Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын укуктук статусу 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын укуктук статусу жёнъндёгъ маселе - бир кыйла татаал жана маанилъъ да маселе болуп саналат. Мына ушул маселенин татаалдыгы, Улуттук банктын укуктук статусу - комплекстъъ мънёздъ камтуу менен анын кароодо укуктук нормалар гана эмес, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын аткарган функциясына таянган экономикалык жактан негиздъълъгъндё турат. 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын укуктук статусу Кыргыз Республикасынын 1997-жылдын 29-июлунда № 59 кабыл алынган "Кыргыз Республдикасынын Улуттук банкы жёнъндёгъ" Мыйзамына ылайык аныкталат.  

Кёз карандысыздык принциби - Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын укуктук статусунун ёзёктъъ элементи - эь оболу, Улуттук банк мамлекеттик бийлик органдарынын структурасына кирбегендиги жана акча эмиссиясынын жана акча жъгъртълъшън уюштуруу боюнча артыкча укукка ээ болгон ёзгёчё институт катары иш алып баргандыгында. 

Кыргыз Банкынын жылдык отчетун Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеьеши карайт. 

Улуттук банк юридикалык жак болуп саналат жана аталышы кёрсётългён жана Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик герби тъшърългён мёёргё ээ. Улуттук банктын мълкънё ээлик кылуу, пайдалануу жана тескёё боюнча ыйгарым укук Улуттук банктын ёзънё гана таандык жана Улуттук банктын мълкън алып коюуга жол берилбейт. Улуттук банк ёз статусун жана ыйгарым укуктарын сот тартибинде коргоого укуктуу. 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын финансылык кёз карандысыздыгы, ёз чыгашаларын ёз кирешелеринин эсебинен жаба алгандыгынан кёрънёт жана ал бардык салыктардан, бажы жана башка жыйымдардан, ошондой эле мамлекеттик пошлиналардан бошотулат. Улуттук банктын бюджетин тъзъъ принциби Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан бекитилген. 

Улуттук банктын укуктук актылары анын укуктук статусун айрымалоочу белги болуп саналат. Улуттук банктын нормативдик актылары анын нормаларды иштеп чыгуу компетенциясына жараша жана ушул компетенциянын чегинде иштелип чыгат, банк мекемелери, алардын кардарлары, ошондой эле аткаруу бийлигинин органдары ъчън аткарылышы милдеттъъ болуп саналат. Улуттук банктын граждандардын укуктарына жана эркиндигине тиешеси болгон нормативдик актылары мамлекеттик каттоодон ёткёртълёт. 

Улуттук банк Кыргыз Республикасынын Президентинин, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеьешинин, Кыргыз Республикасынын Ёкмётънън финансы, банк ишине тиешелъъ маселелер боюнча кеьешчиси болуп саналат. Улуттук банк финансы жана банк ишине байланыштуу нормативдик-укуктук актылардын долбоорлору боюнча корутундуларды берет.