катышуучулары үчүн төлөм уюму/төлөм системасынын оператору жооптуу болуп саналат.
6. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун коллегиалдуу аткаруу органы (мындан ары - Башкарма) Директорлор кеңеши (эгер болсо) (мындан ары - Директорлор кеңеши) менен биргеликте төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча шайкеш жана натыйжалуу ишинин камсыз кылынышына жооптуу болот.	6. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун коллегиалдуу аткаруу органы (мындан ары - Башкарма) директорлор кеңеши (эгерде бар болсо) менен биргеликте (мындан ары - Директорлор кеңеши) кылмыштуу ишти каржылоого/кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү жаатында төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун адекваттуу жана натыйжалуу ишин камсыз кылуу, ошондой эле төлөм уюмун/төлөм системасынын операторун шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды жүргүзүүгө тартуунун алдын алуу үчүн жооптуу.
7. Директорлор кеңеши (эгер болсо) төмөнкүлөр үчүн да жоопкерчиликтүү болот:   - ушул Жобонун 9-пунктуна ылайык, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын бекитүү, ошондой эле анын ишке ашырылышын контролдоо;   - ички контролдоо кызматынын жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамынын иш натыйжалуулугун камсыз кылуу боюнча чараларды аныктоо;   - ички контролдоо кызматынын кызматкерлерин жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын кызмат ордуна дайындоо жана бошотуу;   - ички контролдоо кызматынын/террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамынын отчетун/отчетторун кароо;   - ички аудит кызматынын (эгер болсо)/ (көз карандысыз аудиттин) отчетун/сунуш-көрсөтмөлөрүн кароо;   - аудитордук жана инспектордук текшерүүнүн жүрүшүндө аныкталган жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамынын отчетунда көрсөтүлгөн, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө орун алган кемчиликтерди четтетүүгө багытталган чараларды аныктоо, ошондой эле алардын ишке ашырылышын контролдоо.   Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун тескөө түзүмүндө Директорлор кеңеши жок учурда ушул пунктта каралган Директорлор кеңешинин функциясы анын Башкармасына жүктөлөт.	7. Директорлор кеңеши (эгерде бар болсо) төмөнкүлөр үчүн жооптуу:  - кылмыштуу кирешелерди адалдоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы туруу жаатында адекваттуу жана натыйжалуу саясатты бекитүү;   - кылмыштуу кирешелерди адалдоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ички көзөмөл программасын бекитүү, ошондой эле анын ишке ашырылышына көзөмөл жүргүзүү;  - кылмыштуу кирешелерди адалдоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы туруу боюнча кызмат адамынын натыйжалуу иштешин камсыз кылуу боюнча чараларды аныктоо;  - кылмыштуу кирешелерди адалдоого кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын кызматка дайындоо жана кызматтан бошотуу;   - ички аудит кызматынын (эгер бар болсо)/көз карандысыз аудиттин отчетун/сунуштарын кароо;  - кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү кемчиликтерди жоюуга багытталган чараларды аныктоо, ички аудит кызматы тарабынан аныкталган жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү боюнча жооптуу кызматкердин отчетунда көрсөтүлгөн, ошондой эле алардын ишке ашырылышын контролдоо.  Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун башкаруу түзүмүндө директорлор кеңеши жок болгон учурда, ушул пунктта каралган директорлор кеңешинин функциялары анын башкармалыгына жүктөлөт.
8. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун Башкармасы төмөнкүлөр үчүн жоопкерчиликтүү болот:   - Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарынын аткарылышына контролдукту камсыз кылуу;   - кызматкерлерди террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча окутууну камсыз кылуу;   - ички чараларда, жол-жоболордо жана ички контролдоо системасында орун алган кемчиликтерди четтетүүгө багытталган чаралардын ишке ашырылышын, ошондой эле көз карандысыз аудиттин жүргүзүлүшүн камсыз кылуу;   - Кыргыз Республикасынын төлөмдөрдү кабыл алууга жана өткөрүүгө (анын ичинде кардарларды жана бенефициардык ээсин идентификациялоо жана верификациялоо) тиешелүү ченемдик укуктук актыларынын аткарылышын камсыз кылуу.   Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун Башкармасы шектүү операциялардын белгилери камтылган операциялардын алардын программалык камсыздоолору аркылуу жүргүзүлүшү тобокелдигин кыскартуучу чараларды көрүүсү зарыл.	8. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун Башкармасы төмөнкүлөр үчүн жоопкерчиликтүү болот:   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун директорлор кеңеши тарабынан бекитилген кылмыштуу каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы туруу чөйрөсүндөгү ички контролдоо саясатын жана программасын ишке ашырууну камсыз кылуу;  - Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын аткарылышына көзөмөлдү камсыз кылуу;»  - Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарынын аткарылышына контролдукту камсыз кылуу;   - кызматкерлерди кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча окутууну камсыз кылуу;   - ички чараларда, жол-жоболордо жана ички контролдоо системасында орун алган кемчиликтерди четтетүүгө багытталган чаралардын ишке ашырылышын, ошондой эле көз карандысыз аудиттин жүргүзүлүшүн камсыз кылуу;   - Кыргыз Республикасынын төлөмдөрдү кабыл алууга жана өткөрүүгө (анын ичинде кардарларды жана бенефициардык ээсин идентификациялоо жана верификациялоо) тиешелүү ченемдик укуктук актыларынын аткарылышын камсыз кылуу.   Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун Башкармасы шектүү операциялардын белгилери камтылган операциялардын алардын программалык камсыздоолору аркылуу жүргүзүлүшү тобокелдигин кыскартуучу чараларды көрүүсү зарыл.
9. Төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарына ылайык, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын иштеп чыгууга жана колдонууга тийиш, анда кеминде төмөнкү негизги жол-жоболор камтылат:   1) кызмат адамдарынын жана кызматкерлердин террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында чечимдерди кабыл алуу боюнча ыйгарым укуктарын белгилөөгө жана жоопкерчиликтерин бөлүштүрүүгө багытталган ички контролдоону уюштуруу;   2) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү процессине тартылган адамдар жана түзүмдүк бөлүмдөр ортосунда өз ара иш алып баруу жана отчет берүү;   3) ушул Жобонун 7-главасына ылайык тобокелдиктерди аныктоо, баа берүү, мониторинг жүргүзүү, тескөө, аларды төмөндөтүү жана документтештирүү боюнча чараларды жүзөгө ашыруу;   4) кардарларды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүү жана анда төмөнкүлөр камтылууга тийиш:   - кардарды идентификациялоо жана верификациялоо;   - кардар менен ишкер мамиле түзүүнүн максаты жана болжолдонуп жаткан мүнөзү боюнча маалыматтарды алуу;   - бенефициардык ээсин индентификациялоо жана аны верификациялоо үчүн жеткиликтүү жана алгылыктуу чараларды кабыл алуу;   - төлөм уюумунун террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында колдонулушу тобокелдигине көбүрөөк дуушарланган бардык кызмат көрсөтүүлөр боюнча операцияларга мониторинг жүргүзүү жана аларды аныктоо;   - кардарды жана бенефициардык ээсин идентификациялоонун жана верификациялоонун натыйжасында алынган маалыматтарды документтерде каттоо;   - кардардын ишине жана анын финансылык абалына тиешелүү маалыматтардын, ошондой эле кардарды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүүнүн натыйжасында алынган маалыматтардын жана документтердин сакталышын камсыз кылуу жана жаңылап туруу;   - кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу менен ишкер мамилени жөнгө салган бүтүндөй мезгил ичинде аны талаптагыдай текшерүүдөн туруктуу негизде өткөрүп туруу жана кардар тарабынан жүргүзүлүп жаткан операциялардын (төлөмдөрдүн) анын иши, финансылык абалы жана каражат табуу булактары, ошондой эле террористтик ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) боюнча тобокелдиктердин мүнөзү тууралуу колдо болгон маалыматтарга шайкеш келишине талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү;   5) кардардын-төлөөчүнүн ишинен контролдоого алынууга жана ал боюнча маалымдалууга тийиш болгон, анын ичинен финансылык чалгындоо органынын талаптарына ылайык шектүү операциялардын белгилерин камтыган операцияларды, кардардын анын негиздүүлүгүн тастыктоосу же мындай операцияларды жүзөгө ашырууда шектенүүлөрдү четке кагуусу үчүн аныктоо;   6) кардарды тейлөөдөн жана кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоодон баш тартуу жана ишкер мамилелерди токтотуу тартибин жана алар үчүн негиздерди белгилөө;   7) операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу жана максаттуу финансылык санкцияларды колдонуу.  Операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу жана максаттуу финансылык санкцияларды колдонуу төлөм уюму тарабынан Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу, операцияларга (бүтүмдөргө) жана/же каражаттарга бөгөт коюу жана андан чыгаруу, бөгөт коюлган каражаттардан пайдалануу жана аларды тескөөгө алуу мүмкүнчүлүгүн берүү жөнүндө" жобого ылайык ишке ашырылат;   8) тобокелдиктер жогорку деңгээлде орун алган өлкөлөргө карата Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөргө карата чараларды (санкцияларды) колдонуу тартиби жөнүндө" жобонун талаптарына ылайык чараларды колдонуу;   9) финансылык чалгындоо органына тиешелүү маалыматтарды жана документтерди, ошондой эле контролдукка алынып, алар боюнча маалымдалууга тийиш болгон операциялар (бүтүмдөр) тууралуу билдирүүлөрдү өз учурунда сунуштап туруу;   10) операциялар (бүтүмдөр) тууралуу маалыматтардын жана документтердин, ошондой эле кардарларды талаптагыдай текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматтардын сакталышын камсыз кылуу;   11) маалыматтардын купуялуулугун жана маалымат коопсуздугун камсыз кылуу;   12) Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарынын аткарылышын, төлөм уюмунун иши, анын ичинде кардарлардын операциялары тууралуу так жана толук маалыматтын оперативдүү негизде берилишин камсыз кылган маалыматтык жана автоматташтырылган механизмдерди төлөм системасында колдонууга киргизүү;   13) Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарынын төлөм уюму тарабынан так сакталышын туруктуу камсыз кылуу үчүн контролдоо жана мониторинг жүргүзүп туруу ишин жөнгө салуу;   14) аткарган иш багыты олуттуу тобокелдикке дуушар болушу мүмкүн болгон төлөм уюмунун кызматкерлерин (кассирлер, инкассаторлор, ИТ-адистер, төлөм уюмунун башка түзүмдүк бөлүмдөрүнүн кызматкерлери ж.б.) контролдоо, төлөм уюмунун тиешелүү бөлүмдөрүнүн кызматкерлеринин кызматтык иши боюнча нускоолорунда террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча саясатын ишке ашыруу функцияларын жана милдеттерин чагылдыруу;   15) ички контролдоо кызматынын квалификациясын жогорулатууну жана кесипкөй кайра даярдыктан өтүшүн, төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кызматкерлерин террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча окутулушун камсыз кылуу.   16) Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарында каралган башка милдеттердин аткарылышын камсыз кылуу.   Ички контролдоо программасы төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун иш өзгөчөлүктөрүн, аппараттык-программалык комплексин, штаттык тизимин, кардардык базасын жана тобокелдик деңгээлин эске алуу менен иштелип чыгат жана колдонулат.	9. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү максатында ички контролдук программасын иштеп чыгып, колдонууга киргизүүгө тийиш, ал төмөнкүдөй негизги жол-жоболорду камтыйт:  1) кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо/кылмыштуу кирешелерди легализациялоо процессине катышкан адамдар менен бөлүмдөрдүн ортосундагы чечимдерди кабыл алуу, өз ара аракеттенүү жана отчеттуулук боюнча кызмат адамдарынын ыйгарым укуктарын жана жоопкерчилигин белгилөөгө багытталган ички контролдоо уюму;   2) террористтик, экстремисттик ишмердүүлүктү каржылоо, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтуу, уюшкан топтордун же кылмыштуу коомдоштуктардын кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдиктерин аныктоо, баалоо, мониторинг жүргүзүү, башкаруу, азайтуу жана документтештирүү боюнча чараларды ишке ашыруу (мындан ары – кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо/кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу тобокелдиги);  3) кылмыштуу кирешелерди адалдоого/кылмыштуу иштин каржыланышына байланыштуу тобокелдиктерди баалоону актуалдуу абалда кармап туруу жана Улуттук банкка жана финансылык чалгындоо боюнча ыйгарым укуктуу органга тобокелдиктерди баалоо жөнүндө маалымат берүү (зарыл болгон учурда);  4) кылмыштуу кирешелерди адалдоого каршы күрөшүүдө тобокелдиктерди баалоодо бардык тобокелдик факторлорун карап чыгуу, андан кийин тобокелдиктин жалпы деңгээлин жана аны азайтуу чараларын аныктоо;  5) Директорлор кеңеши тарабынан бекитилген, тобокелдиктерди азайтууну натыйжалуу башкарууну камсыз кылган, ошондой эле өлкө деңгээлинде жана/же тиешелүү сектордо аныкталган тобокелдиктерди эске алган ички ченемдик документтердин болушу;  6) контролдоо каражаттарын колдонууну мониторингдөө, зарыл болгон учурда аларды кеңейтүү жана террористтик ишти каржылоонун, массалык кыргын салуучу куралдарды жайылтуунун, кылмыштуу кирешелерди легализациялоонун (адалдоонун) аныкталган жогорку тобокелдиктерин башкаруу жана азайтуу боюнча чараларды көрүү;  7) кардарларды тийиштүү текшерүүнү жүзөгө ашыруу, анын ичинде:  - кардарды (бир жолку жана туруктуу) идентификациялоо жана верификациялоо;  - кардар менен болгон ишкердик мамилелердин максаты жана болжолдонгон мүнөзү жөнүндө маалымат алуу;   - бенефициардык ээсин аныктоо жана кардарлардын бенефициардык ээсин текшерүү үчүн жеткиликтүү жана акылга сыярлык чараларды көрүү, анын ичинде юридикалык жактар (чет өлкөлүк трасттар ж.б.).;  - каржылык кылмыштуулук максаттарында жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоо (адалдоо) максаттарында пайдаланууга көбүрөөк дуушар болгон кардарлардын операцияларын идентификациялоо жана верификациялоо, шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды жүргүзүү;  - кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштыруу (адалдоо) максатында пайдаланууга көбүрөөк дуушар болгон, шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды жүргүзүү боюнча төлөм уюмунун бардык көрсөтүлүүчү кызматтары боюнча операцияларына мониторинг жүргүзүү жана аныктоо;  - кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоо жана верификациялоо натыйжасында алынган маалыматтарды документ жүзүндө каттоого алуу;  - кардардын иши жана анын финансылык абалы жөнүндө маалыматты жана документтерди, ошондой эле кардарды тийиштүү текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматтарды жана документтерди сактоо жана жаңылоо;  - кардар-кызмат көрсөтүүчүгө тийиштүү текшерүүнү кардар менен болгон ишкердик мамилелердин бүткүл мезгилинде туруктуу негизде жүргүзүү жана кардар тарабынан жүргүзүлгөн операциялардын (төлөмдөрдүн) анын ишмердүүлүгүнүн мазмуну, финансылык абалы жана каражат булагы жөнүндөгү маалыматка, ошондой эле кылмыштуу иш-аракеттерди каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдиктеринин мүнөзүнө шайкештигин талдоо.  Жогоруда көрсөтүлгөн кардарды тийиштүү текшерүү боюнча чаралар Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген учурларда жана тартипте, ошондой эле тобокелдиктерди баалоонун жыйынтыктарын эске алуу менен колдонулат.  8) кардар-төлөөчүнүн ишинде каржылык чалгындоо органынын талаптарына ылайык контролдоого жана билдирүүгө тийиш болгон, анын ичинде шектүү операциялардын белгилери бар операцияларды аныктоо, кардардын ушундай операцияларды жүргүзүүдөгү шектенүүлөрүнүн негиздүүлүгүн ырастоо же четке кагуу үчүн;  9) кардарды тейлөөдөн жана кызмат көрсөтүүдөн баш тартуунун жана ишкердик мамилелерди токтотуунун тартибин жана негиздерин белгилөө;   10) санкциялык тизмеге киргизилген адамдарга карата операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу жана максаттуу финансылык санкцияларды колдонуу.  Төлөм уюму тарабынан операцияларды (бүтүмдөрдү) токтото туруу жана максаттуу финансылык санкцияларды колдонуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген «Операцияны (бүтүмдү) токтото туруу, операцияны (бүтүмдү) жана (же) каражаттарды тоңдуруу жана тоңдурулган каражаттарга жеткиликтүүлүктү берүү жана тоңдурулган каражаттарды башкаруу тартиби жөнүндө» жобого ылайык жүзөгө ашырылат.  11) «Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын   14-ноябрындагы № 739 токтому менен бекитилген Тобокелдиги жогору өлкөлөргө карата чараларды (санкцияларды) колдонуу тартиби жөнүндө» жобонун талаптарына ылайык тобокелдиги жогору өлкөлөргө карата чараларды колдонуу;  12) финансылык чалгындоо органына өз убагында маалыматты жана документтерди берүү, ошондой эле контролдоого жана билдирүүгө тийиш болгон операциялар (бүтүмдөр) жөнүндө билдирүүлөрдү берүү;  13) операциялар (бүтүмдөр) жөнүндө маалыматтарды жана документтерди, ошондой эле кардарларды тийиштүү текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматты сактоону камсыз кылуу;   14) маалыматтардын купуялуулугун жана маалыматтык коопсуздукту камсыз кылуу;  15) төлөм системасына кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү, кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарынын аткарылышын камсыз кылуучу, төлөм уюмунун иши жөнүндө, анын ичинде кардарлардын операциялары жөнүндө ыкчам, ишенимдүү жана толук маалымат берүүнү камсыз кылуучу маалыматтык жана автоматташтырылган механизмдерди киргизүү;  16) төлөм уюму тарабынан кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын сакталышын туруктуу камсыз кылууга көзөмөл жүргүзүүнү жана мониторинг жүргүзүүнү белгилөө;   17) төлөм уюмунун жогорку тобокелдикке дуушар болгон кызматкерлерин (кассирлер, инкассаторлор, IT-адистери, төлөм уюмунун башка бөлүмдөрүнүн кызматкерлери ж.б.) көзөмөлдөө, төлөм уюмунун тиешелүү бөлүмдөрүнүн кызматкерлеринин кызматтык нускамаларында кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү саясатын ишке ашыруу боюнча функциялары менен милдеттерин чагылдыруу;   18) ички контролдоо кызматынын квалификациясын жогорулатууну жана кесиптик кайра даярдоосун камсыз кылуу, төлөм уюмунун/төлөм системаларынын операторлорунун кызматкерлерин кылмыштуу иштин каржыланышына каршы аракеттенүү, кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу маселелери боюнча окутуу;   19) кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү, кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштыруу чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка милдеттерди аткарууну камсыз кылуу;   20) ички контролдоо программасынын жана банктын кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого, кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ички документтеринин колдонулушуна мониторинг жүргүзүү жана зарыл болгон учурда аларды өркүндөтүү.   Ички контролдоо программасы төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишмердүүлүгүнүн өзгөчөлүктөрүн, аппараттык-программалык комплексин, штаттык санын, кардар базасын жана тобокелдик деңгээлин эске алуу менен иштелип чыгат жана колдонулат.
10. Төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору Кыргыз Республикасынын аймагында сыяктуу эле, чет өлкөлөрдө жайгашкан агенттер тарабынан террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында Ички контролдоо программасын ишке ашыруу боюнча тиешелүү чаралардын так сакталышын жана колдонулушун камсыз кылууга тийиш.	10. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору Кыргыз Республикасынын аймагында да, чет өлкөлөрдө да жайгашкан филиалдар, өкүлчүлүктөр жана агенттер тарабынан кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын ишке ашыруу боюнча тийиштүү чараларды иштеп чыгып, сакталышын жана колдонулушун камсыз кылууга тийиш, анын ичинде филиал, өкүлчүлүк же төлөм уюмунун агенти жайгашкан өлкөнүн талаптарын эске алуу менен.  Эгерде чет мамлекеттин мыйзамдары кылмыштуу кирешелерди легализациялоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндө Кыргыз Республикасынын ички контролдоо программаларын жана мыйзам талаптарын колдонууга жол бербесе, филиалдар, өкүлчүлүктөр жана агенттер тобокелдиктерди башкаруу боюнча зарыл чараларды көрүшөт жана бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына билдиришет.
11. Төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо саясатын, тиешелүү жол-жоболорду, ошондой эле башка ички уюштуруу иш-чараларын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу максатында ички контролдоо кызматын - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын ишке ашырууга жооптуу түзүмдүк бөлүмдү түзүшөт жана/же кызмат адамын аныкташат. Ички контролдоо кызматы төлөм уюмунун иш өзгөчөлүктөрүн, аппараттык-программалык комплексин, штаттык тизимин, кардардык базасын жана тобокелдик деңгээлин эске алуу менен түзүлөт.	11. Төлөм уюмдары/төлөм системасынын операторлору кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо саясатын, тиешелүү жол-жоболорду, ошондой эле башка ички уюштуруу иш-чараларын иштеп чыгуу жана ишке ашыруу максатында ички контролдоо кызматын - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын ишке ашырууга жооптуу түзүмдүк бөлүмдү түзүшөт жана/же кызмат адамын аныкташат. Ички контролдоо кызматы төлөм уюмунун иш өзгөчөлүктөрүн, аппараттык-программалык комплексин, штаттык тизимин, кардардык базасын жана тобокелдик деңгээлин эске алуу менен түзүлөт.
13. Ички контролдоо кызматынын жетекчиси (террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында кызмат адамы) Директорлор кеңешине (эгер болсо), же төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун Башкармасынын төрагасына (Директорлор кеңеши жок учурда) отчет берип турат.	13. Ички контролдоо кызматынын жетекчиси (кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында кызмат адамы) Директорлор кеңешине (эгер болсо), же төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун Башкармасынын төрагасына (Директорлор кеңеши жок учурда) отчет берип турат.
14. Ички контролдоо кызматынын милдеттери:   1) төлөм уюмунун жана анын кызматкерлеринин террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) байланыштуу кылмыш (мыйзамсыз) жосундарга катышуу тобокелдигин азайтуу үчүн тиешелүү чараларды кабыл алуу;   2) Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарын натыйжалуу ишке ашырылышын камсыз кылуу;   3) төлөм уюмунда/төлөм системасынын операторунда террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо системасын түзүү, анын персоналына/түзүмдүк бөлүмдөрүнө террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасынын ишке ашырылышына мониторинг жүргүзүү жана көмөктөшүү;   4) финансылык чалгындоо органына жана Улуттук банкка Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарында каралган милдеттердин жана функциялардын аткарылышына көмөктөшүү.	14. Ички контролдоо кызматынын милдеттери:   1) төлөм уюмунун/төлөм системасынын оператору жана анын кызматкерлеринин кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) байланыштуу кылмыш (мыйзамсыз) жосундарга катышуу тобокелдигин азайтуу үчүн тиешелүү чараларды кабыл алуу;   2) Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзамдарын натыйжалуу ишке ашырылышын камсыз кылуу;   3) төлөм уюмунда/төлөм системасынын операторунда кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо системасын түзүү, анын персоналына/түзүмдүк бөлүмдөрүнө кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасынын ишке ашырылышына мониторинг жүргүзүү жана көмөктөшүү;   4) финансылык чалгындоо органына жана Улуттук банкка Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарында каралган милдеттердин жана функциялардын аткарылышына көмөктөшүү.
15. Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо кызматы төмөнкү функцияларды аткарат:   - тиешелүү ички контролдоо программасын иштеп чыгат жана Директорлор кеңешине (эгер болсо), Башкармага бекитүүгө сунуштайт жана бул программа менен аны ишке ашырууга катышкан бардык кызматкерлерди тааныштырат;   - ички контролдоо программасынын ишке ашырылышын камсыз кылат жана төлөм уюмунун террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички ченемдик документтеринин ушул программага ылайык аткарылышына мониторинг жүргүзөт;   - маалыматтардын жана билдирүүлөрдүн, анын ичинде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга ылайык контролдукка алынып, алар боюнча маалымдалууга тийиш болгон операцияларга (бүтүмдөргө) тиешелүү маалыматтардын финансылык чалгындоо органына берилишин камсыз кылат;   - операцияларды (бүтүмдөрдү) шектүү деп таануу жана алар боюнча маалыматтарды финансылык чалгындоо органына жөнөтүү чечимин кабыл алып, төлөм уюмунун Башкармасына ал тууралуу маалымдайт;   - Улуттук банктын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишине инспектордук текшерүүлөрдү жүргүзүүсүнө көмөк көрсөтөт жана маалыматтарды берип турат;   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча саясат талаптарын ишке ашырууга катышкан төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун персоналы/түзүмдүк бөлүмдөрү үчүн окутууларды уюштуруп, аларга бул багытта кеп-кеңештерди берет;   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо саясатынын ишке ашырылышынын жыйынтыгы боюнча кат жүзүндө отчетту төлөм уюмунун ички документтеринде аныкталган тартипте, зарылчылыкка жараша бирок, чейрек ичинде кеминде бир жолу Директорлор кеңешинин (эгер болсо), Башкарманын кароосуна сунуштап турат;   - террористтик ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдигине, анын ичинде ишкер мамилелерди түптөөдө жана жаңы төлөм продукттарын колдонууга киргизүүдө келип чыгышы ыктымал болгон тобокелдиктерге баа берет.	15. Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо кызматы төмөнкү функцияларды аткарат:   - тиешелүү ички контролдоо программасын иштеп чыгат жана Директорлор кеңешине (эгер болсо), Башкармага бекитүүгө сунуштайт жана бул программа менен аны ишке ашырууга катышкан бардык кызматкерлерди тааныштырат;   - ички контролдоо программасынын ишке ашырылышын камсыз кылат жана төлөм уюмунун кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички ченемдик документтеринин ушул программага ылайык аткарылышына мониторинг жүргүзөт;   - маалыматтардын жана билдирүүлөрдүн, анын ичинде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга жана мөөнөттөргө ылайык контролдукка алынып, алар боюнча маалымдалууга тийиш болгон операцияларга (бүтүмдөргө) тиешелүү маалыматтардын финансылык чалгындоо органына берилишин камсыз кылат;   - операцияларды (бүтүмдөрдү) шектүү деп таануу жана алар боюнча маалыматтарды финансылык чалгындоо органына жөнөтүү чечимин кабыл алып, төлөм уюмунун Башкармасына ал тууралуу маалымдайт;   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишин текшерүү жүргүзүүдө Улуттук банктын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө ушул Жобо жана төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ички документтери менен анын компетенциясына кирген маселелер боюнча маалымат берет жана көмөк көрсөтөт;  - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча саясат талаптарын ишке ашырууга катышкан төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун персоналы/түзүмдүк бөлүмдөрү үчүн окутууларды уюштуруп, аларга бул багытта кеп-кеңештерди берет;   - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо саясатынын ишке ашырылышынын жыйынтыгы боюнча кат жүзүндө отчетту төлөм уюмунун ички документтеринде аныкталган тартипте, зарылчылыкка жараша бирок, чейрек ичинде кеминде бир жолу Директорлор кеңешинин (эгер болсо), Башкарманын кароосуна сунуштап турат;   - Кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо/кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштыруу тобокелдиктерин, анын ичинде ишкердик мамилелерди түзүүдө жана жаңы төлөм продуктыларын, кызматтарды жана технологияларды киргизүүгө чейин баалайт.
16. Ички контролдоо кызматы өз функцияларын аткаруу учурунда төмөнкүлөргө укуктуу:   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун жетекчилеринен жана түзүмдүк бөлүмдөрдүн кызматкерлеринен зарыл болгон документтерди, анын ичинде жетекчилик жана анын бөлүмдөрү тарабынан түзүлгөн келишимдерди, чыгарылган буйруктарды, башка тескөөчү документтерди, бухгалтердик жана акчалай эсептешүү документтерин алууга;   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун маалымат системасынан, кардарлар жана бенефициардык ээлеринин төлөм уюму тарабынан түзүлгөн маалымат базасынан пайдалануу мүмкүнчүлүгүнө ээ болууга;   - кардар террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) катышы бардыгынын негиздүүлүгүн тастыктоо же мындай шектенүүнү четке кагуу үчүн кардар жана бенефициардык ээси жана/же операциялар (бүтүмдөр) боюнча кошумча маалыматтардын берилишин демилгелөөгө;   - алынган документтерден, анын ичинде электрондук документтерден көчүрмө чыгарып алууга;   - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу, операцияларга (бүтүмдөргө) жана/же каражаттарга бөгөт коюу жана андан чыгаруу, бөгөт коюлган каражаттардан пайдалануу жана аларды тескөөгө алуу мүмкүнчүлүгүн берүү жөнүндө" жобого ылайык операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу жана операцияларга (бүтүмдөргө) жана (же) каражаттарга бөгөт коюуга убактылуу көрсөтмөлөрдү берүүгө;   - зарылчылык келип чыккан шартта төлөм системасынын Директорлор кеңешине (эгер болсо) кайрылууга.   Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамы террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча ыйгарым укуктарды ага баш ийген кызматкерлерге өткөрүп берүүгө укуктуу. Мында бул жагдай террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын өз функцияларын талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн жоопкерчиликтен бошотпойт.	16. Ички контролдоо кызматы өз функцияларын аткаруу учурунда төмөнкүлөргө укуктуу:   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун жетекчилеринен жана түзүмдүк бөлүмдөрдүн кызматкерлеринен зарыл болгон документтерди, анын ичинде жетекчилик жана анын бөлүмдөрү тарабынан түзүлгөн келишимдерди, чыгарылган буйруктарды, башка тескөөчү документтерди, бухгалтердик жана акчалай эсептешүү документтерин алууга;   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун маалымат системасынан, кардарлар жана бенефициардык ээлеринин төлөм уюму тарабынан түзүлгөн маалымат базасынан пайдалануу мүмкүнчүлүгүнө ээ болууга;   - кардар, бенефициардык менчик ээси жана/же операция (бүтүм) жөнүндө кошумча маалымат алууну демилгелеп, кардардын кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) боюнча шектенүүлөрүнүн негиздүүлүгүн тастыктоо же четке кагуу;  - белгиленген тартипте төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун бөлүмдөрүнүн жайларына, ошондой эле документтерди (архивдерди), накталай акчаны жана баалуулуктарды (акча сактоочу жайларды), маалымат базасын сактоо үчүн пайдаланылган жайларга кирүүгө;  - алынган документтерден, анын ичинде электрондук документтерден көчүрмө чыгарып алууга;   - Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу, операцияларга (бүтүмдөргө) жана/же каражаттарга бөгөт коюу жана андан чыгаруу, бөгөт коюлган каражаттардан пайдалануу жана аларды тескөөгө алуу мүмкүнчүлүгүн берүү жөнүндө" жобого ылайык операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу жана операцияларга (бүтүмдөргө) жана (же) каражаттарга бөгөт коюуга убактылуу көрсөтмөлөрдү берүүгө;   - зарылчылык келип чыккан шартта төлөм системасынын Директорлор кеңешине (эгер болсо) кайрылууга.   Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамы террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча ыйгарым укуктарды ага баш ийген кызматкерлерге өткөрүп берүүгө укуктуу. Мында бул жагдай террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамын өз функцияларын талаптагыдай аткарбагандыгы үчүн жоопкерчиликтен бошотпойт.
18. Ички контролдоо кызматы террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын ишке ашырууда төмөнкүлөрдөн тышкары, ушул жобого ылайык анын компетенциясына кирген ишти айкалыштыра алат:   - ички аудит кызматынын кызматкеринин (болгон шартта);   - операциялык ишти жүзөгө ашырган кызматкердин;   - ишти аткарууда анын көз карандысыздыгы камсыз кылынбаган кызматкердин.	18. Ички контролдоо кызматы кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын ишке ашырууда төмөнкүлөрдөн тышкары, ушул жобого ылайык анын компетенциясына кирген ишти айкалыштыра алат:   - ички аудит кызматынын кызматкеринин (болгон шартта);   - операциялык ишти жүзөгө ашырган кызматкердин;   - ишти аткарууда анын көз карандысыздыгы камсыз кылынбаган кызматкердин.
19. Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамы:   - жогорку билимге ээ болууга;   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарды билүүгө;   - төлөм продукттар, операциялар, кызмат көрсөтүүлөр, кардарлардын операциялары жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө талаптарды аткаруу боюнча агенттик жана субагенттик тармактарды эске алуу менен төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишине мүнөздүү болгон потенциалдуу тобокелдиктер боюнча так түшүнүгү болууга;   - соттолбогон;   - улуттук жана эл аралык изделип жаткан адамдардын тизмесинде жана террористтик жана экстремисттик ишке катышуусу, массалык жок кылуу куралын таркатуу жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (изин жашыруу) жөнүндө маалымат болгон жеке адамдардын жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын тизмегинде болбоого тийиш.	19. Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамы:   - жогорку билимге ээ болууга;   - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзамдарды билүүгө;   - төлөм продукттар, операциялар, кызмат көрсөтүүлөр, кардарлардын операциялары жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө талаптарды аткаруу боюнча агенттик жана субагенттик тармактарды эске алуу менен төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишине мүнөздүү болгон потенциалдуу тобокелдиктер боюнча так түшүнүгү болууга;   - соттолбогон;   - улуттук жана эл аралык изделип жаткан адамдардын тизмесинде жана Санкциялык тизмеде болбоого тийиш.
20. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын ишке ашырууга тартылган кызматкерлерин туруктуу негизде окутуудан өткөрүлүп турушун камсыз кылууга тийиш. Ички контролдоо кызматынын кызматкерлери Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Ички контролдук программасына карата жалпы талаптар жөнүндө" жободо белгиленген талаптарга ылайык, жылына кеминде бир жолу кошумча кесиптик билим алууга (квалификацияны жогорулатууга жана кесиптик кайра даярдыктан өтүүгө) тийиш.	20. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо программасын ишке ашырууга тартылган кызматкерлерин туруктуу негизде окутуудан өткөрүлүп турушун камсыз кылууга тийиш. Ички контролдоо кызматынын кызматкерлери "Ички контролдук программасына карата жалпы талаптар жөнүндө" жободо белгиленген талаптарга ылайык, жылына кеминде бир жолу кошумча кесиптик билим алууга (квалификацияны жогорулатууга жана кесиптик кайра даярдыктан өтүүгө) тийиш.
22. Ички контролдоо кызматынын Директорлор кеңешинин (болгон шартта), Башкарманын кароосуна сунушталуучу кат жүзүндөгү отчетунда кеминде отчеттук мезгил ичинде алынган, ошондой эле зарылчылык келип чыккан шартта башка мезгил аралыгы үчүн алынган төмөнкүдөй аналитикалык маалыматтар камтылышы зарыл:   1) кардарларды идентификациялоо, верификациялоо жана иликтөөгө алып, анын абалы менен таанышуу, ошондой эле бенефициардык менчик ээсин аныктоо боюнча талаптардын аткарылышына контролдоонун жыйынтыгы;   2) шектүү операциялар (бүтүмдөр) белгилери байкалган, төмөнкү маалыматтарды камтыган операцияларды аныктоо максатында, төлөм уюмунун/төлөм системаларынын операторлорунун кардарларынын операцияларына жүргүзүлгөн талдап-иликтөөлөрдүн жыйынтыгы:   - кардарлар пайдасына (кардарлардын колдонулуп жаткан эсептери) акча каражаттарынын жылышынын олуттуу динамикасы;   - өтө ири суммада ишке ашырылган операциялар;   - кардарлардын кадимки ишине таандык чектүү белгиленген өлчөмдөн ашкан суммадагы ишке ашырылган операциялары;   - жаңы кардарларды (төлөм системасынын катышуучуларын, товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочуларды, агенттерди/субагенттерди) туташтыруу;   3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга ылайык финансылык чалгындоо органына маалыматтарды берүү тууралуу;   4) операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу, операцияларга (бүтүмдөргө) жана (же) каражаттарга бөгөт коюу тууралуу ырааттуу негиздемелери менен маалыматтарды финансылык чалгындоо органына жөнөтүү жана андан ары мыйзамдарга ылайык иш алып баруу жөнүндө;   5) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын ишке ашыруу боюнча чаралардын, төлөм уюмунун агенттери жана субагенттери тарабынан так аткарылышы жөнүндө;   6) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарынан жана ички ченемдик документтеринин төлөм уюмунун саясатына ылайык аткарылышына, бузууга жол берилишине жана ал боюнча кабыл алынган чараларга мониторинг жүргүзүү жөнүндө;   7) Ички контролдоо кызматынын Директорлор кеңешине (болгон шартта), Башкармага сунушталган мурдагы отчетторунда белгиленген бузууга жол берүүлөрдү четтетүү боюнча иш натыйжасы жөнүндө маалыматтар.	22. Ички контролдоо кызматынын Директорлор кеңешинин (болгон шартта), Башкарманын кароосуна сунушталуучу кат жүзүндөгү отчетунда кеминде отчеттук мезгил ичинде алынган, ошондой эле зарылчылык келип чыккан шартта башка мезгил аралыгы үчүн алынган төмөнкүдөй аналитикалык маалыматтар камтылышы зарыл:   1) кардарларды идентификациялоо, верификациялоо жана иликтөөгө алып, анын абалы менен таанышуу, ошондой эле бенефициардык менчик ээсин аныктоо боюнча талаптардын аткарылышына контролдоонун жыйынтыгы;   2) шектүү операциялар (бүтүмдөр) белгилери байкалган, төмөнкү маалыматтарды камтыган операцияларды аныктоо максатында, төлөм уюмунун/төлөм системаларынын операторлорунун кардарларынын операцияларына жүргүзүлгөн талдап-иликтөөлөрдүн жыйынтыгы:   - кардарлар пайдасына (кардарлардын колдонулуп жаткан эсептери) акча каражаттарынын жылышынын олуттуу динамикасы;   - өтө ири суммада ишке ашырылган операциялар;   - кардарлардын кадимки ишине таандык чектүү белгиленген өлчөмдөн ашкан суммадагы ишке ашырылган операциялары;   - жаңы кардарларды (төлөм системасынын катышуучуларын, товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочуларды, агенттерди/субагенттерди) туташтыруу;   3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга ылайык финансылык чалгындоо органына маалыматтарды берүү тууралуу;   4) операцияларды (бүтүмдөрдү) токтотуу, операцияларга (бүтүмдөргө) жана (же) каражаттарга бөгөт коюу тууралуу ырааттуу негиздемелери менен маалыматтарды финансылык чалгындоо органына жөнөтүү жана андан ары мыйзамдарга ылайык иш алып баруу жөнүндө;   5) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо программасын ишке ашыруу боюнча чаралардын, төлөм уюмунун агенттери жана субагенттери тарабынан так аткарылышы жөнүндө;   6) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарынан жана ички ченемдик документтеринин төлөм уюмунун саясатына ылайык аткарылышына, бузууга жол берилишине жана ал боюнча кабыл алынган чараларга мониторинг жүргүзүү жөнүндө;   7) Ички контролдоо кызматынын Директорлор кеңешине (болгон шартта), Башкармага сунушталган мурдагы отчетторунда белгиленген бузууга жол берүүлөрдү четтетүү боюнча иш натыйжасы жөнүндө маалыматтар.
23. Ички контролдоо кызматынын кат жүзүндөгү отчетун кароого алуунун жыйынтыгы боюнча Директорлор кеңеши (болгон шартта) же Башкарма отчетто белгиленген бузууга жол берүүлөрдү четтетүү жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча саясаттын бузууларга жол бербөө боюнча чараларды көрүү үчүн контролдоону белгилейт.	23. Ички контролдоо кызматынын кат жүзүндөгү отчетун кароого алуунун жыйынтыгы боюнча Директорлор кеңеши (болгон шартта) же Башкарма отчетто белгиленген бузууга жол берүүлөрдү четтетүү жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча саясаттын бузууларга жол бербөө боюнча чараларды көрүү үчүн контролдоону белгилейт.
6-глава. Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү	6-глава. Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү
24. Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо системасынын натыйжалуулугуна баа берүү көз карандысыз аудитор (ички/тышкы аудитор) тарабынан жылына кеминде бир жолу операцияларды ишке ашырууда орун алышы ыктымал болгон тобокелдиктин деңгээлине жана төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун иш көрсөткүчүнүн динамикасына жараша жүзөгө ашырылат.	24. Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоо системасынын натыйжалуулугуна баа берүү көз карандысыз аудитор (ички/тышкы аудитор) тарабынан жылына кеминде бир жолу операцияларды ишке ашырууда орун алышы ыктымал болгон тобокелдиктин деңгээлине жана төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун иш көрсөткүчүнүн динамикасына жараша жүзөгө ашырылат.
25. Ички контролдоо системасынын натыйжалуулугуна аудит жана баа берүү өзүндө кеминде төмөнкүлөрдү камтыйт:   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун жол-жоболорун жана бул багытта ишти уюштурууну кошо алганда, ички контролдоо системасынын натыйжалуу уюштурулушуна баа берүү;   - төлөм уюмунда/төлөм системасынын операторунда орун алган тобокелдик деңгээлин аныктоо методологиясына баа берүү;   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун террористтик ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдиктерине дуушар болуусуна жана аларды тескөө жагында колдонулган чараларга баа берүү;   - колдонулган/колдонулуп жаткан программалык камсыздоону жана процесстерди автоматташтыруу кошо алганда, ички контролдоо кызматынын ишине, анын ичинде алардын төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишинин жол-жоболоруна шайкеш келишине баа берүү (террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча колдонулган программалардын аныктыгын текшерүү үчүн тесттик төлөмдөрдүн жүргүзүлүшүн, такталбаган маалыматтардын киргизилишин, кардарлардын кайрылуусун ж.б.у.с. пайдаланууга);   - ички контролдоо кызматы, Улуттук банк же финансылык чалгындоо органы тарабынан аныкталган бузууга жол берүүлөрдү четтетүү боюнча банк жетекчилиги, Башкармасы жана Директорлор кеңеши (болгон шартта) тарабынан көрүлгөн чараларга баа берүү;   - контролдоого алынып, ал боюнча маалымдалууга тийиш болгон операцияларды (бүтүмдөрдү) аныктоо жана билдирүүлөрдү түзүү натыйжалуулугу деңгээлине карата колдонулган программалык камсыздоолорго баа берүүнү кошо алганда, ички контролдоого баяндама-баа берүү;   - террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иш алып барган кызмат адамы тарабынан даярдалып, жетекчиликке/Башкармага жана/же Директорлор кеңешинин (болгон шартта) кароосуна сунушталуучу отчеттордун шайкештигин текшерүү;   - кызматкерлерди окутуу боюнча жол-жобонун сакталышын текшерүү.	25. Ички контролдоо системасынын натыйжалуулугуна аудит жана баа берүү өзүндө кеминде төмөнкүлөрдү камтыйт:   - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун жол-жоболорун жана бул багытта ишти уюштурууну кошо алганда, ички контролдоо системасынын натыйжалуу уюштурулушуна баа берүү;   - төлөм уюмунда/төлөм системасынын операторунда орун алган тобокелдик деңгээлин аныктоо методологиясына баа берүү;   - төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун кылмыштуу ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) тобокелдиктерине дуушар болуусуна жана аларды тескөө жагында колдонулган чараларга баа берүү;   - колдонулган/колдонулуп жаткан программалык камсыздоону жана процесстерди автоматташтыруу кошо алганда, ички контролдоо кызматынын ишине, анын ичинде алардын төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишинин жол-жоболоруна шайкеш келишине баа берүү (кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча колдонулган программалардын аныктыгын текшерүү үчүн тесттик төлөмдөрдүн жүргүзүлүшүн, такталбаган маалыматтардын киргизилишин, кардарлардын кайрылуусун ж.б.у.с. пайдаланууга);   - ички контролдоо кызматы, Улуттук банк же финансылык чалгындоо органы тарабынан мурунку текшерүүлөрдүн жүрүшүндө аныкталган бузууга жол берүүлөрдү четтетүү боюнча банк жетекчилиги, Башкармасы жана Директорлор кеңеши (болгон шартта) тарабынан көрүлгөн чараларга баа берүү;   - контролдоого алынып, ал боюнча маалымдалууга тийиш болгон операцияларды (бүтүмдөрдү) аныктоо жана билдирүүлөрдү түзүү натыйжалуулугу деңгээлине карата колдонулган программалык камсыздоолорго баа берүүнү кошо алганда, ички контролдоого баяндама-баа берүү;   - кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иш алып барган кызмат адамы тарабынан даярдалып, жетекчиликке/Башкармага жана/же Директорлор кеңешинин (болгон шартта) кароосуна сунушталуучу отчеттордун шайкештигин текшерүү;   -кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү саясатын ишке ашырууга катышкан кызматкерлерди окутуу боюнча жол-жобонун сакталышын текшерүү.   Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун түзүмдүк бөлүмдөрүнүн ишин кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү боюнча ички контролдоо системасын сактоо предмети боюнча текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча ички аудитор сунуштарды иштеп чыгат, алар ошондой эле кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү боюнча жооптуу кызмат адамына таанышуу үчүн берилет.
26. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору көз карандысыз аудитти сапаттуу жана ар тараптан жүргүзүү максатында тиешелүү бөлүмдөр менен талкуулоону жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө көрүлүп жаткан ички чаралар, жол-жоболор жана контролдоо системаларына тиешелүү маалыматтарды алуу үчүн тиешелүү бөлүмдөр менен талкуулап, маалыматтардан пайдалануу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш.	26. Төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору көз карандысыз аудитордук текшерүүнү сапаттуу жана ар тараптуу жүргүзүү максатында, тиешелүү бөлүмдөр менен талкуулоону жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү ички чаралар, жол-жоболор жана контролдоо системалары жөнүндө маалымат алуу үчүн маалыматка жеткиликтүүлүктү, ошондой эле болгон көйгөйлөр жөнүндө маалыматты камсыз кылууга тийиш. Ички аудитор банктын бардык материалдарына жана отчетторуна жетүүгө укуктуу.
27. Жүргүзүлгөн аудиттин жыйынтыгы боюнча төмөнкү маалымат менен чектелип калбастан, сунуш-көрсөтмөлөр иштелип чыгат жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү жыйынтыгы боюнча отчет даярдалат:   1) террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) байланыштуу тобокелдиктер жөнүндө;   2) төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишинин ички контролдоо программаларынын жана башка ички документтердин талаптарын бузууга жол берүүлөр жөнүндө;   3) Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарын бузууга жол берүү жөнүндө;   4) аныкталган бузууга жол берүүлөрдү четтетүү жана аларды алдын алуу үчүн зарыл болгон чаралар жөнүндө.	27. Жүргүзүлгөн аудиттин жыйынтыгы боюнча төмөнкү маалымат менен чектелип калбастан, сунуш-көрсөтмөлөр иштелип чыгат жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү жыйынтыгы боюнча отчет даярдалат:   1) кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) байланыштуу тобокелдиктер жөнүндө;   2) төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун ишинин ички контролдоо программаларынын жана башка ички документтердин талаптарын бузууга жол берүүлөр жөнүндө;   3) Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндө мыйзам талаптарын бузууга жол берүү жөнүндө;   4) аныкталган бузууга жол берүүлөрдү четтетүү жана аларды алдын алуу үчүн зарыл болгон чаралар жөнүндө.
28. Аудитордун террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү жыйынтыгы боюнча отчету, аныкталган бузууга жол берүүлөр жана мындан ары аларга жол бербөө үчүн чара көрүү максатында отчетко кол койгондон кийинки 5 (беш) жумуш күнү ичинде жетекчиге/Башкармага жана Директорлор кеңешинин (болгон шартта) кароосуна сунушталат. Аудитордун отчету ошондой эле таанышып чыгуу үчүн террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иш алып барган кызмат адамына берилет.	28. Аудитордун кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында ички контролдоонун натыйжалуулугуна баа берүү жыйынтыгы боюнча отчету, аныкталган бузууга жол берүүлөр жана мындан ары аларга жол бербөө үчүн чара көрүү максатында отчетко кол койгондон кийинки 5 (беш) жумуш күнү ичинде жетекчиге/Башкармага жана Директорлор кеңешинин (болгон шартта) кароосуна сунушталат. Аудитордун отчету ошондой эле таанышып чыгуу үчүн кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иш алып барган кызмат адамына берилет.
29. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кеминде төмөнкү жол-жоболордун аткарылышын камтыган тобокелдикти аныктоого багытталган ыкманы колдонууга милдеттүү:   1) иш процессинде келип чыгышы ыктымал болгон тобокелдиктерге мамлекеттик деңгээлде баа берүү жыйынтыгын жана жогору/төмөн тобокелдиктердин типтүү критерийлерин эске алуу менен аларды аныктоо, документтерде каттоо, туруктуу негизде жаңылоо;   2) аныкталган тобокелдиктер боюнча маалыматтарды Улуттук банкка жана финансылык чалгындоо органына жыл сайын сунуштоо;   3) ички контролдоонун таасири күчөтүлгөн же жөнөкөйлөтүлгөн чараларды, ошондой эле тобокелдиктерди тескөөгө алуу жана басаңдатуу жол-жоболорун иштеп чыгып, колдонуу;   4) тобокелдиктердин критерийлерин эске алуу менен кардарларын классификациялоо.	29. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарды тийиштүү текшерүүдөн өткөрүүдө тобокелдикке багытталган мамилени колдонууга милдеттүү. Тийиштүү текшерүү чараларынын көлөмү кардардын тобокелдик профилин жана ишкердик мамилелердин масштабын эске алуу менен аныкталууга тийиш, атап айтканда, тобокелдик деңгээли, ишкердик мамилелердин максаты, жүргүзүлгөн операциялардын суммасы, ишкердик мамилелердин үзгүлтүксүздүгү же узактыгы.  Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардар менен ишкердик мамилелердин бүткүл мезгилинде кардарды тийиштүү текшерүү чараларын колдонууга милдеттүү.  Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору төмөнкүлөргө милдеттүү:  1) тобокелдиктер жогорулаган жерлерде тобокелдиктерди башкаруу жана азайтуу боюнча кеңейтилген чараларды колдонуу;  2) тобокелдик критерийлерин эске алуу менен өз кардарларын классификациялоо;  3) тобокелдик деңгээлине жана алардын маанилүүлүгүнө жараша учурдагы кардарларга тийиштүү текшерүү талаптарын колдонуу, ошондой эле кардарларды тийиштүү текшерүү чаралары мурда качан колдонулганын жана алынган маалыматтар жетиштүү болгон-болбогонун эске алуу менен учурдагы кардарларды өз убагында тийиштүү текшерүүдөн өткөрүү.  Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору тобокелдиктерди башкаруу жана азайтуу боюнча жөнөкөйлөтүлгөн чараларды тобокелдиктердин төмөндөшү аныкталган жана кылмыштуу кирешелерди адалдоого/терроризмди каржылоого шектенүүлөр жок болгон учурда гана колдоно алышат.
30. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кайсы болбосун төмөнкү учурлардын биринде талаптагыдай текшерүү жүргүзүүгө тийиш:   1) төлөм системасынын катышуучусу, товарларды жана кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочу/агент/субагент/электрондук акча агенти (дистрибьютер) /контрагент менен ишкердик мамилелерди түзүүдө;   2) төлөмдү, анын ичинде 70000 сомго барабар же андан ашкан суммага бир нече өз ара байланыштуу төлөмдөрдү жүргүзүүдө;   3) алардын тизмеги жана түрлөрү финансылык чалгындоо органы тарабынан бекитилген, 70000 сомго барабар болгон же андан ашкан суммага бир жолку башка электрондук акча которууларды жүргүзүүдө;   4) ошол эле учурда төлөм уюмунун агенти болуп саналган, товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочуларда ачылган анын өздүк эсебине мурда төлөнгөн аванстык акча каражаттардын/алдын ала төлөмдүн же алардын бөлүгүнүн эсебинен Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 30-сентябрындагы № 2019-П-14/50-2-(ПС) токтому менен бекитилген "Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө" жободо белгиленген тартипте агенттердин мобилдик тиркемелери аркылуу кардарга кайтарылуучу акча каражаттарын колдонуу менен төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоодо;   5) террористтик ишти каржылоону жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууну (адалдоону) жүзөгө ашыруу жагында шектенүү жаралса, кардардын макамына (туруктуу же бир жолку) же кайсы болбосун алып салууларга же операциянын (бүтүмдүн) чектүү суммасына көз карандысыз;   6) кардар/агент/товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулар тууралуу буга чейин алынган маалыматтардын анык эместиги же жетишсиздиги фактылары аныкталган учурда.   Кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоо жана верификациялоо Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кардарды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүү жөнүндө" жободо бекитилген формалар боюнча анкеталарды толтуруу аркылуу жүргүзүлөт.	30. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кайсы болбосун төмөнкү учурлардын биринде талаптагыдай текшерүү жүргүзүүгө тийиш:   1) Төлөм системасынын катышуучусу, товарларды жана кызматтарды берүүчү/агент/субагент/электрондук акчанын агенти (дистрибьютору)/контрагенти менен ишкердик мамилелерди түзүүдө (келишим түзүү, электрондук капчык ачуу ж.б.);   2) төлөмдү, анын ичинде 1 000 000 сомго барабар же андан ашкан суммага бир нече өз ара байланыштуу төлөмдөрдү жүргүзүүдө;   3) алардын тизмеги жана түрлөрү финансылык чалгындоо органы тарабынан бекитилген, 1 000 000 сомго барабар болгон же андан ашкан суммага бир жолку башка электрондук акча которууларды жүргүзүүдө;   4) ошол эле учурда төлөм уюмунун агенти болуп саналган, товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочуларда ачылган анын өздүк эсебине мурда төлөнгөн аванстык акча каражаттардын/алдын ала төлөмдүн же алардын бөлүгүнүн эсебинен Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 30-сентябрындагы № 2019-П-14/50-2-(ПС) токтому менен бекитилген "Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин жөнгө салуу жөнүндө" жободо белгиленген тартипте агенттердин мобилдик тиркемелери аркылуу кардарга кайтарылуучу акча каражаттарын колдонуу менен төлөмдөрдү кабыл алуу боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоодо;   5) террористтик ишти каржылоону жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууну (адалдоону) жүзөгө ашыруу жагында шектенүү жаралса, кардардын макамына (туруктуу же бир жолку) же кайсы болбосун алып салууларга же операциянын (бүтүмдүн) чектүү суммасына көз карандысыз;   6) кардар/агент/товарларды/кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулар тууралуу буга чейин алынган маалыматтардын анык эместиги же жетишсиздиги фактылары аныкталган учурда.   7) жеке жана юридикалык жактарга электрондук капчык ачканда, электрондук акчаны акцептегендерге, электрондук акчанын агенттерине/субагенттерине (төлөм уюмунда электрондук акча чыгарууга лицензия болгон учурда).  Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарды (туруктуу, бир жолку, жеке же юридикалык жак, юридикалык түзүм катары) аныктоого жана кардардын инсандыгын ишенимдүү, көз карандысыз баштапкы документтерди, маалыматтарды же маалыматты колдонуу менен текшерүүгө милдеттүү.
30-1 жок	- Кыргыз Республикасынын кылмыштуу кирешелерди легализациялоого жана кылмыштуу ишти каржылоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык кардарды (туруктуу, бир жолку, жеке жана юридикалык жакты) жана бенефициардык ээсин аныктоо.  - кардардын анкеталарында көрсөтүлгөн маалыматтардын аныктыгын ишенимдүү булактардан алынган маалыматтарды жана документтерди колдонуу менен текшерүү аркылуу кардарды верификациялоо.  - кардардын атынан ишеним кат жана тапшырма боюнча иш алып барган ар бир адамдын ыйгарым укуктары бар экенин текшерүү, ошондой эле бул адамдын ким экенин аныктоо жана текшерүү.  - кардарлардын бенефициардык ээлерин аныктоодо, бенефициардык ээлеринин инсандыгын текшерүү/верификациялоо үчүн ишенимдүү булактан алынган тиешелүү маалыматты же дайындарды колдонуу менен чараларды көрүү, ошондо алар бенефициардык ээси(лери) ким экенин билишкенине ынанышсын.
30-2 жок	30-2. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору төмөнкүлөрдү камтышы керек болгон ишкердик мамилелерге дайыма тийиштүү текшерүү жүргүзүүгө милдеттүү:  1) кардар тарабынан жүргүзүлгөн операциялардын (бүтүмдөрдүн) кардар, анын чарбалык иши, финансылык абалы жана каражаттарынын булагы жөнүндө, ошондой эле тобокелдиктердин мүнөзү жөнүндө колдо болгон маалыматтарга шайкештигин кылдаттык менен талдоо;   2) кардар жөнүндө колдо болгон, биринчи кезекте жогорку тобокелдиктеги кардарларга карата маалыматты текшерүү жана жаңылоо жолу менен кардарды талаптагыдай текшерүүнүн натыйжасында алынган маалыматтарды жана документтерди актуалдуу абалда жана тиешелүү түрдө сактоо.
34. Кардарды идентификациялоого, верификациялоого жана ал боюнча иликтөөлөрдү жүргүзүүгө мүмкүндүк берген бардык маалыматтардын жана документтердин негизинде төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кардардын террористтик ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) мүмкүндүгү жагында тобокелдик деңгээлине баа берет жана ал кардар анкетасында чагылдырылат.	34. Кардарды идентификациялоого, верификациялоого жана ал боюнча иликтөөлөрдү жүргүзүүгө мүмкүндүк берген бардык маалыматтардын жана документтердин негизинде төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кардардын кылмыштуу ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) мүмкүндүгү жагында тобокелдик деңгээлине баа берет жана ал кардар анкетасында чагылдырылат.
35. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору террористтик ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо), ошондой эле шектенүүнү жараткан операциялар тобокелдигине дуушарланышы ыктымал болгон операцияларга өзгөчө көңүл буруп, аларга талаптагыдай контролдоону жүзөгө ашырууга тийиш.	35. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кылмыштуу ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо), ошондой эле шектенүүнү жараткан операциялар тобокелдигине дуушарланышы ыктымал болгон операцияларга өзгөчө көңүл буруп, аларга талаптагыдай контролдоону жүзөгө ашырууга тийиш.
36. Олуттуу тобокелдик орун алгандыгы белгиленген шартта төлөм уюму кардарды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүүнүн төмөнкүдөй күчөтүлгөн чараларын колдонууга тийиш:   1) колдо болгон ишенимдүү маалымат булактарынан, ошондой эле кардарга байланыштуу тобокелдикке баа берүүдө алынган маалыматтар боюнча кардарга тиешелүү тастыкталган кошумча идентификациялык маалыматтарды жана документтерди топтоо;   2) кардардын жана бенефициардык менчик ээсинин кылмыштуу ишке тартылып кетиши тобокелдигин тереңден иликтеп көрүү үчүн алар тууралуу кошумча маалыматтарды топтоо;   3) кардардын жана бенефициардык менчик ээсинин идентификациялык маалыматтарын туруктуу негизде, бирок жыл ичинде кеминде бир жолу жаңыртып туруу;   4) ишкердик иштин максатын жана мүнөзүн, пландаштырылган же ишке ашырылган төлөмдөрдүн себептерин же экономикалык маани-маңызын чечмелеген кошумча маалыматтарды кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочудан талап кылуу;   5) Башкармадан кардар менен ишкердик мамилени түптөөгө же аны улантууга уруксат алуу;   6) шектүү төлөмдөрдүн белгилерин аныктоо максатында, маалыматтык автоматташтырылган системалары сыяктуу эле, кол эмгеги аркылуу төлөмдөргө күндөлүк мониторинг жүргүзүү аркылуу ишкердик мамилеге таасирдүү мониторинг жүргүзүү, ошондой эле мониторинг жыйынтыгы менен террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иш алып барган кызмат адамын жана Башкарманы тааныштыруу.   Кардарга тобокелдиктин жогорку деңгээлин ыйгаруу төлөм уюму/төлөм системасынын оператору тарабынан тобокелдиктерди натыйжалуу тескөө жана (же) төмөндөтүү үчүн кардарды талаптагыдай текшерүү максатында күчөтүлгөн чаралардын колдонулушуна алып келет.	36. Олуттуу тобокелдик орун алгандыгы белгиленген шартта төлөм уюму кардарды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүүнүн төмөнкүдөй күчөтүлгөн чараларын колдонууга тийиш:   1) колдо болгон ишенимдүү маалымат булактарынан, ошондой эле кардарга байланыштуу тобокелдикке баа берүүдө алынган маалыматтар боюнча кардарга тиешелүү тастыкталган кошумча идентификациялык маалыматтарды жана документтерди топтоо;   2) кардардын жана бенефициардык менчик ээсинин кылмыштуу ишке тартылып кетиши тобокелдигин тереңден иликтеп көрүү үчүн алар тууралуу кошумча маалыматтарды топтоо;   3) кардардын жана бенефициардык менчик ээсинин идентификациялык маалыматтарын туруктуу негизде, бирок жыл ичинде кеминде бир жолу жаңыртып туруу;   4) ишкердик иштин максатын жана мүнөзүн, пландаштырылган же ишке ашырылган төлөмдөрдүн себептерин же экономикалык маани-маңызын чечмелеген кошумча маалыматтарды кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочудан талап кылуу;   5) Башкармадан кардар менен ишкердик мамилени түптөөгө же аны улантууга уруксат алуу;   6) шектүү төлөмдөрдүн белгилерин аныктоо максатында, маалыматтык автоматташтырылган системалары сыяктуу эле, кол эмгеги аркылуу төлөмдөргө күндөлүк мониторинг жүргүзүү аркылуу ишкердик мамилеге таасирдүү мониторинг жүргүзүү, ошондой эле мониторинг жыйынтыгы менен кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча иш алып барган кызмат адамын жана Башкарманы тааныштыруу.   Кардарга тобокелдиктин жогорку деңгээлин ыйгаруу төлөм уюму/төлөм системасынын оператору тарабынан тобокелдиктерди натыйжалуу тескөө жана (же) төмөндөтүү үчүн кардарды талаптагыдай текшерүү максатында күчөтүлгөн чаралардын колдонулушуна алып келет.
37. Тобокелдиктин төмөн деңгээли белгиленген учурда, төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кардарды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүүнүн төмөнкүдөй жөнөкөйлөтүлгөн чараларын колдонот:   1) ишкердик мамилелерди түптөө максатына жана болжолдонгон мүнөзүнө тиешелүү жалпы маалыматтарды алуу;   2) ишкердик мамиле жөнгө салынгандан кийин да кардарды жана бенефициардык менчик ээсин верификациялоо;   3) кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоочу маалыматтарды жаңылап туруу аралыгын кыскартуу;   4) төлөм уюму тарабынан аныкталган лимиттин негизинде төлөмдөрдү текшерүүдөн өткөрүү автоматташтырылган системасын колдонуу менен кардарлардын төлөмдөрүнө кыскартылган формада мониторинг жүргүзүү.	37. Төмөн тобокелдик аныкталган учурда, төлөм уюму/төлөм системасынын оператору, эгерде бул тобокелдиктерди баалоого жана төлөм уюмунун ички жол-жоболоруна ылайык келсе, кардарды тийиштүү текшерүүнүн төмөнкү жөнөкөйлөтүлгөн чараларын колдоно алат.  Тобокелдиктин төмөн деңгээли белгиленген учурда, төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кардарды талаптагыдай текшерүүдөн өткөрүүнүн төмөнкүдөй жөнөкөйлөтүлгөн чараларын колдонот:   1) ишкердик мамилелерди түптөө максатына жана болжолдонгон мүнөзүнө тиешелүү жалпы маалыматтарды алуу;     3) кардарды жана бенефициардык менчик ээсин идентификациялоочу маалыматтарды жаңылап туруу аралыгын кыскартуу;   4) төлөм уюму тарабынан аныкталган лимиттин негизинде төлөмдөрдү текшерүүдөн өткөрүү автоматташтырылган системасын колдонуу менен кардарлардын төлөмдөрүнө кыскартылган формада мониторинг жүргүзүү.
38. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору кеңири таанымал кызмат адамдарына, анын ичинде анын үй-бүлө мүчөлөрүнө жана жакын адамдарына (жакын туугандары, ишкердик өнөктөштөрү жана расмий өкүлдөр) карата кардарды талаптагыдай текшерүүнүн кошумча чараларын колдонууга тийиш:   1) кардар/агент/электрондук акчанын агенти (дистрибьютор) же бенефициардык менчик ээси кеңири таанымал кызмат адамы болуп санала тургандыгын аныктоо үчүн тобокелдиктерди тескөө системасын колдонуу;   2) Башкарманын төрагасынан кеңири таанымал кызмат адамы менен ишкердик мамилени түптөөгө же аны улантууга кат жүзүндө уруксат алуу;   3) кеңири таанымал кызмат адамынын акча каражаттарынын же башка мүлкүнүн келип чыгуу булактарын аныктоо;   4) ишкердик мамилелерге, анын ичинде кеңири таанымал кызмат адамы тарабынан ишке ашырылган операцияларга (бүтүмдөргө) жогору тобокелдиктерге ээ кардарлар үчүн белгиленген тартипте туруктуу негизде жана күчөтүлгөн мониторинг жүргүзүү.	38. Чет өлкөлүк коомдук кызмат адамдарына тейлөө көрсөтүүдө, кардарларды тийиштүү текшерүү боюнча мыйзамдарда белгиленген чараларды колдонуудан тышкары, төлөм уюму/төлөм системасынын оператору төмөнкү кошумча тийиштүү текшерүү чараларын колдонушу керек:  1) кардар/агент/электрондук акча агенти (дистрибьютор) же бенефициардык менчик ээсинин коомдук кызмат адамы болуп саналабы же жокпу, аны аныктоо үчүн тобокелдиктерди башкаруу системасын колдонуу;  2) жетекчинин жазуу жүзүндөгү уруксатын алуу, эгерде ал коомдук кызмат адамы менен ишкердик мамилелерди түзүү же улантуу (учурдагы кардарлар үчүн) зарыл болсо, ошондой эле коомдук кызмат адамы тийиштүү текшерүүнү талап кылган суммага бир жолку операция жасаганда;  3) мамлекеттик кызмат адамынын акча каражаттарынын жана башка мүлкүнүн келип чыгуу булагын аныктоо;  4) мамлекеттик кызмат адамы тарабынан ишке ашырылган операцияларды (бүтүмдөрдү) кошо алганда, ишкердик мамилелерге жогорку тобокелдиктеги кардарлар үчүн белгиленген тартипте тынымсыз жана терең мониторинг жүргүзүү;  5) мамлекеттик кызмат адамдары жөнүндөгү колдо болгон маалыматты дайыма жаңылап туруу.  Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору жогоруда көрсөтүлгөн чараларды чет өлкөлүк мамлекеттик кызмат адамынын үй-бүлө мүчөлөрүнө жана жакын адамдарына (жакын туугандарына, ишкер өнөктөштөрүнө жана расмий өкүлдөрүнө) карата да колдонууга тийиш.
38-1. жок	38-1. 38-пункттун 2, 3, 4 жана 5-пунктчаларында көрсөтүлгөн чаралар улуттук коомдук кызмат адамдарына жана эл аралык уюмдардын коомдук кызмат адамдарына, ошондой эле алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө жана жакын адамдарына карата да, эгерде мындай адамдар менен ишкердик мамилелердин жогорку тобокелдиги аныкталса, колдонулат.
38-2. жок	38-2. Улуттук коомдук кызмат адамдары аныкталган учурда, төлөм уюму каржылык чалгындоо органы тарабынан белгиленген коомдук кызмат адамынын анкетасынын формасына ылайык, алынган маалыматтарды электрондук форматта каттайт.
39. Эл аралык/чек ара аркылуу өтүүчү төлөмдөрдү жүргүзүүдө төлөм уюму/төлөм системасынын оператору:   1) автоматташтырылган өз алдынча тейлөө терминалда/агенттин мобилдик тиркемесинде/веб кассада жана төлөмдөрдү жүргүзүү үчүн колдонулган башка түзүлүштөргө төмөнкү маалыматтарды киргизүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш:   - жөнөтүүчү - жеке адамдын аты-жөнүн;   - эгерде төлөмдү ишке ашырууда эсеп колдонулса, жөнөтүүчүнүн эсеп номерин;   - жөнөтүүчүнүн идентификациялык номери жана паспорттук маалыматтары;   - алуучу - жеке адамдын аты-жөнү;   - эгерде төлөмдү ишке ашырууда эсеп колдонулса, алуучунун эсеп номери. Эсеп жок болгон учурда, төлөмгө көз салып туруу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган төлөмдүн уникалдуу номери/коду көрсөтүлөт;   2) эгерде ушул Жобонун 39-пунктунун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн коштомо маалымат жок болсо, төлөмдү ишке ашырбоо;   3) төлөмдүн жөнөтүүчүсүн жана алуучусун Санкциялык тизмектерде жана алардын кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоо) катышуусу тууралуу маалыматтар бар болгон адамдардын, топтордун, уюмдардын тизмегинде бар же жок экендигин текшерүү;   4) төлөмдү жөнөтүүчү жана (же) алуучу Санкциялык тизмектерде жана алар кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) катышкандыгы тууралуу маалыматтар бар адамдардын, топтордун, уюмдардын тизмегинде катталса, Кыргыз Республикасынын тиешелүү мыйзамдарына ылайык төлөмдү токтотууга же үч саатка аны токтотуп туруп, бул тууралуу финансылык чалгындоо органына маалымдоо;   5) шектүү төлөм аныкталган учурда беш саат ичинде төлөмгө тиешелүү шектүү операция жөнүндө билдирүүнү финансылык чалгындоо органына жөнөтүү.   Эгерде төлөм уюму/төлөм системасынын оператору акча каражаттарын которууда ошол төлөм системасынын агенти катары иш алып барган жөнөтүүчү жана алуучу болуп саналбаса (башка төлөм системасынын агрегаторун/системасын колдонсо), агент ФАТФнын сунуш-көрсөтмөлөрүн жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзам талаптарын, анын ичинде төмөнкүлөрдү сактоого тийиш:   1) ушул Жобонун 39-пунктунун 1-пунктчасына ылайык, жөнөтүүчү жана алуучу тууралуу (аты-жөнү, туулган жылы жана күнү, үй дареги, паспорттогу же инсандыгын күбөлөндүргөн документтери маалыматтар ж.б.) чек ара аркылуу өтүүчү акча которуулар боюнча бардык коштомо маалыматтардын киргизилишин жана өзүндө сакталышын камсыз кылууга;   2) чек ара аркылуу өтүүчү акча которууларга тиешелүү бардык коштомо маалыматтарды кеминде беш жыл сактоого;   3) акча которууга тиешелүү алуучу же жөнөтүүчү тууралуу маалымат камтылбаган чек ара аркылуу өтүүчү которууларды аныктоо, ошондой эле мындай которууларды аткаруу/четке кагуу/токтотуу үчүн тобокелдикти аныктоого багытталган жол-жоболору болууга тийиш.	39. Эл аралык/чек ара аркылуу өтүүчү төлөмдөрдү жүргүзүүдө төлөм уюму/төлөм системасынын оператору:   1) автоматташтырылган өз алдынча тейлөө терминалда/агенттин мобилдик тиркемесинде/веб кассада/электрондук капчыкта жана төлөмдөрдү жүргүзүү үчүн колдонулган башка түзүлүштөргө төмөнкү маалыматтарды киргизүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга тийиш:   - жөнөтүүчү - жеке адамдын аты-жөнүн;   - төлөмдү жүргүзүүдө эсеп колдонулса, жөнөтүүчүнүн эсеп номери, эгерде операцияны жүргүзүүдө электрондук капчык/карта колдонулса - төлөм системасынын коопсуздук талаптарына ылайык электрондук капчыктын идентификациялык номери/картанын номери;   - жөнөтүүчүнүн идентификациялык номери жана паспорттук маалыматтары;   - алуучу - жеке адамдын аты-жөнү;   - эгерде төлөмдү ишке ашырууда эсеп колдонулса, алуучунун эсеп номери. Эсеп жок болгон учурда, төлөмгө көз салып туруу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган төлөмдүн уникалдуу номери/коду көрсөтүлөт;   2) эгерде ушул Жобонун 39-пунктунун 1-пунктчасында көрсөтүлгөн коштомо маалымат жок болсо, төлөмдү ишке ашырбоо;   3) төлөмдүн жөнөтүүчүсүн жана алуучусун Санкциялык тизмектерде жана алардын бар же жок экендигин текшерүү;   4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык төлөм системасындагы төлөмдү тоңдуруу же төлөмдү токтотуп туруу жана эгерде төлөмдү жөнөтүүчү жана (же) алуучу Санкциялык тизмелерде болсо, каржылык чалгындоо органы тарабынан белгиленген мөөнөттө бул тууралуу каржылык чалгындоо органына билдирүү;  5) шектүү төлөм аныкталган учурда Кыргыз Респуликасынын мыйзам тарабынан белгиленген мөөнөт ичинде төлөмгө тиешелүү шектүү операция жөнүндө билдирүүнү финансылык чалгындоо органына жөнөтүү.   Эгерде төлөм уюму/төлөм системасынын оператору акча каражаттарын которууда ошол төлөм системасынын агенти катары иш алып барган жөнөтүүчү жана алуучу болуп саналбаса (башка төлөм системасынын агрегаторун/системасын колдонсо), агент ФАТФнын сунуш-көрсөтмөлөрүн жана кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзам талаптарын, анын ичинде төмөнкүлөрдү сактоого тийиш:   1) ушул Жобонун 39-пунктунун 1-пунктчасына ылайык, жөнөтүүчү жана алуучу тууралуу (аты-жөнү, туулган жылы жана күнү, үй дареги, паспорттогу же инсандыгын күбөлөндүргөн документтери маалыматтар ж.б.) чек ара аркылуу өтүүчү акча которуулар боюнча бардык коштомо маалыматтардын киргизилишин жана өзүндө сакталышын камсыз кылууга;   2) чек ара аркылуу өтүүчү акча которууларга тиешелүү бардык коштомо маалыматтарды кеминде беш жыл сактоого;   3) акча которууга тиешелүү алуучу же жөнөтүүчү тууралуу маалымат камтылбаган чек ара аркылуу өтүүчү которууларды аныктоо, ошондой эле мындай которууларды аткаруу/четке кагуу/токтотуу үчүн тобокелдикти аныктоого багытталган жол-жоболору болууга тийиш.
40. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун төлөмдөрдүн иштелип чыгуусун камсыз кылган маалымат системасы Кыргыз Республикасынын ПФТД/ЛПД чөйрөсүндө идентификациялык маалыматтарын текшерүү боюнча мыйзам талаптарынын аткарылышын камсыз кылуу үчүн төлөмдүн жөнөтүүчүсүнүн жана алуучусунун идентификациялык маалыматтарына мониторинг жүргүзүү (дал келүүлөрдү аныктоо) боюнча программалык чечимдерге жана автоматташтырылган механизмдерге ээ болууга тийиш.	40. Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун төлөмдөрдүн иштелип чыгуусун камсыз кылган маалымат системасы Кыргыз Республикасынын ПФПД/ЛПД чөйрөсүндө идентификациялык маалыматтарын текшерүү боюнча мыйзам талаптарынын аткарылышын камсыз кылуу үчүн төлөмдүн жөнөтүүчүсүнүн жана алуучусунун идентификациялык маалыматтарына мониторинг жүргүзүү (дал келүүлөрдү аныктоо) боюнча программалык чечимдерге жана автоматташтырылган механизмдерге ээ болууга тийиш.
41. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында белгиленген террористтик ишти каржылоону жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууну (адалдоону) жүзөгө ашыруу тууралуу тастыктаган критерийлердин жана белгилердин бар экендиги предметине кардарлардын ишин текшерүү тартибин аныктап алууга тийиш. Бул максаттарда төлөм уюму кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулар менен ишкердик мамилелерине туруктуу негизде мониторинг жүргүзөт, анда төмөнкү иш-чаралар каралган:   - кардардын иши төлөм уюмунда/төлөм системасынын операторунда кардар, анын бизнеси жана аталган кардар боюнча тобокелдик деңгээли тууралуу маалыматка шайкеш келе тургандыгына ынануу үчүн кардардын пайдасына же кардар тарабынан ишке ашырылган төлөмдөрдү изилдөө;   - зарыл болгон учурда кардардын пайдасына келип түшкөн акча каражаттарынын келип чыгуусун тактоо;   - айкын же так экономикалык же мыйзамдуу максаттарга ээ болбогон бардык татаал же өзгөчө ири операцияларды талдап-иликтөө;   - төлөм уюму/төлөм системасынын оператору тарабынан алынган бардык маалыматты документте каттоо жана зарыл болгон учурда ошол маалыматтарды финансылык чалгындоо органына өткөрүп берүү.	41. Төлөм уюму/төлөм системасынын оператору Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында белгиленген кылмыштуу ишти каржылоону жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууну (адалдоону) жүзөгө ашыруу тууралуу тастыктаган критерийлердин жана белгилердин бар экендиги предметине кардарлардын ишин текшерүү тартибин аныктап алууга тийиш. Бул максаттарда төлөм уюму кардар-кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоочулар менен ишкердик мамилелерине туруктуу негизде мониторинг жүргүзөт, анда төмөнкү иш-чаралар каралган:   - кардардын иши төлөм уюмунда/төлөм системасынын операторунда кардар, анын бизнеси жана аталган кардар боюнча тобокелдик деңгээли тууралуу маалыматка шайкеш келе тургандыгына ынануу үчүн кардардын пайдасына же кардар тарабынан ишке ашырылган төлөмдөрдү изилдөө;   - зарыл болгон учурда кардардын пайдасына келип түшкөн акча каражаттарынын келип чыгуусун тактоо;   - айкын же так экономикалык же мыйзамдуу максаттарга ээ болбогон бардык татаал же өзгөчө ири операцияларды талдап-иликтөө;   - төлөм уюму/төлөм системасынын оператору тарабынан алынган бардык маалыматты документте каттоо жана зарыл болгон учурда ошол маалыматтарды финансылык чалгындоо органына өткөрүп берүү.
42. Контролдоого алынууга жана маалымдалууга тийиш болгон төлөмдөргө төмөнкү операциялар (бүтүмдөр) кирет:   - шектүү төлөмдөр;   - жогору тобокелдиктер орун алган өлкөлөрдөн жеке адам же юридикалык жак алардын тараптарынын бири болуп саналган төлөмдөр. Финансылык чалгындоо органына маалымдоого тийиш болгон, жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөрдөн жеке адамдар жана юридикалык жактар менен операциялардын (бүтүмдөрдүн) тизмеги Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген тартипте аныкталат;   - кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууну (адалдоону), террористтик же экстремисттик ишти жасагандыгы, ошондой эле ушул ишти каржылагандыгы үчүн жаза мөөнөтүн өтөгөн жеке жак тарабынан ишке ашырылган төлөмдөр;   - тизмеги жана чектүү суммасы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан тобокелдиктерди улуттук баа берүүнүн жыйынтыгы боюнча жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын электрондук капчыктар жана лимиттер боюнча агенттердин мобилдик тиркемелери аркылуу белгиленген лимиттердин сакталышы бөлүгүндө белгиленген нак акча каражаттары менен төлөмдөр.	42. Контролдоого алынууга жана маалымдалууга тийиш болгон төлөмдөргө төмөнкү операциялар (бүтүмдөр) кирет:   - шектүү төлөмдөр;   - жогору тобокелдиктер орун алган өлкөлөрдөн жеке адам же юридикалык жак алардын тараптарынын бири болуп саналган төлөмдөр. Финансылык чалгындоо органына маалымдоого тийиш болгон, жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөрдөн жеке адамдар жана юридикалык жактар менен операциялардын (бүтүмдөрдүн) тизмеги Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген тартипте аныкталат;   - кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууну (адалдоону), террористтик ишмердүүлүк, экстремисттик ишмердүүлүк, массалык кыргын салуучу куралды жайылтуу, кылмыш жасоо максатында уюшкан топту же кылмыштуу жамаатты түзүү жана башкаруу же бул топко же жамаатка катышуу же бул топко же жамаатка башка жардам көрсөтүү, ошондой эле мындай кылмыштуу ишти каржылоо үчүн жаза мөөнөтүн өтөгөн жеке жак тарабынан ишке ашырылган төлөмдөр;   - тизмеги жана чектүү суммасы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан тобокелдиктерди улуттук баа берүүнүн жыйынтыгы боюнча жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын электрондук капчыктар жана лимиттер боюнча агенттердин мобилдик тиркемелери аркылуу белгиленген лимиттердин сакталышы бөлүгүндө белгиленген нак акча жана накталай эмес каражаттары менен төлөмдөр.
43. Кардардын ички контролдоону жүзөгө ашырууда алынган төлөмдөрү тууралуу маалыматтар анын террористтик ишти каржылоого, кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) катыштыгы бардыгын тастыктоо же аны четке кагуу үчүн жетиштүү болгон көлөмдө, документ жүзүндө милдеттүү түрдө катталууга тийиш.	43. Кардардын ички контролдоону жүзөгө ашырууда алынган төлөмдөрү тууралуу маалыматтар анын кылмыштуу ишти каржылоого, кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) катыштыгы бардыгын тастыктоо же аны четке кагуу үчүн жетиштүү болгон көлөмдө, документ жүзүндө милдеттүү түрдө катталууга тийиш.
44. Кардардын төлөмдөрүн шектенүүнү жараткан белгилерге ээ операция катары аныктоого шектенүүлөрдү тастыктоо учурунда террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамы төлөмдү шектүү деп таануу чечимин кабыл алып, шектүү төлөм тууралуу билдирүүнү Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 25-декабрындагы № 606 токтому менен бекитилген "Кыргыз Республикасынын финансылык чалгындоо органына маалыматтарды жана документтерди сунуштоо тартиби жөнүндө" жобонун талаптарына ылайык финансылык чалгындоо органына жөнөтөт.   Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун жетекчиси мындан аркы иш-аракеттердин өз учурунда жүзөгө ашырылышы, анын ичинде максаттуу финансылык санкциялардын колдонулушу жана төлөм өткөрүүнү токтотуу жана/же кардар менен ишкердик мамилелерди жокко чыгаруу үчүн жоопкерчилик тартат.	44. Кардардын төлөмдөрүн шектенүүнү жараткан белгилерге ээ операция катары аныктоого шектенүүлөрдү тастыктоо учурунда кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү боюнча кызмат адамы төлөмдү шектүү деп таануу чечимин кабыл алып, шектүү төлөм тууралуу билдирүүнү Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети 2025-жылдын 14-ноябырындагы № 739 токтому менен бекитилген "Кыргыз Республикасынын финансылык чалгындоо органына маалыматтарды жана документтерди сунуштоо тартиби жөнүндө" жобонун талаптарына ылайык финансылык чалгындоо органына жөнөтөт.   Төлөм уюмунун/төлөм системасынын операторунун жетекчиси мындан аркы иш-аракеттердин өз учурунда жүзөгө ашырылышы, анын ичинде максаттуу финансылык санкциялардын колдонулушу жана төлөм өткөрүүнү токтотуу жана/же кардар менен ишкердик мамилелерди жокко чыгаруу үчүн жоопкерчилик тартат.
44-1. жок	44-1. Эгерде төлөм уюму/төлөм системасынын оператору тиешелүү текшерүү чараларын көрүүгө мүмкүнчүлүгү жок болсо, ал ишкердик мамилелерге кирбөөгө жана операцияны жүргүзбөөгө же ишкердик мамилелерди токтотууга милдеттүү.  Төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору мындай кардар боюнча шектүү операция жөнүндө билдирүүнү Финансылык чалгындоо органына Кылмыштуу кирешелерди каржылоого/Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарда белгиленген тартипте жана мөөнөттө жөнөтүүгө милдеттүү.
44-2. жок	44-2. Эгерде төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору кардарды тийиштүү текшерүү жүргүзүү келип чыккан шектенүүлөр жөнүндө маалыматтын ачыкка чыгышына алып келет деп ишенсе, төлөм уюму/төлөм системаларынын оператору кардарды тийиштүү текшерүү боюнча чараларды көрбөйт, шектүү операцияны (бүтүмдү) токтото турат жана финансылык чалгындоо органына Кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легалдаштырууга (изин жашырууга) жана терроризмди каржылоого каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарда белгиленген тартипте жана мөөнөттө шектүү операция (бүтүм) жөнүндө билдирүү жөнөтөт.
45. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарларга террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарда каралган учурлардан тышкары, финансылык чалгындоо органына маалыматтарды берүү тууралуу маалымдоого укугу жок.	45. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарларга кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарда каралган учурлардан тышкары, финансылык чалгындоо органына маалыматтарды берүү тууралуу маалымдоого укугу жок.
46. Текшерүү учурунда алынган кардар жана бенефициардык менчик ээси тууралуу маалыматтарды камтыган документтер жана маалыматтар, анын ичинде иш боюнча кат алышуулар, ошондой эле кардардын операцияларына (төлөмдөрүнө) тиешелүү маалыматтар ушул Жобонун талабына ылайык, операция (төлөм)/террористтик же экстремисттик ишти каржылоо жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштыруу (адалдоо) шектүү катары аныкталган учурдан тартып кеминде 5 (беш) жыл сакталууга тийи.	46. Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору операциялар аткарылгандан кийин кеминде беш жыл бою ички жана эл аралык операциялар боюнча бардык зарыл жазууларды сактоого милдеттүү.  Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардар менен болгон ишкердик мамилелер токтотулгандан кийин же бир жолку операция жүргүзүлгөн күндөн кийин, кардарды тийиштүү текшерүү чараларын колдонуунун натыйжасында алынган бардык жазууларды, кардарлардын файлдарын жана ишкердик кат алышууларды, жүргүзүлгөн ар кандай талдоолордун жыйынтыктарын, кеминде беш жыл сактоого милдеттүү.  Операциялар жөнүндө жазуулар жеке операцияларды калыбына келтирүүгө мүмкүндүк бергидей жетиштүү болушу керек, зарыл болгон учурда кылмыштуу аракеттерди куугунтуктоодо далил катары кызмат кылышы керек.  Төлөм уюмдары/төлөм системаларынын операторлору кардарды тийиштүү текшерүү жөнүндө бардык маалыматты жана кардарлардын операциялары жөнүндө жазууларды Улуттук банкка, финансылык чалгындоо боюнча ыйгарым укуктуу органга жана укук коргоо органдарына ыкчам түрдө берүүнү камсыз кылууга милдеттүү.
47. Кардарды талаптагыдай текшерүүнүн күчөтүлгөн чараларын же жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөргө карата башка чаралар (санкциялар) колдонууну токтотуу өлкө Жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөрдүн тизмегинен чыгарылган шартта же Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча комиссиянын чечиминин негизинде жүргүзүлөт.	47. Кардарды талаптагыдай текшерүүнүн күчөтүлгөн чараларын же жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөргө карата башка чаралар (санкциялар) колдонууну токтотуу өлкө Жогорку тобокелдиктер орун алган өлкөлөрдүн тизмегинен чыгарылган шартта же Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү маселелери боюнча комиссиянын чечиминин негизинде жүргүзүлөт.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын 13-октябры № 2021-П-14/56-1-(ПС) «Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдөө (оверсайт) эрежелерин бекитүү тууралуу»
Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдөө (оверсайт) эрежелерине карата  10-тиркеме  Баа берүүгө тиркелүүчү маалыматтын  ТИЗМЕСИ   7.13. Системанын операторунун жана/же катышуучусунун кардарларынын операцияларын "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзам талаптарынын аткарылышын талдап-иликтөө боюнча жыйынтыктардын болушу.	Кыргыз Республикасынын төлөм системасын көзөмөлдөө (оверсайт) эрежелерине карата  10-тиркеме  Баа берүүгө тиркелүүчү маалыматтын  ТИЗМЕСИ   7.13. Системанын операторунун жана/же катышуучусунун кардарларынын операцияларын "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзам талаптарынын аткарылышын талдап-иликтөө боюнча жыйынтыктардын болушу.
6. Ички ченемдик документтерди сактоо:   1) төлөм операцияларын жүзөгө ашырууга байланыштуу оператордун иши боюнча так жана толук документтештирилген ички жол-жоболордун болушу;   2) төлөмдү жүргүзө турган кардардын документин кабыл алуудан тартып төлөмдүн жүзөгө ашырылышына жана ал тууралуу кардарды билдирүүгө чейин төлөмдү жүзөгө ашыруу ырааттулугу;   3) төлөмдөрдү кабыл алуу, иштеп чыгуу жана жөнөтүү боюнча операцияларды жүзөгө ашыруу учурунда ар бир кызматкердин жоопкерчилик деңгээли;   4) төлөмдөрдү өз убагында жүргүзбөгөн же кардардын төлөм нускоосунун талаптарын бузган учурда банктын кардар алдында жоопкерчилиги (башка эсепке чегерүү, төлөмдү жүргүзбөй коюу, сумманын туура эмес көрсөтүлүшү ж.б.);   5) төлөмдөрдү кабыл алуу, иштеп чыгуу жана жөнөтүү боюнча ички контролдуктун жол-жобосу;   6) кардарлардын операцияларынын "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзам талаптарына дал келүүсүнө талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү методикасы.	6. Ички ченемдик документтерди сактоо:   1) төлөм операцияларын жүзөгө ашырууга байланыштуу оператордун иши боюнча так жана толук документтештирилген ички жол-жоболордун болушу;   2) төлөмдү жүргүзө турган кардардын документин кабыл алуудан тартып төлөмдүн жүзөгө ашырылышына жана ал тууралуу кардарды билдирүүгө чейин төлөмдү жүзөгө ашыруу ырааттулугу;   3) төлөмдөрдү кабыл алуу, иштеп чыгуу жана жөнөтүү боюнча операцияларды жүзөгө ашыруу учурунда ар бир кызматкердин жоопкерчилик деңгээли;   4) төлөмдөрдү өз убагында жүргүзбөгөн же кардардын төлөм нускоосунун талаптарын бузган учурда банктын кардар алдында жоопкерчилиги (башка эсепке чегерүү, төлөмдү жүргүзбөй коюу, сумманын туура эмес көрсөтүлүшү ж.б.);   5) төлөмдөрдү кабыл алуу, иштеп чыгуу жана жөнөтүү боюнча ички контролдуктун жол-жобосу;   6) кардарлардын операцияларынын "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" мыйзам талаптарына дал келүүсүнө талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү методикасы.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 20-апрели № 2022-П-14/25-3-(ПС) «Кыргыз Республикасында электрондук акча жөнүндө» Жобо
37. Электрондук акча операторунун функцияларын жүзөгө ашырган банкта, алдамчылык операцияларына каршы аракеттенүү иш-чараларын кошо алганда, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары - ПФТД/ЛПД) боюнча ички контролдоо эрежелеринин сакталышы жана ишке ашырылышы үчүн жооптуу кызмат адамына Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарына ылайык, электрондук акча жагында ПФТД/ЛПД боюнча талаптардын аткарылышын жана сакталышын ички контролдоону уюштуруу функциялары да жүктөлүүгө тийиш.   Банктын ички контролдоо эрежелеринде агенттерди - юридикалык жактарды жана жеке ишкерлерди окутуу программасы жана жол-жобосу, агентти Кыргыз Республикасынын ПФТД/ЛПД чөйрөсүндөгү мыйзам талаптары менен тааныштыруу, көрсөтүлгөн талаптарды сактоо боюнча агенттерге андан ары мониторинг жүргүзүү жол-жобосу камтылууга тийиш.	37. Электрондук акча операторунун функцияларын жүзөгө ашырган банкта, алдамчылык операцияларына каршы аракеттенүү иш-чараларын кошо алганда, кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары - ПФПД/ЛПД) боюнча ички контролдоо эрежелеринин сакталышы жана ишке ашырылышы үчүн жооптуу кызмат адамына Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарына ылайык, электрондук акча жагында ПФПД/ЛПД боюнча талаптардын аткарылышын жана сакталышын ички контролдоону уюштуруу функциялары да жүктөлүүгө тийиш.   Банктын ички контролдоо эрежелеринде агенттерди - юридикалык жактарды жана жеке ишкерлерди окутуу программасы жана жол-жобосу, агентти Кыргыз Республикасынын ПФПД/ЛПД чөйрөсүндөгү мыйзам талаптары менен тааныштыруу, көрсөтүлгөн талаптарды сактоо боюнча агенттерге андан ары мониторинг жүргүзүү жол-жобосу камтылууга тийиш.
51. Оператор Улуттук банк Башкармасынын 2020-жылдын 19-августундагы № 2020-П-14/46-4-(ПС) токтому менен бекитилген "Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобого ылайык, ПФТД/ЛПД боюнча ички контролдоо эрежелеринин сакталышына жана ишке ашырылышына, ага кошо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, алдамчылык операцияларына каршы аракеттенүү иш-чараларына жооптуу ички контролдоо кызматына ээ болууга тийиш.	51. Оператор Улуттук банк Башкармасынын 2020-жылдын 19-августундагы № 2020-П-14/46-4-(ПС) токтому менен бекитилген "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында төлөм уюмдарында жана төлөм системасынын операторлорунда ички контролдоону уюштурууга карата минималдуу талаптар жөнүндө" жобого ылайык, ПФПД/ЛПД боюнча ички контролдоо эрежелеринин сакталышына жана ишке ашырылышына, ага кошо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, алдамчылык операцияларына каршы аракеттенүү иш-чараларына жооптуу ички контролдоо кызматына ээ болууга тийиш.
109. Эл аралык электрондук акча системасынын оператору/эл аралык электрондук акча эмитенти каттоодон өтүү үчүн Улуттук банкка төмөнкү документтердин түп нускаларын же алардын талаптагыдай күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрүн сунуштайт:   1) төмөнкү маалыматты көрсөтүү менен каттоодон өтүү жөнүндө арыз:   - эл аралык электрондук акча системасынын операторунун/эл аралык электрондук акча эмитентинин аталышы;   - электрондук акча системасынын аталышы;   - электрондук акча инструментинин (маалымат сакталуучу каражаттын) аталышы (бар болсо);   - оператордун/эмитенттин юридикалык жана айкын даректери тууралуу маалымат;   2) юридикалык жактын юридикалык статусун жана түзүлгөн өлкөсүн тастыктаган анын мамлекеттик/эсептик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн жана/же ушул сыяктуу башка документтин көчүрмөсү;   3) электрондук акча системасынын оператору/электрондук акча эмитенти түзүлгөн өлкөнүн бул багытта ишти лицензиялаган/жөнгө салган (эгерде колдонулса) финансылык көзөмөл боюнча ыйгарым укуктуу органы тарабынан берилген процессинг жана тейлөө ишин жүзөгө ашыруу укугуна уруксат берүүчү документтердин (лицензиянын/сертификаттын/каттоо жөнүндө күбөлүктүн ж.б.) көчүрмөлөрү же болбосо ошол органдын/юридикалык компаниянын ал түзүлгөн өлкөнүн мыйзамдарына ылайык мындай уруксат берүү/тастыктоо талап кылынбай тургандыгы (лицензиялануучу/жөнгө салынуучу ишкердик түрү болуп саналбай тургандыгы) тууралуу жазуу жүзүндө тастыктамасы;   4) эл аралык электрондук акча системасынын операторунун/эл аралык электрондук акча эмитентинин иш алып баруу эрежеси же оператор/эмитент түзүлгөн өлкөнүн мыйзамдары боюнча эл аралык электрондук акча менен ишке ашырылуучу операцияларды жөнгө салуучу башка документ. Эрежеде бардык акча жана маалымат агымдарынын жалпы схемасы, электрондук акчаны пайдаланууда финансылык жана техникалык тобокелдиктерди контролдоону уюштуруу иши да камтылууга тийиш;   5) эгерде эрежелерде тобокелдиктерди тескөө, маалыматтык коопсуздукту уюштуруу жана терроризмди каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү ишин жөнгө салган тартип каралбаса, жогоруда аталган талаптар камтылган документтердин көчүрмөлөрү кошумча берилет.	109. Эл аралык электрондук акча системасынын оператору/эл аралык электрондук акча эмитенти каттоодон өтүү үчүн Улуттук банкка төмөнкү документтердин түп нускаларын же алардын талаптагыдай күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрүн сунуштайт:   1) төмөнкү маалыматты көрсөтүү менен каттоодон өтүү жөнүндө арыз:   - эл аралык электрондук акча системасынын операторунун/эл аралык электрондук акча эмитентинин аталышы;   - электрондук акча системасынын аталышы;   - электрондук акча инструментинин (маалымат сакталуучу каражаттын) аталышы (бар болсо);   - оператордун/эмитенттин юридикалык жана айкын даректери тууралуу маалымат;   2) юридикалык жактын юридикалык статусун жана түзүлгөн өлкөсүн тастыктаган анын мамлекеттик/эсептик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн жана/же ушул сыяктуу башка документтин көчүрмөсү;   3) электрондук акча системасынын оператору/электрондук акча эмитенти түзүлгөн өлкөнүн бул багытта ишти лицензиялаган/жөнгө салган (эгерде колдонулса) финансылык көзөмөл боюнча ыйгарым укуктуу органы тарабынан берилген процессинг жана тейлөө ишин жүзөгө ашыруу укугуна уруксат берүүчү документтердин (лицензиянын/сертификаттын/каттоо жөнүндө күбөлүктүн ж.б.) көчүрмөлөрү же болбосо ошол органдын/юридикалык компаниянын ал түзүлгөн өлкөнүн мыйзамдарына ылайык мындай уруксат берүү/тастыктоо талап кылынбай тургандыгы (лицензиялануучу/жөнгө салынуучу ишкердик түрү болуп саналбай тургандыгы) тууралуу жазуу жүзүндө тастыктамасы;   4) эл аралык электрондук акча системасынын операторунун/эл аралык электрондук акча эмитентинин иш алып баруу эрежеси же оператор/эмитент түзүлгөн өлкөнүн мыйзамдары боюнча эл аралык электрондук акча менен ишке ашырылуучу операцияларды жөнгө салуучу башка документ. Эрежеде бардык акча жана маалымат агымдарынын жалпы схемасы, электрондук акчаны пайдаланууда финансылык жана техникалык тобокелдиктерди контролдоону уюштуруу иши да камтылууга тийиш;   5) эгерде эрежелерде тобокелдиктерди тескөө, маалыматтык коопсуздукту уюштуруу жана кылмыштуу каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга каршы аракеттенүү ишин жөнгө салган тартип каралбаса, жогоруда аталган талаптар камтылган документтердин көчүрмөлөрү кошумча берилет.
122. Жайылтылган жана орду жабылган эл аралык электрондук акчанын эсепке алынышын, ишенимдүү статистикалык маалыматтардын жана отчеттордун Улуттук банкка берилишин, тийиштүү контролдоонун жана мониторингдин, анын ичинде мониторинг жүргүзүүнүн натыйжалуу инструменттеринин болушун камсыздоо максатында, эл аралык электрондук акча системасынын оператору/эл аралык электрондук акчанын эмитенти эл аралык электрондук акча системасынын агентине эл аралык электрондук акча системасына жетүү укугун, тиешелүү мүмкүнчүлүктөрдү берүүгө тийиш.	122. Эл аралык электрондук акчаларды жайылтууну жана төлөөнү эсепке алууну камсыз кылуу, Улуттук банкка ишенимдүү статистикалык маалыматтарды жана отчеттуулукту берүү, тийиштүү контролду жана мониторингди жүргүзүү, анын ичинде террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легализациялоого (адалдоого) каршы аракеттенүү максатында мониторингдин натыйжалуу инструменттеринин болушун камсыз кылуу үчүн, эл аралык электрондук акча системасынын оператору/эл аралык электрондук акчанын эмитенти эл аралык электрондук акча системасынын агентине/субагентине (мындан ары - ЭЭАС агенти) эл аралык электрондук акча системасында тиешелүү мүмкүнчүлүктөрдү, жеткиликтүүлүк укуктарын берүүгө тийиш.
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 2-июну № 2022-П-14/35-3-(НПА) «Кыргыз Республикасында ачык программалык интерфейстерди колдонуу менен финансылык платформалар (маркетплейс) аркылуу финансылык кызмат көрсөтүүлөрдөн пайдалануу мүмкүнчүлүгүн жөнгө салуу жөнүндө» Жобо
6. Ушул Жобонун алкагында төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат:   финансылык платформа (маркетплейс) - бул финансылык платформанын кызмат көрсөтүү операторунун электрондук онлайн-платформасы/витринасы, анда финансылык кызматтарды сунуштоочулардын финансылык кызмат көрсөтүүлөрү тууралуу маалымат жайгаштырылган жана жеке кабинет аркылуу жана/же финансылык кызматтарды сунуштоочунун өзүнүн финансылык платформасы аркылуу шилтеме келтирүү же ушул платформадагы башка технологиялык чечимдерди колдонуу менен бүтүмдөрдү ишке ашыруу боюнча техникалык мүмкүнчүлүк бар;   финансылык платформанын (маркетплейс) кызмат көрсөтүү оператору - ачык программалык интерфейстер (API) аркылуу бир платформада финансылык кызматтарды сунуштоочулардын жана/же финансылык платформанын кызмат көрсөтүү операторунун эрежелерине кошулушкан финансылык кызматтарды сунуштоочулардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылган жана финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү колдонуучунун платформага 24/7 онлайн-режиминде кирүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган юридикалык жак;   финансылык кызматтарды сунуштоочу - финансылык платформанын (маркетплейс) кызмат көрсөтүү оператору менен өзүнүн финансылык кызмат көрсөтүүлөрүн жайгаштыруу жана/же финансылык платформада бүтүмдөрдү ишке ашыруу үчүн келишим түзгөн юридикалык жак (финансылык платформанын катышуучусу);   финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү колдонуучу (керектөөчү) - финансылык кызматтарды сунуштоочулар менен финансылык бүтүмдөрдү ишке ашыруу максатында ачык оферта келишимине/финансылык платформанын операторунун кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо келишимине кол коюу менен жеке кабинет/мобилдик тиркеме аркылуу финансылык платформага кошулган жеке адам же юридикалык жак;   жеке кабинет - финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү колдонуучунун финансылык платформанын кызмат көрсөтүү операторунун серверлеринде жайгашкан электрондук/виртуалдык жеке кабинети, ага авторизациялоодон өткөндөн кийин (идентификациялык маалыматтарды жана колдонуучуга гана белгилүү болгон паролду киргизгенден кийин) гана кирүүгө болот;   финансылык кызмат көрсөтүүлөр - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашырышкан финансылык мекемелер тарабынан "Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Мыйзамынын 1-бөлүгүнүн 5-беренесинде аныкталган, финансылык мекемелердин кызмат көрсөтүүлөрү;	6. Ушул Жобонун алкагында төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат:   финансылык платформа (маркетплейс) - бул финансылык платформанын кызмат көрсөтүү операторунун электрондук онлайн-платформасы/витринасы, анда финансылык кызматтарды сунуштоочулардын финансылык кызмат көрсөтүүлөрү тууралуу маалымат жайгаштырылган жана жеке кабинет аркылуу жана/же финансылык кызматтарды сунуштоочунун өзүнүн финансылык платформасы аркылуу шилтеме келтирүү же ушул платформадагы башка технологиялык чечимдерди колдонуу менен бүтүмдөрдү ишке ашыруу боюнча техникалык мүмкүнчүлүк бар;   финансылык платформанын (маркетплейс) кызмат көрсөтүү оператору - ачык программалык интерфейстер (API) аркылуу бир платформада финансылык кызматтарды сунуштоочулардын жана/же финансылык платформанын кызмат көрсөтүү операторунун эрежелерине кошулушкан финансылык кызматтарды сунуштоочулардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылган жана финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү колдонуучунун платформага 24/7 онлайн-режиминде кирүү мүмкүнчүлүгүн камсыз кылган юридикалык жак;   финансылык кызматтарды сунуштоочу - финансылык платформанын (маркетплейс) кызмат көрсөтүү оператору менен өзүнүн финансылык кызмат көрсөтүүлөрүн жайгаштыруу жана/же финансылык платформада бүтүмдөрдү ишке ашыруу үчүн келишим түзгөн юридикалык жак (финансылык платформанын катышуучусу);   финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү колдонуучу (керектөөчү) - финансылык кызматтарды сунуштоочулар менен финансылык бүтүмдөрдү ишке ашыруу максатында ачык оферта келишимине/финансылык платформанын операторунун кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо келишимине кол коюу менен жеке кабинет/мобилдик тиркеме аркылуу финансылык платформага кошулган жеке адам же юридикалык жак;   жеке кабинет - финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү колдонуучунун финансылык платформанын кызмат көрсөтүү операторунун серверлеринде жайгашкан электрондук/виртуалдык жеке кабинети, ага авторизациялоодон өткөндөн кийин (идентификациялык маалыматтарды жана колдонуучуга гана белгилүү болгон паролду киргизгенден кийин) гана кирүүгө болот;   финансылык кызмат көрсөтүүлөр - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү жүзөгө ашырышкан финансылык мекемелер тарабынан "Кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жөнүндө" Мыйзамынын 1-бөлүгүнүн 5-беренесинде аныкталган, финансылык мекемелердин кызмат көрсөтүүлөрү;
Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2023-жылдын 3-февралы № 2023-П-14/8-2-(НПА) «Виртуалдык активдерге байланышкан кызматтарды сунуштоо» Тартиби
12. Виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашырууга Улуттук банктын макулдугун алуу үчүн, банк Улуттук банкка документтер топтомун тапшырууга тийиш, анда төмөнкүлөр камтылуусу зарыл:   - банк Башкармасынын төрагасынын колу коюлган жана банктын мөөрү менен тастыкталган виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашырууга макулдук берүү маселесин кароо жөнүндө арыз;   - директорлор кеңешинин отурумунун протоколунан толук көчүрмө, анда директорлор кеңешинин виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашырууга уруксат берүүчү чечими, ошондой эле директорлор кеңеши болжолдонгон операцияларга жана алардын банктын ишине тийгизген таасирине ар тараптуу талдоо жүргүзгөндүгү, банк тобокелдик-менеджмент кызматынын корутундусунун негизинде жаңы операцияларга байланыштуу тобокелдиктерди идентификациялагандыгы тууралуу маалымат, корутундунун банктын мөөрү менен тастыкталган көчүрмөсү камтылат;   - виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашыруу боюнча банктын бекитилген бизнес-планы, анда мындай ишти жүзөгө ашыруу зарылдыгынын экономикалык негиздемеси, иш-чараларды жүргүзүү боюнча маркетинг планы, болжолдонгон экономикалык эсептөөлөр, тобокелдиктерди тескөө боюнча стратегия камтылат;   - банктын ишин кеңейтүү пландаштырылгандыгына байланыштуу анын кайра каралган уюштуруу түзүмү (зарылдыгына жараша);   - болжолдонгон операцияларга байланыштуу кирешени болжолдоо;   - виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашыруу тартибин жөнгө салуучу жана ички контролдоо системасынын элементтерин камтуучу ички ченемдик документтер;   - маалымат коопсуздугун (киберкоопсуздукту) жана иш үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылуу иштеп чыгуу тартибин жөнгө салуучу эрежелер жана жол-жоболор;   - ички контролдоо программасынын, финансылык мониторингдин ички эрежелери жана жол-жоболору жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына ылайык кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого), террористтик ишти каржылоого жана массалык жок кылуу куралдарын жайылтууну каржылоого бөгөт коюуга багытталган башка жол-жоболор.	12. Виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашырууга Улуттук банктын макулдугун алуу үчүн, банк Улуттук банкка документтер топтомун тапшырууга тийиш, анда төмөнкүлөр камтылуусу зарыл:   - банк Башкармасынын төрагасынын колу коюлган жана банктын мөөрү менен тастыкталган виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашырууга макулдук берүү маселесин кароо жөнүндө арыз;   - директорлор кеңешинин отурумунун протоколунан толук көчүрмө, анда директорлор кеңешинин виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашырууга уруксат берүүчү чечими, ошондой эле директорлор кеңеши болжолдонгон операцияларга жана алардын банктын ишине тийгизген таасирине ар тараптуу талдоо жүргүзгөндүгү, банк тобокелдик-менеджмент кызматынын корутундусунун негизинде жаңы операцияларга байланыштуу тобокелдиктерди идентификациялагандыгы тууралуу маалымат, корутундунун банктын мөөрү менен тастыкталган көчүрмөсү камтылат;   - виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашыруу боюнча банктын бекитилген бизнес-планы, анда мындай ишти жүзөгө ашыруу зарылдыгынын экономикалык негиздемеси, иш-чараларды жүргүзүү боюнча маркетинг планы, болжолдонгон экономикалык эсептөөлөр, тобокелдиктерди тескөө боюнча стратегия камтылат;   - банктын ишин кеңейтүү пландаштырылгандыгына байланыштуу анын кайра каралган уюштуруу түзүмү (зарылдыгына жараша);   - болжолдонгон операцияларга байланыштуу кирешени болжолдоо;   - виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоочунун ишин жүзөгө ашыруу тартибин жөнгө салуучу жана ички контролдоо системасынын элементтерин камтуучу ички ченемдик документтер;   - маалымат коопсуздугун (киберкоопсуздукту) жана иш үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылуу иштеп чыгуу тартибин жөнгө салуучу эрежелер жана жол-жоболор;   - ички контролдоо программасынын, финансылык мониторингдин ички эрежелери жана жол-жоболору жана Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарына ылайык кылмыштуу ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштырууга (адалдоого) жана массалык жок кылуу куралдарын жайылтууну каржылоого бөгөт коюуга багытталган башка жол-жоболор.
27. Банк виртуалдык активдерге байланышкан кызматтарды сунуштоодо Кыргыз Республикасынын террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары - ПФТД/ЛПД) чөйрөсүндөгү мыйзамынын талаптарын сактоого милдеттүү.	27. Банк виртуалдык активдерге байланышкан кызматтарды сунуштоодо Кыргыз Республикасынын кылмыштуу ишмердүүлүктү каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди мыйзамдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү (мындан ары – ПФПД/ЛПД) чөйрөсүндөгү мыйзамынын талаптарын сактоого милдеттүү.
31. Банк виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоо процессин жөнгө салуучу, тобокелдиктерди тескөө, анын ичинде маалымат коопсуздугу, жаңылыш же санкциясыз операциялар боюнча талаш маселелерди чечүүнү, ошондой эле ПФТД/ЛПД кошо алганда, ички ченемдик документтерине (жобо, саясат, операциялык эрежелер, жол-жобо ж.б.) ээ болууга тийиш, ошондой эле алардын сакталышын камсыз кылуусу зарыл.	31. Банк виртуалдык активдер боюнча кызматтарды сунуштоо процессин жөнгө салуучу, тобокелдиктерди тескөө, анын ичинде маалымат коопсуздугу, жаңылыш же санкциясыз операциялар боюнча талаш маселелерди чечүүнү, ошондой эле ПФПД/ЛПД кошо алганда, ички ченемдик документтерине (жобо, саясат, операциялык эрежелер, жол-жобо ж.б.) ээ болууга тийиш, ошондой эле алардын сакталышын камсыз кылуусу зарыл.
32. Банк ПФТД/ЛПД чөйрөсүндөгү милдеттерди так бөлүштүрүү менен жана жетекчиликтин курамынан белгиленген талаптардын аткарылышын камсыз кылууга жооптуу кызматкерлерди дайындоо менен талаптагыдай башкаруу; кызматкерлерди туруктуу негизде окутуу, системанын тиешелүү деңгээлде иштешин текшерүү үчүн көз карандысыз ички аудит кызматы камтылуусу зарыл.	32. Банк ПФПД/ЛПД чөйрөсүндөгү милдеттерди так бөлүштүрүү менен жана жетекчиликтин курамынан белгиленген талаптардын аткарылышын камсыз кылууга жооптуу кызматкерлерди дайындоо менен талаптагыдай башкаруу; кызматкерлерди туруктуу негизде окутуу, системанын тиешелүү деңгээлде иштешин текшерүү үчүн көз карандысыз ички аудит кызматы камтылуусу зарыл.
33. Банк Кыргыз Республикасынын ПФТД/ЛПД боюнча мыйзамдарына ылайык, кардарды талаптагыдай текшерүүгө милдеттүү.	33. Банк Кыргыз Республикасынын ПФПД/ЛПД боюнча мыйзамдарына ылайык, кардарды талаптагыдай текшерүүгө милдеттүү.
34. Банк кардарды талаптагыдай текшерүү процессинде алынган жана чогултулган документтерди жана маалыматтарды Кыргыз Республикасынын ПФТД/ЛПД боюнча мыйзамдарында белгиленген мөөнөткө ылайык актуалдуу абалда сактоого тийиш.	34. Банк кардарды талаптагыдай текшерүү процессинде алынган жана чогултулган документтерди жана маалыматтарды Кыргыз Республикасынын ПФПД/ЛПД боюнча мыйзамдарында белгиленген мөөнөткө ылайык актуалдуу абалда сактоого тийиш.
43. Агент ПФТД/ЛПД чөйрөсүндөгү милдеттерди так бөлүштүрүү жана жетекчиликтин курамынан белгиленген талаптардын аткарылышын камсыз кылууга жооптуу кызматкерлерди дайындоо менен алардын ишине байланыштуу тобокелдиктерди талаптагыдай тескөөнү, кызматкерлерди дайыма окутууну, системанын тиешелүү деңгээлде иштешин текшерүү үчүн көз карандысыз ички аудит кызматын камсыз кылууга тийиш.	43. Агент ПФПД/ЛПД чөйрөсүндөгү милдеттерди так бөлүштүрүү жана жетекчиликтин курамынан белгиленген талаптардын аткарылышын камсыз кылууга жооптуу кызматкерлерди дайындоо менен алардын ишине байланыштуу тобокелдиктерди талаптагыдай тескөөнү, кызматкерлерди дайыма окутууну, системанын тиешелүү деңгээлде иштешин текшерүү үчүн көз карандысыз ички аудит кызматын камсыз кылууга тийиш.
44. Агент Кыргыз Республикасынын ПФТД/ЛПД боюнча мыйзамына ылайык, кардарды талаптагыдай текшерүүгө милдеттүү.	44. Агент Кыргыз Республикасынын ПФПД/ЛПД боюнча мыйзамына ылайык, кардарды талаптагыдай текшерүүгө милдеттүү.