Улуттук банктын жаңылыктары


Датасы: 02.02.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн Ош шаары, Курманжан Датка көчөсү 344-үй дарегинде жайгашкан «Форекс маркет» ЖЧК алмашуу бюросунун 2022-жылдын 13-январындагы № 6255 лицензиясынын аракети 2023-жылдын 3-февралынан тартып 2023-жылдын 12-февралын кошо алгандагы мезгил аралыгына токтотулду. 


Датасы: 02.02.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2023-жылдын 25-январында «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын 29-декабрындагы № 2021-P-12/75-2-(НПА) «Мурабаха операцияларын эсепке алуу тартибин бекитүү жөнүндө» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» № 2023-П-12/4-3-(НПА) токтомун кабыл алды. 

Ислам каржылоо принциптери боюнча, анын ичинде «ислам терезеси» аркылуу иш алып барган коммерциялык банктар аталган токтомдун 3-пунктуна ылайык төмөнкүлөрдү аткаруусу зарыл: 

- 2024-жылдын 1-январына чейин автоматташтырылган маалыматтык банк системасын жана эсепке алуу саясатын Мурабаха операцияларын эсепке алуу тартибинин талаптарына ылайык келтирүү

- ай сайын, отчеттук айдан кийинки айдын 5-күнүнө чейин Банктык көзөмөл башкармалыгына көрсөтүлгөн токтомдун талаптарынын аткарылышынын жүрүшү жөнүндө маалымат берүү

Токтомдун электрондук версиясы Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Банк тууралуу/ Банк иши тууралуу мыйзамдар/ Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 

 


Датасы: 01.02.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (А.К.Ж.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 

 


Датасы: 31.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн бир алмашуу бюросуна 55 000 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 31.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Баткен областындагы өкүлчүлүгү Кыргыз Республикасынын эки жаранына (С.К.М жана А.К.М.) 17 500 сомдон айып пул салды. 


Датасы: 31.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы 

эсептик ченди 13,0 пайыз деңгээлинде сактап калды 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2023-жылдын 30-январында эсептик ченди (негизги ченди) 13,0 пайыз деңгээлинде сактап калуу чечимин кабыл алды. Чечим 2023-жылдын 31-январында күчүнө кирет.  

Негизги чен өлчөмүн сактап калуу чечими өлкөнүн макроэкономикалык шарттарына жооп берет жана экономикадагы бар тобокелдиктерге карата Улуттук банктын жүргүзүп жаткан саясатын чагылдырат. Жүргүзүлүп жаткан акча-кредит саясаты Кыргыз Республикасынын экономикасында инфляцияны шарттаган факторлорду чектөөгө багытталган. 

2022-жылдын жыйынтыгы боюнча жылдык инфляция 14,7 пайызды түзгөн. 2023-жылдын 20-январына карата баалардын өсүшү 1,2 пайызды түздү. Жалпы алганда, инфляция динамикасы орто мөөнөткө болжолдонгон көрсөткүчтүн алкагында түптөлүүдө, бул эсептик ченди өзгөртүүнүн зарылдыгы жоктугун шарттайт. Энергия продукциялары жана азык-түлүк дүйнөлүк рынокторунда кырдаалдын турукташуусу 2023-жылдын экинчи жарымында инфляциянын басаңдашына таасирин тийгизет деп күтүлүүдө. Ошондой эле, бир катар администрациялык баалардын (тарифтердин) наркын жогорулатуу тууралуу айтылган алдын ала кулактандыруулар инфляцияны шарттаган ички тобокелдиктердин кошумча булагы болушу мүмкүн. 

Кыргыз Республикасында пандемиядан кийинки экономиканын калыбына келиши экономикалык жигердүүлүктү жогорку деңгээлде сактап калууга мүмкүндүк берди. 2022-жылдын жыйынтыгы боюнча алдын ала маалыматка ылайык, реалдуу ИДӨнүн өсүшү 7,0 пайызды түзгөн. Бул көбүнчө кызмат көрсөтүү, өнөр жай, айыл чарба секторундагы өндүрүш көлөмүнүн өсүшүнө жана ички суроо-талаптын өсүшүнө байланыштуу. Экономиканы кредиттөөнү кеңейтүү дагы ички суроо-талапка колдоо көрсөтүүдө: 2022-жылдын жыйынтыгында алдын ала маалыматтар боюнча банк кредит портфели 12 пайызга жакын көрсөткүчкө өскөн.  

Акча жана валюта рыногундагы жагдай Улуттук банк тарабынан өз убагында көрүлгөн чаралардын жыйынтыгында салыштырмалуу туруктуу сакталууда. Монетардык саясат боюнча кабыл алынган тактикалык чечимдер банк секторунда үстөк ликвиддүүлүк олуттуу өскөн шартта кабыл алынат.  

Кыргыз Республикасынын экономикалык өнүгүүсүнүн келечеги мурдагыдай эле динамикасында жогорку белгисиздик үстөмдүк кылган тышкы экономикалык факторлорго көз каранды. Мындай жагдайларда инфляцияны шарттаган тобокелдиктер сакталат. Акча-кредит саясаты жаатында мурда кабыл алынган чаралардан топтолгон тажрыйба инфляциянын потенциалдуу тобокелдиктерин жеңилдетүүгө мүмкүндүк берет. Акча-кредит саясатынын андан аркы багыты жогоруда көрсөтүлгөн факторлордун жана тобокелдиктердин өлкөнүн экономикалык процесстерине тийгизген таасирлерин эске алуу менен түптөлөт. 

Улуттук банк түптөлгөн жагдайга туруктуу негизде көз салып турат жана зарыл болгон учурда орто мөөнөттүү мезгил ичинде баа туруктуулугун камсыз кылуу максатына жетүү үчүн тиешелүү чараларды көрөт жана кошумча инструменттерди колдонот. 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын эсептик чен өлчөмү маселеси боюнча кийинки пландалган отуруму 2023-жылдын 27-февралында өтөт. 


Датасы: 30.01.2023
Туруктуу шилтеме

Депутаттык комиссия жана Министрлер Кабинетинин Төрагасы 

Улуттук банктын алтын сактоочу жайында болушту 

 

 

2023-жылдын 30-январында «Кумтөр Голд Компани» ЖАКта алтындын казып алынышын жана сатылышын, Кыргыз Республикасынын менчигине өткөндөн берки иш-аракеттерин иликтөө үчүн убактылуу депутаттык комиссиянын (мындан ары депутаттык комиссия) төрагасы Арсланбек Малиев баштаган Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттык комиссиясынын мүчөлөрү жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров иш сапары менен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында болушту. 

Иш сапардын жүрүшүндө «Баалуу металлдар жана асыл таштар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамынын негизинде Улуттук банк тарабынан жүргүзүлүп жаткан алтын менен операциялар, тактап айтканда, алтындын запасын толуктоо, өлчөнгөн жана стандарттуу алтын куймаларын даярдоо операциялары, алтынды сактоонун эл аралык стандарттарына шайкеш келтирүү жөнүндө маалымат сунушталды.  

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төрагасы Кубанычбек Бөкөнтаев келген конокторго жөнгө салуучу тарабынан алтын менен жүргүзүлүп жаткан операциялар тууралуу маалымдады.  

Өз сөзүндө төрага, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети жана Улуттук банк мыйзамдарга ылайык, Кыргыз Республикасынын аймагында өндүрүлгөн баалуу металлдарды биринчилерден болуп сатып алууга артыкчылыктуу укугу бар экендигин белгилеп, азыркы тапта Улуттук банк өлкөдө өндүрүлгөн алтынды үзгүлтүксүз сатып алып турарын билдирди. 

Улуттук банктын адистери депутаттык комиссияга Улуттук банктын карамагындагы алтын тууралуу презентация сунуштап, алтын кандай жол менен алынат, кантип сатылат жана кандай шарттарда сактала тургандыгы тууралуу кеңири маалымдап, берилген суроолоруна жооп беришти.  

Жумушчу иш сапардын жүрүшүндө убактылуу депутаттык комиссиянын төрагасы Арсланбек Малиев баштаган депутаттык комиссиянын мүчөлөрү, Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы Акылбек Жапаров Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын алтын сактоочу жайына барып, андагы абал менен жеринде таанышып кайтышты. 

 

Маалымат үчүн: 

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2022-жылдын 28-сентябрындагы № 494-VII токтому менен «Кумтөр Голд Компани» ЖАКта алтындын казып алынышын жана сатылышын, Кыргыз Республикасынын менчигине өткөндөн берки иш-аракеттерин иликтөө үчүн убактылуу депутаттык комиссия түзүлгөн. 

 

 

 

 

 


Датасы: 30.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (М.А.А.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 27.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (Т.А.Т.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 

 


Датасы: 27.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Ош областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын үч жаранына (И.М.И., У.М.М., М.А.М.) жана Россия Федерациясынын бир жаранына (С.Э.Б.) 17 500 сомдон айып пул салынды. 


Датасы: 27.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Баткен областындагы өкүлчүлүгү Кыргыз Республикасынын бир жаранына (М.Н.Д.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салды. 


Датасы: 27.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Убактылуу администратору катары дайындалуучу талапкерлер маалымат базасына киргизүү үчүн талапкерлерди тандоо боюнча сынактын жыйынтыгын маалымдайт 

 

№ 

Аты-жөнү 

Асанкулов Эркинбек Сагыналиевич 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Банктардын жоюучусу катары дайындалуучу талапкерлер маалымат базасына киргизүү үчүн талапкерлерди тандоо боюнча сынактын жыйынтыгын маалымдайт 

 

№ 

Аты-жөнү 

Махиева Лейля Таулановна 

 


Датасы: 26.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Ош областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын эки жаранына (Г.Ш.Н. жана М.У.М.) 17 500 сомдон айып пул салынды. 


Датасы: 25.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Талас областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын эки жаранынын (К.А.К., Т.у.М.) ар бирине 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 23.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын «Күрөөлүк камсыздоо катары кабыл алынуучу кредит портфелин алууга карата минималдуу талаптарды бекитүү жөнүндө» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» токтом долбоорун (мындан ары токтомдун долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын күрөөлүк камсыздоо катары кабыл алынуучу кредит портфелин алуу чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтынын «Улуттук банктын ченемдик актылары» / «Талкуулоо үчүн долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталынын «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору» / «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2023-жылдын 20-февралынан кечиктирбестен электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 

 


Датасы: 23.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, 2022-жылдын 1-октябрынан тартып Казакстан Республикасынын Улуттук банкы 2022-жылдагы үлгүдөгү 20000 теңге номиналындагы банкнотту жүгүртүүгө чыгаргандыгын маалымдайт. Аталган банкнот жүгүртүүдөгү башка акча белгилери сыяктуу бирдиктүү стилде жасалган. Банкноттун алдыңкы жана арткы бетиндеги негизги сюжети, ошондой эле өлчөмү өзгөрүүсүз калган. Банкнот негизинен боз түстө жасалган. 

2022-жылдагы үлгүдөгү 20000 теңге номиналындагы банкноттун коргоо элементтери тууралуу толук маалымат Казакстан Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында https://www.nationalbank.kz/ru/news/press-relizy/14112 дареги боюнча жайгаштырылган. 


Датасы: 23.01.2023
Туруктуу шилтеме

Улуттук банкта коммерциялык банктардын өкүлдөрү менен жолугушуу болуп өттү 

 

2023-жылдын 20-январында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төрагасы К. Бөкөнтаев менен коммерциялык банктардын жетекчилеринин жолугушуусу болуп өттү

Жолугушуунун жүрүшүндө 2022-жылдын 28-декабрында Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин жыйынында Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан айтылган банк тутумунун ишмердүүлүгүнүн айрым багыттары боюнча иш-аракеттер тууралуу маселе талкууланды.  

Улуттук банктын Төрагасы тарабынан коммерциялык банктар чет өлкө валюталарын нак акчага айландыруудагы учурдагы комиссиясын карап чыгуусу, алардын негиздүүлүгү менен калктын бул кызмат көрсөтүүлөргө болгон керектөөлөрүн эске алуусу зарылдыгы белгиленди. Ошондой эле, нак жана нак эмес чет өлкө валюталары менен иштөө талаптарын эске алуу, Кыргыз Республикасынын ПФТД/ЛПД (терроризмди (экстремизмди) каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди адалдоого каршы аракеттенүү жөнүндө) мыйзамдарын сактоону жана банктардын ишинде ички контролдук системасын күчөтүү зарылдыгы айтылды.  

Коммерциялык банктарга кардарларды тейлөөнүн сапатын жогорулатуу жана банктардын бардык бөлүмдөрүндө банктык кызматтардын талаптагыдай көрсөтүлүшүнө көзөмөлдү камсыздоо боюнча баардык зарыл чараларды көрүү, ошондой эле кардарлардын арасында өз убагында түшүндүрүү иштерин жүргүзүү сунушталды. 

«Учурдагы шарттарда коммерциялык банктар өз стратегиясын кайра карап чыгып, активдердин сапатын жакшыртууга, кардарларды тартуу үчүн жагымдуу шарттарды түзүү жана банктык кызматтардын жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу, анын ичинде пайыздык ченди төмөндөтүү жолу менен кардарлар базасын сактоого жана көбөйтүүгө басым жасашы зарыл. Анын ичинде кредиттер боюнча пайыздык чендерди азайтуу менен, тарифтер жана көрсөтүлгөн кызматтар үчүн комиссияларды, атап айтканда, чет өлкө валютасындагы каражаттарды конвертациялоо жана накталай чыгарып алуудагы комиссияларды карап чыгуу керек», - деп баса белгиледи К.Бөкөнтаев. 

Жолугушууда ошондой эле банктар тарабынан мыйзам талаптарынын сакталышын Улуттук банк туруктуу негизде көзөмөлдөп турары жана мыйзам бузуулар аныкталган учурда тийиштүү чаралар көрүлө тургандыгы кошумчаланды. 

 

 


Датасы: 20.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн төмөнкү алмашуу бюролорунун лицензияларынын аракети токтотулду: 

1. 2023-жылдын 21-январынан тартып 4-февралын кошо алгандагы мезгил аралыгына: 

- Бишкек шаары, Абдрахманов көчөсү 144/6 дареги боюнча жайгашкан КЖК Ломбард «Азамат КЭШ» алмашуу бюросунун 2020-жылдын 11-февралындагы № 5975 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Бөкөнбаев көчөсү 95-үй, 17-кв. дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Акак плюс» алмашуу бюросунун 2021-жылдын 7-майындагы № 6123 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Абдрахманов көчөсү 146-үй, 14-кв. дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Заман-Нурдин» алмашуу бюросунун 2021-жылдын 26-мартындагы № 6093 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Абдрахманов көчөсү 146/2 дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Исхак и Исаак» алмашуу бюросунун 2020-жылдын 30-ноябрындагы № 6033 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Абдрахманов көчөсү 150-үй, 15-бөлмө дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Сириус групп» алмашуу бюросунун 2022-жылдын 5-декабрындагы № 6418 лицензиясы. 

2. 2023-жылдын 20-январынан тартып 30-январын кошо алгандагы мезгил аралыгына: 

- Чүй областы, Панфилов району, Чалдыбар айылы, Ленин көчөсү 51-үй дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Ислам КЭШ» алмашуу бюросунун 2021-жылдын 22-июлундагы № 6173 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Кожевенный көчөсү 1, «Дордой» соода-сатык комплекси, Чимкент токтотмо жайы №13Б дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «НУРДАН КОМПАНИ ЛТД» алмашуу бюросунун 2022-жылдын 22-июнундагы № 6303 лицензиясы. 


Датасы: 19.01.2023
Туруктуу шилтеме

2023-жылдын 16-18-январь күндөрү Улуттук банкка, 2022-жылга Билим тармагында өнөктөштүк программасы боюнча Корея Банкы менен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ортосунда эки тараптуу макулдашуунун алкагында, Корея Банкынын изилдөө тобунун делегациясы иш сапары менен келип кетти.  

Иш сапардын алкагында делегация Улуттук банктын жетекчилиги менен жолугушуп, анда Билим тармагында өнөктөштүк программасы жана мындан аркы кызматташуу маселелери талкууланды. Корея Банкынын жана Улуттук банктын эксперттеринин катышуусунда Улуттук банктын аналитикалык потенциалын жогорулатууга багытталган биргелешкен иштерди аткаруунун жыйынтыктары боюнча семинар өткөрүлдү

 

 

 


Датасы: 18.01.2023
Туруктуу шилтеме

Улуттук банк коммерциялык банктардын жана алмашуу бюролорунун ишин туруктуу негизде көзөмөлдөп турат 

 

2022-жылы коммерциялык банктарга 151 текшерүү жүргүзүлүп, жыйынтыгында 75 жазма буйрук, 33 эскертүү жана 14 сунуш-көрсөтмө берилген (областтык башкармалыктардын текшерүүлөрүн кошо алганда). Анын ичинде 2022-жылдын декабрь айында 12 коммерциялык банкка текшерүү жүргүзүлүп, жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын так сактоо зарылчылыгы боюнча 10 жазма буйрук берилген.  

Мындан тышкары, текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча коммерциялык банктарга кардарларды банктык тейлөө сапатын жакшыртуу, калктын керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн нак чет өлкө валютасынын жетиштүү көлөмүн камсыз кылуу зарылдыгы тууралуу сунуш-көрсөтмө берилген.  

2023-жылдын башынан тартып коммерциялык банктарга 17 текшерүү жүргүзүлгөн. Азыркы тапта жүргүзүлгөн текшерүүлөрдүн жыйынтыктары талкууланып жатат жана коммерциялык банктар тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары аныкталган учурларда Улуттук банк тарабынан тийиштүү чаралар кодонулат. 

2022-жылдын ичинде 135 алмашуу бюросуна текшерүү жүргүзүлдү. Анын жыйынтыгы боюнча тышкы көзөмөлдүн алкагында, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын бузууга жол бергендиги жана талаптарын аткарбагандыгы үчүн, алмашуу бюролоруна 270 жазма буйрук жөнөтүлгөн, 48 алмашуу бюросунун лицензиясынын аракети убактылуу токтотулган жана 6 алмашуу бюросунун лицензиясы кайтарылып алынган. 

Мындан сырткары, 23 алмашуу бюросуна 55,0 миң сомдон (жалпы суммасы 1 265,0 миң сомду түзөт) айып пул салынган. Ошону менен бирге, Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок чет өлкө валюталарын алмаштыруу операцияларын жүргүзгөн жактарга, укук коргоо органдары менен биргеликте 63 текшерүү жүргүзүлгөн. Анын натыйжасында 48 жеке адамга 17,5 миң сомдон (жалпы суммасы 840,0 миң сомду түзөт) айып пул салынган. 

2023-жылдын башынан тартып тогуз алмашуу бюросуна инспектордук текшерүүлөр жүргүзүлгөн. Текшерүүлөрдүн жыйынтыгы боюнча, ошондой эле тышкы көзөмөлдүн алкагында, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын бузууга жол бергендиги жана талаптарын аткарбагандыгы үчүн алмашуу бюролоруна 31 жазма буйрук жөнөтүлгөн. Ошондой эле бир алмашуу бюросуна 55,0 миң сом өлчөмүндө айып пул салынган.  

Улуттук банк күн сайын валюта рыногундагы кырдаалга көзөмөл жүргүзүп, мыйзам бузууларга жол бербөө боюнча түшүндүрүү иштерин жүргүзүп турат. 

Валюта рыногунун катышуучулары тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары аныкталган учурларда Улуттук банк тарабынан лицензияны кайтарып алганга чейинки тиешелүү таасир этүү чаралары колдонулат.  

Белгилей кетсек, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык, чет өлкө валютасын маалымат тактасында көрсөтүлбөгөн курс боюнча сатууга жана сатып алууга тыюу салынат. Чет өлкө валютасы болгон шартта, Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык, валюта рыногунун катышуучулары чет өлкө валютасын чектөөсүз сатууга милдеттүү

 


Датасы: 18.01.2023
Туруктуу шилтеме

Улуттук банкта валюта рыногундагы кырдаал талкууланды 

 

2023-жылдын 17-январында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төрагасынын орун басары М.Жакыпов коммерциялык банктардын жетекчилери менен жолугушту. 

Жолугушуунун жүрүшүндө өлкөнүн валюта рыногундагы учурдагы абал, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 13-январындагы токтому менен киргизилген, накталай АКШ долларын Кыргыз Республикасынан алып чыгууга убактылуу тыюу салууга байланыштуу маселелер талкууланды.  

Улуттук банктын жетекчилиги кардарларды банктык тейлөөнүн сапатын жогорулатуу, калктын керектөөсүн канааттандыруу үчүн накталай чет өлкө валютасын жетиштүү көлөмдө камсыз кылуу жана аралыктан банктык тейлөө системасы аркылуу коммерциялык банктар тарабынан накталай эмес төлөмдөрдү камсыз кылуу зарылдыгына басым жасады.  

Жолугушууда Улуттук банк валюта рыногундагы кырдаалга дайыма көз салып, көзөмөлдөп турары жана зарыл болгон учурда өлкөнүн банк жана төлөм системаларынын туруктуу жана коопсуз ишин мындан ары камсыз кылуу үчүн чараларды көрөрү белгиленди. 

Зарыл болгон маалыматтарды/консультацияларды ыкчам алуу үчүн жарандар Улуттук банктын коомдук кабылдамасына 0 312 61 04 86 телефону, WhatsApp-каналына 0501 89 00 00 телефон номери, финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү керектөөчүлөрдүн укугун коргоо маселелери боюнча 0312 61 45 78 жана 0555 85 57 48, 0770 73 73 49 уюлдук телефон номерлери аркылуу кайрылышса болот.  

 

 

 


Датасы: 18.01.2023
Туруктуу шилтеме

 

Эл аралык электрондук акча системасынын оператору «RPS Asia» ЖЧШ Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өттү.  

Реестрдеги каттоо номери 5016120123. 


Датасы: 17.01.2023
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын  

28-декабрында № 2022-П-12/83-6-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына таасир этүү чаралары боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтомдо аталган ченемдик укуктук актыны Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү үчүн мазмуну боюнча жана техникалык мүнөздөгү өзгөртүүлөр каралган.  

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук акт Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 

 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 28-декабрында № 2022-П-12/83-8-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына монополияга каршы жөнгө салуу, баа түзүү, туунду жана караштуу компаниялар маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтомдо аталган ченемдик укуктук актыны Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү үчүн мазмуну боюнча жана техникалык мүнөздөгү өзгөртүүлөр каралган.  

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук актылар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат.». 

 

3. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 28-декабрында № 2022-П-12/83-7-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтом ченемдик укуктук актыларды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык келтирүү, эсептерди ачуу, банктардын алмашуу операцияларын жүргүзүү тартиби, корпоративдик башкаруу боюнча колдонуудагы талаптарды актуалдаштыруу, ошондой эле Улуттук банктын айрым ченемдик укуктук актыларынын талаптарын тактоо максатында кабыл алынган. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук актылар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 

 

 

 


Датасы: 13.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы РК «АМАНБАНК» ААКта атайын режимди узартты

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2023-жылдын 11-январындагы токтомуна ылайык, РК «АМАНБАНК» ААКта Убактылуу администрация атайын режими 2023-жылдын 14-январынан тартып 6 айга узартылды. 

РК «АМАНБАНК» ААКтын Убактылуу администратору болуп  Р.А. Абдулдабеков дайындалды. 

 


Датасы: 13.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн бир алмашуу бюросуна 55 000 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 

 


Датасы: 12.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өткөн эл аралык акча которуулар системасынын реестринде «PLUSPAY» акча которуу системасы каттоодон өттү.  

Эл аралык акча которуулар системасынын оператору «ПЛЮСПЭЙ» ЖЧК Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өттү. Реестрдеги каттоо номери 1051090123. 


Датасы: 11.01.2023
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучулар боюнча финансы-кредит уюмдары тарабынан көрүлгөн чаралар 

2022-жылдын сентябрь айында Баткен жана Ош областтарында болгон куралдуу кагылышуудан жабыр тарткан коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын (мындан ары - ФКУ) кардарларына колдоо көрсөтүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) токтомунун аткарылышына мониторинг жүргүзүүдө.  

2022-жылдын 30-декабрына карата абал боюнча ФКУга 514 карыз алуучу кайрылган, 31 480 миң сом суммасында 366 кредит жоюлган, 63 683 миң сом суммасында 224 кредит реструктуризацияланган. 

Белгилүү болгондой, Улуттук банк 2022-жылдын 18-ноябрында № 2022-П-12/71-1 (НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Баткен областындагы карыз алуучуларга кредиттерди берүү маселелери боюнча айрым убактылуу чечимдери жөнүндө» токтомун кабыл алган. Анда коммерциялык банктарга, микрофинансылык уюмдарга жана «Кепилдик фонд» ААКка Баткен областында жашаган жана/же ишкердик жүргүзгөн карыз алуучулардын кредит/кепилдик алуу боюнча арыздарын артыкчылыктуу тартипте кароо, ошондой эле алардын кредиттерди/кепилдиктерди берүү боюнча ички жол-жоболорун карап чыгуу сунушталган.  

Бул токтомду ишке ашыруу максатында Баткен областындагы карыз алуучуларды кредиттөө боюнча бир катар чаралар кабыл алынды: 

- 2022-жылдын 18-ноябрынан тартып ФКУ тарабынан 1 095 133 миң сомго 9 268 кредит артыкчылыктуу тартипте каралды жана берилди; 

- айрым ФКУлар тарабынан кредиттер боюнча пайыздык чендер төмөндөтүлдү, токтомдун талаптарына ылайык онлайн кредиттөөнүн көлөмүн кеңейтүү боюнча иштер жүргүзүлүүдө жана башка чаралар көрүлүүдө

- айрым ФКУлар тарабынан кредиттөө процесстерин жөнөкөйлөтүү максатында ички ченемдик документтерге өзгөртүүлөр киргизилип жатат. 

Учурда ФКУлар жабыркаган карыз алуучулардан келип түшкөн бардык арыздарды карап жатат жана банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт. 

 

 


Датасы: 10.01.2023
Туруктуу шилтеме

Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын 24-июнундагы № 35/10 «Финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоо жана керектөөчүлөрдүн кайрылууларын кароо тартибине карата минималдуу талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 28-декабрында № 2022-П-34/83-9-(НПА) токтом кабыл алды. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук акт Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат.  

 


Датасы: 09.01.2023
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «РСК Банкы» ачык акционердик коому тарабынан «РСК Банкы» ААКтын директорлор кеңешинин мүчөсү кызмат ордуна сунушталган Касымов Мирбек Амантуровичтин талапкерлигине 2022-жылдын 30-декабрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 09.01.2023
Туруктуу шилтеме

Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 21-декабрында төмөнкү токтомдорду кабыл алды: 

1. «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына банк эмес финансы-кредит уюмдарынын ишин көзөмөлдөө маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» № 2022-П-12/81-7-(НФКУ); 

2. «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына кредиттик тобокелдик, активдерди классификациялоо, кыймылсыз мүлк менен иштөө маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» № 2022-П-12/81-8-(НПА). 

Токтомдор Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук актылар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Улуттук банктын ченемдик актылары/Банктык жөнгө салуу/Банк эмес финансы мекемелер ишин жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 


Датасы: 30.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Ош областтык башкармалыгынын жана Кыргыз Республикасынын Ички иштер министрлигинин Ош шаарынын аэропортун тейлөө боюнча аба транспортундагы бөлүмүнүн кызматкерлери тарабынан 2022-жылдын 27 жана 28-декабрында өткөрүлгөн биргелешкен рейддин алкагында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын ишке ашыргандыгы үчүн Улуттук банктын Ош областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын төрт жаранына (И.Ж.О., С.А.А., Дж. у Т. жана Ж.Д.А.) 17 500 сомдон айып пул салынды. 


Датасы: 29.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн Талас областы, Талас шаары, Сарыгулов көчөсү, н/ж дареги боюнча «Алтын-Казык» соода борборунун жанында жайгашкан ЖЧК «Бема» алмашуу бюросунун 2021-жылдын 17-декабрындагы № 6238 лицензиясынын аракети 2022-жылдын 30-декабрынан тартып 2023-жылдын 28-январын кошо алгандагы мезгил аралыгына токтотулду. 


Датасы: 29.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын 29-декабрындагы № 2021-П-12/75-2-(НПА) «Мурабаха операциясын эсепке алуу тартибин бекитүү тууралуу» токтомуна өзгөртүү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт.  

Токтом долбоору банктык маалымат системасын автоматташтыруу менен байланышкан Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2021-жылдын 29-декабрындагы № 2021-П-12/75-2-(НПА) «Мурабаха операциясын эсепке алуу тартибин бекитүү тууралуу» токтомунун 3-пунктунун үчүнчү абзацынын күчүнө кирүү мөөнөтүн узартуу максатында иштелип чыккан. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары» / «Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2023-жылдын 16-январынан кечиктирбестен smaitashova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 28.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Төлөм системаларынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын маалымат коопсуздугун камсыз кылуу боюнча талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору» / «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2023-жылдын 27-январынан кечиктирбестен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына, ошондой эле электрондук версиясын (Word форматында) azmambetalieva@nbkr.kg электрондук дарегине жөнөтүүсү зарыл


Датасы: 28.12.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 27-декабрында Улуттук банкта жаш адистерди, аспиранттары, магистранттарды жана студенттерди илимий-изилдөө ишине тартуу максатында уюштурулган илимий эмгектер сынагынын жеңүүчүсүнө сыйлык берүү аземи болуп өттү. Аталган сынак Кыргыз Республикасында ислам каржылоо принциптерин жайылтууга арналган эмгектер боюнча жарыяланган.  

Сынак комиссиясы биринчи орунду «Кыргыз Республикасында кандай жаңы ислам банк продукттары талап кылынат» аттуу эмгеги үчүн Б.Н. Ельцин атындагы Кыргыз-Россия Славян университетинин студенти А.М. Жаныбековго ыйгарды. 

 


Датасы: 27.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын «Коммерциялык банктардын уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталдарынын минималдуу өлчөмү жөнүндө» токтомунун долбоорун (мындан ары токтом долбоору) талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору менен жаңыдан түзүлүп жаткан жана иштеп жаткан банктар үчүн уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталдын минималдуу өлчөмүн (чет өлкө банктарынын филиалдарынын капиталына карата талаптарды кошо алганда) 1,0 жана 2,0 млрд сом (системалуу мааниге ээ банктар үчүн) өлчөмүндө түзүү боюнча талаптарды белгилөө сунушталат. 

Иштеп жаткан банктар үчүн (чет өлкө банктарынын филиалдарынын капиталына карата талаптарды кошо алганда) уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталдын минималдуу өлчөмүн 1 млрд сомго чейин көбөйтүү талаптарын төмөнкүдөй мөөнөттө ишке ашыруу сунушталат: 

- 2024-жылдын 1-июлуна чейин 800 млн сом; 

- 2026-жылдын 1-июлуна чейин 1 млрд сом; 

Ошону менен бирге, системалуу мааниге ээ банктар үчүн уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталдын минималдуу өлчөмүн 2023-жылдын 1-июлуна карата 2,0 млрд сомго чейин көбөйтүү талаптарын белгилөө сунушталат. Өз кезегинде, эгерде банк системалуу мааниге ээ катары таанылса, Улуттук банк тарабынан системалуу маанилүүлүк критерийлерине ээ болгондугу жөнүндө маалымдалган күндөн тартып бир жыл ичинде банк уставдык капиталдын өлчөмүн белгиленген талапка чейин жеткирүүгө тийиш.  

Ошол эле учурда, мындай банктын өздүк (жөнгө салуучу) капиталы Улуттук банк тарабынан системалуу маанилүүлүк критерийлерине ээ болгондугу жөнүндө банкка маалымдалган күндөн тартып 3 (үч) ай ичинде белгиленген өлчөмгө чейин жеткирилүүгө тийиш. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жайгаштырылган, ошондой эле Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында жайгаштырылган (koomtalkuu.gov.kg/ru). 

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2023 жылдын 26-январынан кечиктирбестен zosokeeva@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 27.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 2-сентябрындагы № 2019-П-14/46-1-(ПС) токтому менен бекитилген «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө» жобонун талаптарына ылайык, «Пэйлайн» жоопкерчилиги чектелген коомуна 2022-жылдын 22-декабрында төмөнкү лицензиялар берилди: 

үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу (процессинг, клиринг) жана төлөм системасынын, ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына берүү боюнча кызматтарды сунуштоо ишин жүзөгө ашыруу укугуна 2022-жылдын 22-декабрындагы № 2033221222 лицензия; 

өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү үчүнчү жактардын пайдасына маалымат технологияларына жана электрондук каражаттарга, ошондой эле төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызматтарды сунуштоо ишин жүзөгө ашыруу укугуна 2022-жылдын 22-декабрындагы № 3035221222 лицензия. 

«Пэйлайн» ЖЧК боюнча тиешелүү маалыматтар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Банктын милдеттери» / «Төлөм системасы» / «Төлөм системасынын операторлору жана төлөм уюмдары» бөлүктөрүндө жайгаштырылган төлөм системасынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын лицензияларынын реестрлерине киргизилген». 


Датасы: 27.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кредиттик союздун катышуучулары 2022-жылдын 16-декабрында лицензияны өз ыктыяры менен кайтаруу жөнүндө чечимин кабыл алгандыгына байланыштуу Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Ысык-Көл областтык башкармалыгы тарабынан «Копилка-Каракол» кредиттик союзунун өзүнүн катышуучуларынын сактык пайларын сатып алуу аркылуу алардан акча каражаттарын тартуу, кредиттик союздун катышуучуларына мөөнөтүндө төлөө, кайтаруу жана төлөө шарттарында кредиттерди берүү укугуна 1998-жылдын 6-майында берилген № 36 лицензиясы 2022-жылдын 26-декабрынан тартып жокко чыгарылды. 

Юридикалык дареги: Ысык-Көл областы, Каракол ш., А. Кутманалиев көч., 149/31. 


Датасы: 26.12.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын  

6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын кардарларына көмөк көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери жөнүндө» токтомун аткаруунун алкагында, финансы-кредит уюмдары (мындан ары - ФКУ) банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүп жатышат.  

2022-жылдын 22-декабрына карата ФКУ 500 карыз алуучу кайрылган, алардын ичинен 27 553 миң сом суммасында 344 кредит жоюлган, 56 071 миң сом суммасында 

224 кредит реструктуризацияланган.  

Азыркы тапта, ФКУ жабыркаган карыз алуучулардан келип жаткан бардык арыздарды карап жатат, алар банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт. 

 


Датасы: 23.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Президентинин «2022-жылды Тоолордун экосистемасын коргоо жана климаттык туруктуулук жылы деп жарыялоо жөнүндө» Жарлыгын ишке ашыруу жана «Жашыл Мурас» улуттук өнөктүгүн өткөрүү максатында, 2022-жылдын 23-декабрында Улуттук банктын кызматкерлери тарабынан «Ынтымак-2» паркында көк карагайлардын көчөттөрү отургузулду. 

 

 

 

 

 


Датасы: 23.12.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 21-ноябрынан тартып 25-ноябрына чейин Душанбе шаарында (Тажикстан Республикасы) Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга жана террористтик ишти каржылоого каршы аракеттенүү боюнча Евразия тобунун 37-Пленардык отуруму гибрид форматында (түздөн-түз же аралыктан катышуу) өткөрүлдү, анда аталган топтун мүчө-мамлекеттеринин жана байкоочуларынын, ФАТФнын мүчө-мамлекеттеринин жана Катчылыгынын өкүлдөрү катышты. 

Пленардык отурумда Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга жана террористтик ишти каржылоого каршы аракеттенүү боюнча Евразия тобунун өз ара баалоо боюнча 2-раундунун алкагында, техникалык талаптарга жооп берүү боюнча рейтингдерди кайра карап чыгуу менен Кыргыз Республикасынын прогресси жөнүндө 4-отчету сунушталып, өлкөдө террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү системасы өркүндөтүлгөндүгү белгиленип, ФАТФнын сунуш-көрсөтмөлөрүнүн бири боюнча рейтингди жогорулатуу макулдашылган.  

Прогресс жөнүндө кезектеги отчет Кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга жана террористтик ишти каржылоого каршы аракеттенүү боюнча Евразия тобунун 39-пленардык отурумунда кароого сунушталат.  


Датасы: 23.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (К.И.Б.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 23.12.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын  

14-декабрында № 2022-П-12/78-7-(НПА) «Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктары милдеттүү түрдө аткарууга тийиш болгон экономикалык ченемдер жана талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтомун кабыл алды. 

Токтомдо аталган ченемдик укуктук актыны Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү үчүн мазмуну боюнча жана техникалык мүнөздөгү өзгөртүүлөр каралган.  

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук акт Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 

 

2. Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 14-декабрында № 2022-П-12/78-8-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына капитал шайкештиги, банктык эсептер жана сейфтер маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук актылар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 

 

3. Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 14-декабрында № 2022-П-12/78-9-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына бухгалтердик эсепке алуу, аудит жана отчеттуулук маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук актылар Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 

 


Датасы: 22.12.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 20-декабрында Улуттук банктын төрагасынын орун басары К.Э. Куленбековдун жетекчилиги алдында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында Кыргыз Республикасынын Санариптик өнүктүрүү министрлигинин, коммерциялык банктардын жана «Банктар аралык процессинг борбору» жабык акционердик коомунун өкүлдөрүнүн катышуусу менен Төлөм системасы боюнча банктар аралык кеңештин кезексиз отуруму болуп өттү.  

Отурумда QR-кодду колдонуу менен төлөөлөрдү киргизүү жана аны өнүктүрүү, банктык төлөм карталарын, электрондук акчаларды, төлөм терминалдарын жана QR-кодду колдонуу менен мамлекеттик жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү кабыл алуу маселелери, ошондой эле Кыргыз Республикасында накталай эмес төлөмдөрдүн жана эсептешүүлөрдүн үлүшүн арттыруу боюнча мамлекеттик программанын иш-чаралары талкууланды. 


 


Датасы: 22.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик өнүктүрүү банкы» ачык акционердик коому тарабынан «Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик өнүктүрүү банкы» ААКтын башкармасынын төрагасы кызмат ордуна сунушталган Судец Евгения Леонидовнанын талапкерлигине 2022-жылдын 21-декабрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 22.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн Талас областы, Талас шаары, Сарыгулов көчөсү, н/ж дареги боюнча «Алтын-Казык» соода борборунун жанында жайгашкан ЖЧК «Бема» алмашуу бюросунун 2021-жылдын 17-декабрындагы № 6238 лицензиясынын аракети 2022-жылдын 22-декабрынан тартып 2022-жылдын 29-декабрын кошо алгандагы мезгил аралыгына токтотулду. 


Датасы: 20.12.2022
Туруктуу шилтеме

КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК БАНКЫ 

маалымат базасына талапкерлерди тандоо боюнча ачык сынак жарыялайт: 

 

- банктын жоюучусу (ликвидатор) 

- банктын убактылуу администратору 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын маалымат базасына киргизилген талапкерлер андан ары банктын жоюучусу же убактылуу администратору катары тиешелүү жагдайлар жаралган учурда дайындалышы мүмкүн.  

Документтерди 2022-жылдын 30-декабрында саат 17:00дөн кечиктирбестен тапшыруу зарыл.  

Белгиленген убакыттан кийин тапшырылган документтер кабыл алынбайт жана каралбайт. 

Жалпы квалификациялык талаптар, функционалдык милдеттер тууралуу кеңири маалымат жана сынакка катышуу үчүн талап кылынган документтер тизмеги Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтынын «Сынактар» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Бардык суроолор менен 31-29-12 телефону аркылуу комиссиянын катчысына кайрылсаңыздар болот. 


Датасы: 20.12.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар 

 

Улуттук банк Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдардын кардарларына колдоо көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери тууралуу» токтомунун талаптарынын аткарылышына мониторинг жүргүзүп турат.  

2022-жылдын 15-декабрына карата финансы-кредит уюмдарына (мындан ары - ФКУ) 487 карыз алуучу кайрылган, алардын ичинен 27,6 млн сом суммасында 344 кредит жоюлган, 52,8 млн сом суммасында 204 кредит реструктуризацияланган.  

Азыркы тапта, ФКУ жабыркаган карыз алуучулардан келип жаткан бардык арыздарды карап жатат, алар банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт.  

Мындан тышкары, Улуттук банк 2022-жылдын 18-ноябрындагы № 2022-П-12/71-1 «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Баткен областындагы карыз алуучуларга кредиттерди берүү маселелери боюнча айрым убактылуу чечимдери тууралуу» токтому кабыл алынган, анда коммерциялык банктарга, микрофинансылык уюмдарга жана «Кепилдик фонд» ААКка Баткен областында жашаган жана/же чарба ишин жүргүзгөн карыз алуучуларга кредит/кепилдик берүү боюнча арыздарын артыкчылыктуу тартипте карап чыгуу, ошондой эле аларга кредит/кепилдик берүү боюнча ички жол-жоболорду карап чыгуу сунушталган. 

Токтомдо ошондой эле карыз алуучулардын кредиттерди/кепилдиктерди алууда документтерди берүүсүнө карата Улуттук банктын талаптарын жеңилдетүү эрежелери каралган. 

Мындан тышкары, токтомго ылайык, карыз алуучуларга кредиттик рейтингдин негизинде берилген кредиттердин көлөмү көбөйтүлүп, керектөө кредиттерин берүүдө кредит боюнча ай сайын пландалган төлөмдөрдүн орточо айлык жалпы кирешеге болгон катышы кайра каралып чыкты.  

ФКУдан алынган маалыматтарга ылайык, финансы-кредит уюмдары токтомду ишке ашыруу максатында Баткен областынын аймагындагы карыз алуучуларга кредит берүү боюнча бир катар чараларды көргөн:  

- 2022-жылдын 18-ноябрынан тартып ФКУ тарабынан 618,7 млн ​​сомго 5 428 кредит каралып, артыкчылыктуу тартипте берилген; 

- айрым ФКУ тарабынан кредиттер боюнча пайыздык чендер төмөндөтүлүп, онлайн кредиттөөнүн көлөмүн кеңейтүү боюнча иштер жүргүзүлүүдө жана токтомдун талаптарына ылайык башка чаралар көрүлүүдө

- кредиттөө процесстерин жөнөкөйлөтүү максатында айрым ФКУ тарабынан ички ченемдик документтерге өзгөртүүлөр киргизилип жатат. 


Датасы: 20.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актыларын кабыл алынган Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына шайкеш келтирүү максатында Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 14-декабрындагы № 2022-П-12/78-10-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды.  

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 19.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Эсептешүү банкына карата минималдуу талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору» / «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2023-жылдын 18-январынан кечиктирбестен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына, ошондой эле электрондук версиясын (Word форматында) azmambetalieva@nbkr.kg электрондук дарегине жөнөтүүсү зарыл


Датасы: 16.12.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 14-декабрында Улуттук банк Башкармасы тарабынан «Евразиялык Сактык Банкы» ААКсына 2022-жылдын 23-декабрынан тартып алты айлык мөөнөткө Убактылуу администрация атайын режими узартылгандыгы тууралуу чечим кабыл алынган. 

Базаркулов У.А. «Евразиялык Сактык Банкы» ААКсынын Убактылуу администратору болуп дайындалды. 


Датасы: 16.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «РСК Банкы» ачык акционердик коому тарабынан «РСК Банкы» ААКтын директорлор кеңешинин мүчөсү кызмат ордуна сунушталган Мажитова Чолпон Болотбековнанын талапкерлигине 2022-жылдын 15-декабрына макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 15.12.2022
Туруктуу шилтеме

Маалыматтык билдирүү 

 

2022-жылдын 15-декабрында Баткен шаарында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан коммерциялык банктардын, банк эмес финансы-кредит уюмдарынын, «Кыргызстан банктарынын союзу» юридикалык жактар бирикмеси менен «Микрофинансылык уюмдардын ассоциациясы» юридикалык жактар бирикмесинин, «Кепилдик фонду» ААКтын, Россия-Кыргыз өнүктүрүү фондунун жана Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынын өкүлдөрүнүн катышуусунда көчмө жыйын өткөрүлдү.  

Көчмө жыйын Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 17-сентябрындагы №313 «Баткен жана Ош облустарынын административдик-аймактык бирдиктерин калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча биринчи кезектеги чаралар жөнүндө» жарлыгын ишке ашыруунун алкагында уюштурулду. 

Жыйындын жүрүшүндө коммерциялык банктар жана банк эмес финансы-кредит уюмдары тарабынан Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуудан жабыркаган карыз алуучуларга колдоо көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар, анын ичинде жабыркагандардын кредиттерин эсептен алып салуу жана реструктуризациялоо түрүндө жардам көрсөтүү чаралары тууралуу маалымат берилди. 

Көчмө жыйындын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, финансы-кредит уюмдары, «Кыргызстан банктар союзу» юридикалык жактар бирикмеси жана «Микрофинансылык уюмдардын ассоциациясы» юридикалык жактар бирикмеси тарабынан Баткен областында жашаган жана/же чарба ишин жүргүзгөн жарандарга/чарба жүргүзүүчү субъекттерге кредит берүү жана кредит берүү маселелерин карап чыгуу процесстерин жөнөкөйлөтүү механизмдерин, ошондой эле жабыркаган карыз алуучулардын маселелерин андан ары чечүүгө багытталган биргелешкен резолюция кабыл алынды.  


 

 


Датасы: 14.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жалпыга маалымдоо каражаттарында Кыргыз Республикасынын аймагында виртуалдык активдерди пайдалануу аркылуу товарларга жана кызмат көрсөтүүлөргө төлөөгө мүмкүндүк берген кызматтардын ишке киргендиги тууралуу маалыматтын жарыялангандыгына байланыштуу төмөнкүлөрдү билдирет. 

Кыргыз Республикасынын «Виртуалдык активдер жөнүндө» мыйзамына ылайык, Кыргыз Республикасынын аймагында виртуалдык актив төлөм каражаты, валюта жана/же баалуу кагаз болуп саналбайт. 

Ошону менен бирге, Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине жана Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына ылайык, сом Кыргыз Республикасынын бүткүл аймагында төлөмдөрдүн бардык түрлөрү боюнча чектөөлөрсүз кабыл алынууга милдеттүү болгон жалгыз мыйзамдуу төлөм каражаты болуп саналат. 

Ушуга байланыштуу, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасынын аймагында виртуалдык активдерди товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөм каражаты катары колдонууга, ошондой эле соода жана тейлөө ишканаларына товарлардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн бааларын виртуалдык активдер менен көрсөтүүгө жол берилбей тургандыгын белгилейт. 


Датасы: 14.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төлөм системасы чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына шайкеш келтирүү максатында Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 7-декабрындагы № 2022-П-14/76-6-(ПС) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төлөм системалары боюнча айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  


Датасы: 13.12.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар 

 

Улуттук банк Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдардын кардарларына колдоо көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери тууралуу» токтомунун талаптарынын аткарылышына мониторинг жүргүзүп турат.  

2022-жылдын 8-декабрына карата финансы-кредит уюмдарына (мындан ары - ФКУ) 476 карыз алуучу кайрылган, алардын ичинен 24 716 миң сом суммасында 333 кредит жоюлган, 53 491 миң сом суммасында 202 кредит реструктуризацияланган.  

Азыркы тапта, ФКУ жабыркаган карыз алуучулардан келип жаткан бардык арыздарды карап жатат, алар банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт.  


Датасы: 12.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын маалыматтык билдирүүсү 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы 2022-жылдын 12-декабрынан тартып спорт жаатындагы маанилүү окуяларды жана жетишкендиктерди белгилөө үчүн, ошондой эле жаштарды олимпиадага катышууга үндөө, дене тарбия менен спортту даңазалоо максатында «Спорт» сериясындагы «Азия оюндары» күмүш коллекциялык монетасын, ошондой эле, Кыргызстандын Кызыл китебине киргизилген, республиканын флорасынын сейрек кездешүүчү түрлөрүн сактап калуу жана даңазалоо максатында «Кыргызстандын Кызыл китеби» сериясындагы «Кашкар бөрү карагаты» коллекциялык монетасын жүгүртүүгө чыгарат. 

«Азия оюндары» монетасынын алдыңкы бетинде Ханчжоу шаарындагы XIX Азия оюндарынын расмий эмблемасы түшүрүлгөн, анда кытай инь-янь символунун алкагында спорттун ар бир түрү боюнча Азия оюндарына катышуучу спортчулардын фигурасы пиктограмма түрүндө берилген. Монетанын четине тегерете: «Азия оюндары 2022 / 2022 Asian Games» аталышы, ошондой эле сапат белгиси (Ag 925), салмагы (31,10 g), монетанын номиналы (10 сом) көрсөтүлгөн. 

Монетанын арткы бетинде спортчулардын элеси, ал эми борборунда Кыргыз Республикасынын герби түшүрүлгөн. Монетанын четине тегерете: «Национальный банк Кыргызской Республики / Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы» жазуусу жайгаштырылган. Ал эми төмөн жагында монетанын чыгарылган жылы (2022) көрсөтүлгөн. 

 

 

 

 

«Азия оюндары» коллекциялык монетасынын өзгөчөлүгү 

Номиналы 

10 сом 

Металлы (сапат белгиси) 

Ag 925 

Өлчөмү (мм) 

38,61*38,61 

Салмагы (г) 

31,10 

Аткаруу сапаты 

«Proof» 

Нускасы (даана) 

1 000 

Сатуу баасы 

3 740 с 

 

 

«Кашкар бөрү карагаты» монетасынын алдыңкы бетинин негизги сюжетин бадалдын мөмөсүнөн жана жалбырагынан тегерете кооздолгон оймонун ичинде бөрү карагаттын бутагы мөмөсү менен түшүрүлгөн сүрөт түзөт. Монетанын четине тегерете: «Кашкар бөрү карагаты / Berberis kaschgarica» аталышы, ошондой эле металлдын сапат белгиси (Ag 925) жана салмагы (28,28 g) жазылган. Монетанын төмөн жагында монетанын номиналы (10 сом) көрсөтүлгөн.  

Монетанын арткы бетинин негизги сюжетин Кашкар бөрү карагатынын бутагы менен мөмөсүнүн элеси түшүрүлгөн сүрөт түзөт. Монетанын борборунда Кыргыз Республикасынын герби түшүрүлгөн. Монетанын четине тегерете: «Кыргызстандын Кызыл китеби» деген жазуу жайгаштырылып, төмөн жагында монетанын чыгарылган жылы (2022) көрсөтүлгөн.  

 

 

 

 

«Кашкар бөрү карагаты» коллекциялык монетасынын өзгөчөлүгү 

Номиналы 

10 сом 

Металлы (сапат белгиси) 

Ag 925 

Өлчөмү (мм) 

38,61*28,81 

Салмагы (г) 

28,28 

Аткаруу сапаты 

«Proof» 

Нускасы (даана) 

1 000 

Сатуу баасы 

3 690 с 

 

 

Ар бир коллекциялык монета акрил капсуласына жайгаштырылып, сапатты тастыктаган сертификат менен өзүнчө кутучага таңгакталган. 

Улуттук валютанын коллекциялык монеталары Кыргыз Республикасынын аймагында расмий төлөм каражаты статусуна ээ. 

Коллекциялык монеталар Улуттук банктын мекемелеринин кассаларында иш күндөрү саат 9.00дөн 15.00гө чейин, ошондой эле нумизматикалык баалуулуктарды сатуу боюнча www.numizmat.nbkr.kg веб-сайты аркылуу сатылат. 


Датасы: 09.12.2022
Туруктуу шилтеме

Улуттук банк коммерциялык банктардын жана алмашуу бюролорунун ишин туруктуу негизде көзөмөлдөп турат. 

 

2022-жылдын 9-декабрына карата коммерциялык банктарга 131 текшерүү жүргүзүлгөн, натыйжада 65 жазма буйрук, 31 эскертүү жана 13 сунуш-көрсөтмө берилген. Анын ичинде 2022-жылдын ноябрь айында 10 коммерциялык банкта текшерүү жүргүзүлүп, анын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын так сактоо зарылдыгы жөнүндө 9 жазма буйрук берилген. Мындан тышкары, текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча коммерциялык банктарга банк кардарларын тейлөө сапатын жакшыртуу, калктын керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн нак чет өлкө валютасынын жетиштүү көлөмүн камсыз кылуу зарылдыгы тууралуу сунуш-көрсөтмөлөр берилген.  

Валюта рыногунун катышуучулары тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары аныкталган учурларда Улуттук банк тарабынан лицензияны кайтарып алганга чейин тиешелүү таасир этүү чаралары колдонулат.  

Мындан тышкары, укук коргоо органдары менен биргеликте Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок алмашуу операцияларын жүзөгө ашырган жактардын алып сатарлык иш-аракеттерине жол бербөө максатында, иш-чаралар жүргүзүлүп жатат.  

Ошондой эле 121 алмашуу бюросуна жана Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок чет өлкө валютасын алмашуу операцияларын жүзөгө ашырган жактарга 58 текшерүү жүргүзүлгөн. Текшерүүлөрдүн натыйжасында, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын бузгандыгы, ошондой эле Улуттук банктын талаптарын аткарбагандыгы үчүн, 263 жазма буйрук жөнөтүлүп, алмашуу бюролорунун лицензияларынын аракети 47 жолу убактылуу токтотулган, 6 алмашуу бюросунун лицензиясы кайтарылып алынган. Ошондой эле 23 алмашуу бюросуна 55,0 миң сомдон (жалпы суммасы 1 265,0 миң сом) жана 43 жеке адамга 17,5 миң сомдон (жалпы суммасы 752,5 миң сом) айып пул салынган.  

Мындан тышкары, Улуттук банк жалпыга маалымдоо каражаттарын кошо алганда, коммуникациянын бардык каналдарын колдонуп, маалыматты Улуттук банктын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтына жана социалдык тармактардагы баракчаларына жайгаштыруу аркылуу коомчулукка түшүндүрүү иштерин туруктуу негизде жүргүзүп келет.  

 


Датасы: 08.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын эки жаранынын (А.А.Б., М.А.М.) ар бирине 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 08.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (А.С.К.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 07.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (С.Н.А.) 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 

 


Датасы: 07.12.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар 

2022-жылдын сентябрь айында Баткен жана Ош областтарында болгон куралдуу кагылышуудан жабыр тарткан коммерциялык банктардын, банктык эмес жана адистештирилген финансы-кредиттик уюмдардын кардарларына колдоо көрсөтүү максатында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы 2022-жылдын 6-октябрында чыгарылган (№ 2022-П-12/62-2 (НПА) Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылыштан жапа чеккен коммерциялык банктардын, банктык эмес жана адистештирилген финансы-кредиттик уюмдардын (мындан ары ФКО) кардарларына колдоо көрсөтүү жөнүндө токтомдун аткарылышына мониторинг жүргүзүүдө.  

2022-жылдын 01-декабрына карата, ФКУдан алынган маалыматтар боюнча 474 карыз алуучу кайрылган. Алардын ичинен 19 974 миң сом суммасында 298 кредит жоюлган. Ошондой эле, 38 430 миң сом суммасында 170 кредит реструктуризацияланган.  

Азыркы тапта, ФКУлар жабыркаган карыз алуучулардан түшкөн бардык арыздарды карап жатат жана банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт. 


Датасы: 07.12.2022
Туруктуу шилтеме

Ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жөнүндө  

БИЛДИРҮҮ  

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары Улуттук банк) «Депозиттерди тартуучу банк эмес финансы-кредит уюмдарына акыркы инстанциядагы кредит жөнүндө» жобонун долбоорунун жөнгө салуучу таасирине талдап-иликтөө жүргүзүү жана кызыкдар болгон тараптардын сунуштарын топтоо тууралуу билдирет. 

 

1. Проблемалар жана негиздер.    

Ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу ченемдик актыларды өркүндөтүүгө жана Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына ылайык келтирүүгө багытталган. 

 2. Сунушталып жаткан жөнгө салуунун максаты   депозиттерди тартуучу банк эмес финансы-кредит уюмдарына акыркы инстанциядагы кредит берүүнүн жалпы шарттарын жана тартибин аныктоо. 

  3. Сунушталып жаткан жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү:  

- Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын өркүндөтүү;  

- депозиттерди тартуучу банк эмес финансы-кредит уюмдарына акыркы инстанциядагы кредит берүү мүмкүнчүлүгү.   

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү:  

Бул ченемдик укуктук актыны кабыл алуу жагымсыз кесепеттерге алып келбейт.   

 5. Ишкердик субъекттери жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү.  

Сунушталган жөнгө салуу депозиттерди тартуучу банк эмес финансы-кредит уюмдарынын ишине гана тиешелүү.   

 6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдасын болжолдуу баалоо. 

Сунушталган жөнгө салуу субъектилери сарптоолорго учурабайт.   

 7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүдө Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт.   

  Коомдук консультациянын катышуучулары үчүн суроолор:  

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай пайда жана артыкчылыктар келип чыгышы мүмкүн;  

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал;  

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы;  

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикир.  

  

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр:   

1. Сунуштарды кабыл алуу:  

  

- электрондук почта аркылуу 

shmusuralieva@nbkr.kg  

- почта дареги аркылуу 

720001, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Чүй пр., 168  

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү 

2022-жылдын 21-декабрынан кечиктирбестен 

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү  

2022-жылдын 26-декабрынан кечиктирбестен 

 


Датасы: 06.12.2022
Туруктуу шилтеме

Оффшордук аймактар боюнча тизмегин мыйзамдардын жана эл аралык тажрыйбанын талаптарына ылайык өркүндөтүү жана актуалдаштыруу максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 30-ноябрындагы № 2022-П-17/74-6-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2003-жылдын 16-апрелиндеги №13/2 «Оффшордук аймактардын субъектилерин жана алардын тизмесин аныктоо боюнча талаптарды белгилөө тууралуу» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды.  

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук акт Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылган. 

 


Датасы: 05.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 30-ноябрында № 2022-П-17-74-5-(БС) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2017-жылдын 8-июнундагы № 2017-П-12/23-1-(НПА) «Банк ишин лицензиялоо жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтомдун электрондук версиясы Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Банк тууралуу/ Банк иши тууралуу мыйзамдар/ Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Ченемдик укуктук акты Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Банк тууралуу/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктарды лицензиялоо жана www.nbkr.kg/ Банк тууралуу/ Улуттук банктын ченемдик актылары/Банк эмес финансы мекемелер ишин жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 05.12.2022
Туруктуу шилтеме

Ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жөнүндө 

БИЛДИРҮҮ 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы атайын жөнгө салуу режиминин алкагында тестирлөөнүн жыйынтыгы боюнча «Кыргыз Республикасындагы микрофинансылык уюмдар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» Кыргыз Республикасынын мыйзам долбоорунун жөнгө салуучу таасирине талдап-иликтөө жүргүзүү жөнүндө билдирет. 

 

1. Проблемалар жана негиздер. 

«Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 48-беренесине ылайык, инновациялык кызмат көрсөтүүлөрдү/технологияларды киргизүүгө байланыштуу банктык, төлөм кызмат көрсөтүүлөрүн сунуштоо чөйрөсүндөгү коомдук мамилелерди укуктук жөнгө салууну апробациялоо максатында, Улуттук банк белгилүү бир мөөнөткө Кыргыз Республикасынын өзүнчө же бүткүл аймагында атайын жөнгө салуу режиминин алкагында пилоттук жөнгө салууну белгилөөгө укуктуу. 

Инновациялык кызмат көрсөтүүлөрдү/технологияларды атайын жөнгө салуу режиминин алкагында апробациялоонун натыйжалары боюнча Улуттук банк тарабынан тиешелүү ченемдик укуктук акт кабыл алынышы же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына тиешелүү өзгөртүүлөр жана толуктоолор сунушталышы мүмкүн. 

Алсак, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төлөм системасы боюнча комитетинин 2020-жылдын 26-октябрындагы 2020-ЗСД-КОМ-КПС-15/1 токтомуна ылайык, микрокредиттик компания тарабынан банктык операциялардын жана кызмат көрсөтүүлөрдүн (кредиттерди накталай эмес формада берүү үчүн «Элкарт» чектелген функционалдык кредиттик карталарын чыгаруу жана «Элкарт» улуттук төлөм системасынын карталарынын эквайринги, Улуттук өз ара аракеттенүү оператору аркылуу колдоого алынган ыкмалар менен эквайринг, POS-терминалдар /QR коддор аркылуу эл аралык төлөм системаларынын карталарынын эквайринги) атайын регулятивдик режиминин алкагында тестирлөө жактырылган, ал Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төлөм системасы боюнча комитетинин 2022-жылдын 29-апрелиндеги № 2022-ЗСД-КОМ-КПС-4/2 токтомуна ылайык ийгиликтүү деп табылган. 

«Атайын жөнгө салуу режими жөнүндө» жобого ылайык, эгерде тестирлөө ийгиликтүү деп табылса, Төлөм системасы боюнча комитет Улуттук банктын тестирлөөдөн өткөн кызмат көрсөтүүлөргө/технологияларга тоскоолдук кылууну жокко чыгарган ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу боюнча тиешелүү түзүмдүк бөлүмүнө сунуш киргизет. Атайын жөнгө салуу режиминин алкагында кызматтарды көрсөтүү лицензиянын мөөнөтүн узартуунун негизинде мыйзамдарга тиешелүү өзгөртүүлөр киргизилгенге чейин улантылышы мүмкүн. Мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү үчүн атайын жөнгө салуу режиминин мөөнөттөрү узартылган учурда Комитет тарабынан атайын жөнгө салуу режиминин шарттарында кызмат көрсөтүүлөрдү улантуу үчүн кошумча шарттар белгилениши мүмкүн. 

 

2. Сунушталган жөнгө салуунун максаты микрокредиттик компанияларга микрокредиттерди накталай эмес формада берүү мүмкүнчүлүгүн берүү, бул жыйынтыгында накталай эмес төлөмдөрдүн жана эсептешүүлөрдүн үлүшүнүн көбөйүшүнө, финансылык сабаттуулуктун жогорулашына ж. б. алып келет. 

 

3. Сунушталган жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү

- накталай эмес төлөмдөрдүн үлүшүн көбөйтүү

- калктын финансылык сабаттуулугун жогорулатуу; 

- калкка банктык жана төлөм кызмат көрсөтүүлөрдөн пайдалануу мүмкүнчүлүгүн берүү

- региондорду өнүктүрүү

 

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү

Бул мыйзам долбоорун кабыл алуу жагымсыз кесепеттерге алып келбейт. 

 

5. Ишкердик субъекттери жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү

Сунушталган жөнгө салуу микрокредиттик компаниялардын жана «Банктар аралык процессинг борбору» жабык акционердик коомунун ишине тиешелүү

 

6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдасын болжолдуу баалоо. 

Сунуш кылынган жөнгө салуунун субъекттери өз бюджеттеринин чегинде чыгымдарды тартышат. 

 

7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүгө байланыштуу Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгымдарды талап кылбайт. 

 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолор тизмеги: 

- жөнгө салууну өзгөртүү аркылуу чечүүнү талап кылган, көрсөтүлгөн проблемалар туура болуп саналабы; 

- көрсөтүлгөн максат ага жетүү үчүн негиздүү, маанилүү болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу проблемаларды чечүү үчүн кыйла артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай пайда жана артыкчылыктар келип чыгышы мүмкүн; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал; 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикириңиз.  

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр

 

1. Сунуштарды кабыл алуу: 

   

- электрондук почта аркылуу 

ammaratova@nbkr.kg 

- почта дарегине 

720001, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Чүй пр., 168 

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү 

2022-жылдын 19-декабрынан кечиктирбестен 

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын 27-декабрынан кечиктирбестен 

 


Датасы: 02.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «БАКАЙ БАНК» ачык акционердик коому тарабынан «БАКАЙ БАНК» ААКтын шариат кеңешинин төрагасы кызмат ордуна сунушталган Ибраев Марс Каиповичтин талапкерлигине 2022-жылдын 1-декабрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 01.12.2022
Туруктуу шилтеме

Валюта рыногундагы жагдай жөнүндө 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы банк секторундагы жана валюта рыногундагы жагдай боюнча төмөнкүлөрдү маалымдайт.   

Биздин өлкөнүн валюта рыногундагы жагдай дүйнөдөгү геосаясий жагдайдын жана тышкы рыноктордогу белгисиздик орун алган кырдаалдын таасири астында өнүгөт.  

Өлкөнүн экономикалык коопсуздугун камсыз кылуу жана кризистин алгылыксыз натыйжаларын минималдаштыруу максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан коммерциялык банктардын, алмашуу бюролорунун жана микрофинансылык уюмдардын накталай АКШ долларын өлкөдөн сырткары чыгарып кетүүсүнө тыюу салууну кошо алганда, кризиске каршы бир катар чаралар көрүлгөн. Бирок Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында капиталдын эркин жылышы каралган, бул чет өлкө валютасын жеке адамдар жана юридикалык жактар өлкөгө/өлкөдөн эркин алып келүүгө/чыгууга боло тургандыгын түшүндүрөт.  

Накталай АКШ долларынын учурдагы тартыштыгына кошумча фактор болуп, аны өлкөгө алып келүүнүн логистикалык байланышынын бузулушу жана айрым адамдар тарабынан валюталардын курстук айырмадан пайда табуу максатында алып сатарлык операцияларды жүргүзүүлөрү саналат.  

Бүгүнкү күндө айрым жергиликтүү коммерциялык банктар накталай АКШ долларынын зарыл көлөмү менен камсыз кылуу үчүн накталай чет өлкө валютасын алып келүү боюнча операцияларды жүргүзүп жатышат. Ошол эле учурда, накталай акчаны жеткирүү үчүн логистикалык байланыштын татаалдыгы алардын акыркы наркына таасир этет. 

Коммерциялык банктар тарабынан берилген маалыматка ылайык, АКШ долларын накталай акчага айландыруу үчүн комиссиялык төлөм өлчөмү накталай акчага айландырылган чет өлкө валютасынын суммасынан 0,5 пайыздан 4 пайызга чейинкини түзгөн. Мында, банк мыйзамдарында коммерциялык банктар керектөөчүлөр үчүн маалыматтын ачык жарыяланышын жана жеткиликтүү болушун камсыз кылуу менен банктык кызмат көрсөтүүлөр үчүн комиссиялык сый акыларды жана тарифтерди өз алдынча белгилөө каралган.  

Улуттук банктын талаптарына ылайык, чет өлкө валютасын маалымат тактасында көрсөтүлгөн тиешелүү курстан айырмаланган курс боюнча сатып алууга жана сатууга тыюу салынгандыгын белгилеп кетүү зарыл. Чет өлкө валютасы бар болсо валюта рыногунун катышуучулары чет өлкө валютасын чектөөсүз сатууга милдеттүү.  

Накталай эмес чет өлкө валютасы менен операциялар коммерциялык банктар тарабынан жеке адамдардын жана юридикалык жактардын талабы боюнча кандай болбосун көлөмдө жана кандайдыр бир чектөөлөрсүз жүргүзүлүп жаткандыгын белгилеп кетүү керек. 

Улуттук банк коммерциялык банктардын жана алмашуу бюролорунун ишин туруктуу негизде көзөмөлдөп турат.  

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана валюталык операцияларды жүргүзүү жана кардарларды тейлөө жагында Улуттук банктын талаптарын бузууга жол бербөө максатында, Улуттук банк туруктуу негизде банктардын жана Улуттук банктын көзөмөлүнө алынган башка юридикалык жактардын ишине пландан тышкары (рейддик) жана план боюнча инспектордук текшерүүлөрдү туруктуу негизде жүргүзүп турат.  

2022-жылдын башынан тартып коммерциялык банктарда 131 текшерүү жүргүзүлгөн, натыйжада 60 жазма буйрук, 31 эскертүү жана 13 сунуш-көрсөтмө берилген. Анын ичинде 2022-жылдын ноябрь айында 10 коммерциялык банкта текшерүү жүргүзүлүп, анын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын так сактоо зарылдыгы жөнүндө 9 жазма буйрук берилген.  Мындан тышкары, текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча коммерциялык банктарга банк кардарларын тейлөө сапатын жакшыртуу, калктын керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн нак чет өлкө валютасынын жетиштүү көлөмүн камсыз кылуу зарылдыгы тууралуу сунуш-көрсөтмөлөр берилген.  

Валюта рыногунун катышуучулары тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары аныкталган учурларда Улуттук банк тарабынан лицензияны кайтарып алганга чейин тиешелүү таасир этүү чаралары колдонулат. 

Мындан тышкары, укук коргоо органдары менен биргеликте Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок алмашуу операцияларын жүзөгө ашырган жактардын алып сатарлык иш-аракеттерине жол бербөө максатында, иш-чаралар жүргүзүлүп жатат.  

2022-жылдын башынан тартып 121 алмашуу бюросуна жана Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок чет өлкө валютасын алмашуу операцияларын жүзөгө ашырган жактарга 54 текшерүү жүргүзүлгөн. Текшерүүлөрдүн натыйжасында, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын бузгандыгы, ошондой эле Улуттук банктын талаптарын аткарбагандыгы үчүн, 241 жазма буйрук жөнөтүлүп, алмашуу бюролорунун лицензияларынын аракети 47 жолу убактылуу токтотулган, 6 алмашуу бюросунун лицензиясы кайтарылып алынган. Ошондой эле 23 алмашуу бюросуна 55,0 миң сомдон (жалпы суммасы 1 265,0 миң сом) жана 39 жеке адамга 17,5 миң сомдон (жалпы суммасы 682,5 миң сом) айып пул салынган. 

Мындан тышкары, Улуттук банк жалпыга маалымдоо каражаттарын кошо алганда, коммуникациянын бардык каналдарын колдонуп, маалыматты Улуттук банктын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтына жана социалдык тармактардагы баракчаларына жайгаштыруу аркылуу коомчулукка түшүндүрүү иштерин туруктуу негизде жүргүзүп келет. 

Калкты талаптагыдай банктык тейлөө, керектөөчүлөрдүн укугун коргоо жана керектөөчүлөргө ыңгайлуу финансылык кызмат көрсөтүү боюнча жарандардын кайрылууларын тез карап чыгуу максатында, Улуттук банктын коомчулук менен кайтарым байланыш каналдары WhatsApp-каналы түрүндө кеңейтилген.  

Зарыл болгон ыкчам маалыматты/консультацияларды телефон аркылуу алуу үчүн жарандар Улуттук банктын коомдук кабылдамасына 0 312 61 04 86 телефону, Улуттук банктын 0501 89 00 00 WhatsApp-каналына, ошондой эле финансы кызмат көрсөтүүлөрүн керектөөчүлөрдүн укугун коргоо маселелери боюнча 0 312 61 45 78 жана 0555 85 57 48, 0770 73 73 49 мобилдик номерлери аркылуу кайрыла алышат. 

Улуттук банк туруктуу негизде кырдаалга байкоо жүргүзүп жана контролдоп турат, зарыл болгон учурда өлкөнүн банк ишинин жана төлөм системасынын туруктуу жана коопсуз иштешин камсыз кылуу үчүн чараларды көрөт.   


Датасы: 01.12.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өткөн эл аралык акча которуулар системасынын реестринде «PayPorter» акча которуу системасы каттоодон өттү

Эл аралык акча которуулар системасынын оператору «HIZLIPARA ÖDEME HIZMETLERI VE ELEKTRONIK PARA A. Ş.» Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өттү.  

Реестрдеги каттоо номери 1050301122. 

 


Датасы: 30.11.2022
Туруктуу шилтеме

Коммерциялык банктардын алмашуу бюролору менен чет өлкө валютасын сатып алуу/сатуу боюнча операцияларды жүргүзүүгө коюлган чектөөлөрдү убактылуу алып салуу максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 30-ноябрында №_2022-П-12/74-4-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 5-сентябрындагы № 2022-П-33/55-1-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 22-июлундагы № 2022-П-33/45-2-(НПА) «Чет өлкө валютасында алмашуу операцияларын жүргүзүү чөйрөсүндө убактылуу чечимдер жөнүндө» токтомунун аракетин убактылуу токтотуу тууралуу» токтомун кабыл алды.  

Ушул токтом менен Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 22-июлундагы № 2022-П-33/45-2-(НПА) «Чет өлкө валютасында алмашуу операцияларын жүргүзүү чөйрөсүндө убактылуу чечимдер жөнүндө» токтомунун аракети 2023-жылдын 1-мартына чейин убактылуу токтотулат. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 29.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы  

эсептик ченди 13,0 пайызга чейин төмөндөттү  

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 28-ноябрында эсептик ченди (негизги ченди) 100 базистик пунктка, 13,0 пайызга чейин төмөндөтүү чечимин кабыл алды. Чечим 2022-жылдын 29-ноябрынан тартып күчүнө кирет.  

2022-жылдын 18-ноябрына карата маалымат боюнча жылдык инфляция 2022-жылдын октябрь айындагы 15,4 пайыздан төмөндөө менен 14,5 пайызды түзгөн. Кыргыз Республикасында инфляция арымы басаңдаган тенденцияны көрсөтүүдө. Ошого карабастан, глобалдуу конъюнктура белгисиз бойдон калууда, ал эми азык-түлүккө, энергия продукцияларына жана башка товарларга дүйнөлүк баалар акырындап төмөндөсө да баалар жогору деңгээлде сакталып турат.  

Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин алдын ала маалыматы боюнча 2022-жылдын октябрь айынын жыйынтыгы боюнча реалдуу ИДӨнүн өсүш арымы 7,0 пайызды түзгөн. Экономикалык жигердүүлүк өнөр жай, кызмат көрсөтүү жана айыл чарба секторлору тарабынан колдоого алынган. Мамлекеттик чыгашалардын жогорулашы жана акча которуулардын түшүүсү да ички суроо-талаптын өсүшүнө таасирин тийгизет.  

Мындай шарттарда Улуттук банк тарабынан жүргүзүлүп жаткан монетардык саясат, мурдагыдай эле, инфляциялык процесстерди ооздуктоого багытталган. Жалпы алганда акча-кредиттик шарттар нейтралдуу катары бааланып, алгылыксыз тышкы шарттарга жана жогору инфляциялык күтүүлөргө карабастан, жүзөгө ашырылып жаткан акча-кредит саясаты улуттук валютага басымды азайтууга шарт түзүп, банк секторунун ресурстук базасын жогорулатуу үчүн сыяктуу эле, экономиканы кредиттөөнүн өсүшүнө да алгылыктуу шарттарды камсыздаган.  

Жалпы алганда, аталган факторлордун таасири астында инфляциялык процесстердин басаңдашы 2023-жылы да улана тургандыгы күтүлүүдө. Ушуга байланыштуу артыкчылыктуу милдеттерден болуп, макроэкономикалык туруктуулукту колдоого алуу, ошондой эле Кыргыз Республикасында түзүмдүк реформаларды жүргүзүү, анын ичинде монетардык эмес инфляция факторлорун төмөндөтүү жана ички рынокту керектөө товарлары менен каныктыруу чараларын ишке ашыруу үчүн макулдашылган фискалдык жана монетардык саясатты жүргүзүү саналат.  

Улуттук банк тышкы жана ички экономикалык чөйрөнү өнүктүрүү шарттарын эске алуу менен эсептик чен өлчөмүн 13,0 пайызга чейин төмөндөтүү чечимин кабыл алды. Мындан тышкары, Улуттук банк түптөлүп жаткан жагдайга туруктуу негизде көз салып турат жана зарылчылык келип чыкса, кошумча инструменттерди пайдаланып, орто мөөнөттүү мезгил ичинде баа туруктуулугун камсыз кылуу максаттарына жетүү үчүн тиешелүү чараларды колдонот. 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын эсептик чен өлчөмү маселеси боюнча кийинки отуруму 2023-жылжын 30-январында өткөрүлөт. 


Датасы: 29.11.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучулар боюнча финансы-кредит уюмдары тарабынан көрүлгөн чаралар 

2022-жылдын сентябрь айында Баткен жана Ош областтарында болгон куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын (мындан ары - ФКУ) кардарларына колдоо көрсөтүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) токтомунун аткарылышына мониторинг жүргүзүп турат.  

2022-жылдын 24-ноябрына карата абал боюнча ФКУга 474 карыз алуучу кайрылган, 19 538 миң сом суммасында 287 кредит эсептен чыгарылган жана 36 487 миң сом суммасында 155 кредит реструктуризацияланган. 

Учурда ФКУ жабыркаган карыз алуучулардан келип түшкөн бардык арыздарды карап жатат жана алар банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды кабыл алышат. 


Датасы: 28.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өткөн эл аралык акча которуулар системасынын реестринде «Астрасенд» акча которуу системасы каттоодон өттү

Эл аралык акча которуулар системасынын оператору «Инкахран» банк эмес кредит уюму (акционердик коом) Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында каттоо жол-жобосунан өттү. Реестрдеги каттоо номери - 1049231122. 


Датасы: 25.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын төлөм системасын өнүктүрүүнүн 2023-2027-жылдарга каралган негизги багыттары жөнүндө» токтом долбоору (мындан ары долбоор) коомдук талкууга сунуштайт. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору»/«Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар долбоор боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 25-декабрынан кечиктирбестен adjakubova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 23.11.2022
Туруктуу шилтеме

Ислам банк иши жана каржылоо принциптери боюнча Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексине 2021-жылдын 2-сентябрында киргизилген өзгөртүүлөргө Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актыларын ылайык келтирүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 16-ноябрында № 2022-П-12/70-1-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтомдун электрондук версиясы Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Банк тууралуу/ Банк иши тууралуу мыйзамдар/ Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 22.11.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар  

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын кардарларына көмөк көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери жөнүндө» токтомун аткаруу максатында, финансы-кредит уюмдары (мындан ары ФКУ) банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүп жатышат. 

ФКУдан алынган маалыматтар боюнча, 2022-жылдын 17-ноябрына карата ФКУга 443 карыз алуучу кайрылган, алардын ичинен 19 459 миң сом суммасында 283 кредит эсептен алынып салынган жана 36 485 миң сом суммасында 155 кредит реструктуризацияланган.   

Азыркы тапта, ФКУ аталган региондордун жабыркаган карыз алуучуларынан келип жаткан бардык арыздарды кароону улантып жатат.  


Датасы: 21.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, «Улуттук банк Башкармасынын 2015-жылдын 24-июнундагы № 35/10 «Финансылык кызматтарды сунуштоо жана керектөөчүлөрдүн кайрылууларын кароо тартибине карата минималдуу талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт.  

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын кабыл алынган Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Сектор токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 21-декабрынан кечиктирбестен nshabdankulov@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 18.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы аркылуу жайгаштырылуучу баалуу кагаздар түрүндөгү күрөөлүк камсыздоону каттоо жана баалуу кагаздарды депозитардык эсепке алуу маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын айрым токтомдоруна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» токтом долбоорун (мындан ары токтомдун долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын баалуу кагаздар түрүндөгү күрөөлүк камсыздоону каттоо жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы аркылуу жайгаштырылуучу баалуу кагаздарды депозитардык эсепке алуу чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан. 

Долбоор Улуттук банктын расмий интернет-сайтынын «Улуттук банктын ченемдик актылары» / «Талкуулоо үчүн долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталынын «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору» / «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 17-декабрынан кечиктирбестен talamanova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 18.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Баткен областында жашаган жана чарба ишин жүргүзгөн жарандарга, ишкердик субъектилерине каржылоонун жеткиликтүү болушун кеңейтүүгө, административдик-аймактык бирдиктерди, анын ичинде 2022-жылдын сентябрь айында Баткен областында куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган административдик-аймактык бирдиктерди калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн зарыл шарттарды түзүүгө көмөк көрсөтүү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 17-сентябрындагы № 313 «Баткен жана Ош облустарынын административдик-аймактык бирдиктерин калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча биринчи кезектеги чаралар жөнүндө» жарлыгын ишке ашыруу максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 18-ноябрында № 2022-П-12/71-1 (НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Баткен областындагы карыз алуучуларга кредиттерди берүү маселелери боюнча айрым убактылуу чечимдери жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Аталган токтомго ылайык, Улуттук банк коммерциялык банктарга, микрофинансылык уюмдарга жана «Кепилдик фонд» ААКка Баткен областында жашаган жана/же чарба ишин жүргүзгөн карыз алуучулардын кредит/кепилдик алууга билдирмелерин артыкчылыктуу тартипте кароону, ошондой эле кредиттерди берүү боюнча өзүнүн ички жол-жоболорун кайра карап чыгууну сунуштайт. 

Токтом менен кредиттерди/кепилдиктерди алууда карыз алуучулар тарабынан берилүүчү документтер боюнча Улуттук банктын талаптарын жеңилдетүү эрежелери каралган.  

Мындан тышкары, токтомго ылайык, карыз алуучуларга кредиттик рейтингдин негизинде берилген кредиттердин көлөмү көбөйтүлүп, керектөө кредиттерин берүүдө кредит боюнча ай сайын пландалган төлөмдөрдүн орточо айлык жалпы кирешеге болгон катышы кайра каралып чыкты. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 18.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актыларынын ишкердик субъекттеринин ишине карата жөнгө салуучу таасирин талдоо методикасын бекитүү жөнүндө» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын кабыл алынган Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Токтом долбоору боюнча сын-пикирлерди жана сунуштарды 2022-жылдын 16-декабрынан кечиктирбестен электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүү зарыл. 


Датасы: 17.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жана анын жөнгө салуучу таасирин талдап-иликтөө, ошондой эле долбоорду каржылоо маселеси боюнча кызыкдар болгон жактардан сунуштарын топтоо жөнүндө маалымдайт.  

Долбоор менен коммерциялык банктар тарабынан долбоордук каржылоону сунуштоодо кредиттик тобокелдиктерди тескөө боюнча минималдуу талаптар сунушталат.  

1. Проблемалар жана негиздер  

Ченемдик укуктук актыларды өркүндөтүү төмөнкү маселелерди чечүүгө багытталган: 

- ченемдик укуктук актыларда долбоордук каржылоонун аныктамасынын жоктугу; 

- банктардын кредиттик ишин жөнгө салуучу Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын колдонуудагы талаптарында долбоордук каржылоону ишке ашыруу каралган эмес. 

2. Сунушталып жаткан жөнгө салуунун максаты инвестициялык долбоорлор үчүн кредиттик ресурстардын жеткиликтүүлүгүн кеңейтүү

3. Сунушталып жаткан жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү

- банктарга ири долбоорлор сыяктуу эле жаңы башталган долбоорлорду да (стартаптарды) каржылоо, ошондой эле долбоордук каржылоонун субъектилеринин ишине катышуу мүмкүнчүлүгүн берүү;  

- долбоордук каржылоону сунуштоодо кредиттик тобокелдикти азайтуу. 

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү

Бул ченемдик укуктук актыны кабыл алуу алгылыксыз натыйжаларга алып келбейт, анткени ал кредиттик ресурстардын жеткиликтүүлүгүн кеңейтүүгө багытталган. 

5. Ишкердик субъектилери жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү  

Сунушталган жөнгө салуу коммерциялык банктарга тиешелүү.  

6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдасын болжолдуу баалоо.  

Сунушталып жаткан жөнгө салуу субъектилери чыгым тартпайт.  

7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүгө байланыштуу Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт. 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолор тизмеги : 

- жөнгө салууну өзгөртүү аркылуу чечүүнү талап кылган, көрсөтүлгөн проблемалар туура болуп саналабы; 

- көрсөтүлгөн максат ага жетүү үчүн негиздүү, маанилүү болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу проблемаларды чечүү үчүн кыйла артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай пайда жана артыкчылыктар келип чыгышы мүмкүн; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал; 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикириңиз.  

 

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр: 

1. Сунуштарды кабыл алуу:  

   

- электрондук почта аркылуу  

nipasova@nbkr.kg   

- почта дареги аркылуу  

720001,  

Кыргыз Республикасы, 

Бишкек ш., Чүй пр., 168  

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү  

2022-жылдын 2-декабрынан кечиктирбестен  

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын 12-декабрынан кечиктирбестен  

 


Датасы: 17.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары Улуттук банк) ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу, анын жөнгө салуучу таасирине талдап-иликтөөлөрдү жүргүзүү, ошондой эле айрым ченемдик укуктук актыларга өзгөртүүлөрдү киргизүү маселеси боюнча кызыкдар болгон жактардан сунуштарды кабыл алуу тууралуу билдирет.  

 

1. Проблемалар жана негиздер   

Ченемдик укуктук актылардын ченемдерин өркүндөтүү төмөнкү маселелерди чечүүгө багытталган: 

- таасир этүү чаралары боюнча ченемдик укуктук актыларга тактоочу өзгөртүүлөрдү киргизүү;  

- банктарды жоюу боюнча талаптарды жакшыртуу.  

 

2. Сунушталып жаткан жөнгө салуунун максаты Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын өркүндөтүү

 

3. Сунушталып жаткан жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү

- ченемдик укуктук базанын сапатын жогорулатуу; 

- Улуттук банктын айрым ченемдик укуктук актыларынын талаптарын тактоо; 

- Улуттук банк тарабынан таасир этүү чараларын колдонуу боюнча процесстерди оптималдаштыруу.  

 

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү

Бул ченемдик укуктук актыны кабыл алуу алгылыксыз натыйжаларга алып келбейт.  

 

5. Ишкердик субъекттери жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү 

Сунушталган жөнгө салуу коммерциялык банктарга, депозиттерди тартуу менен иш алып барган микрофинансылык уюмдарга, депозиттерди тартуу менен иш алып барган кредиттик союздарга, турак жай-сактык кредиттик компанияларга, кредиттик бюролорго тиешелүү.  

 

6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдасын болжолдуу баалоо. 

Сунушталган жөнгө салуу субъектилери чыгым тартпайт.  

 

7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүгө байланыштуу Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт. 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолор тизмеги : 

- жөнгө салууну өзгөртүү аркылуу чечүүнү талап кылган, көрсөтүлгөн проблемалар туура болуп саналабы; 

- көрсөтүлгөн максат ага жетүү үчүн негиздүү, маанилүү болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу проблемаларды чечүү үчүн кыйла артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай пайда жана артыкчылыктар келип чыгышы мүмкүн; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал; 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикириңиз.  

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр: 

1. Сунуштарды кабыл алуу:  

   

- электрондук почта аркылуу  

nzhaparkulova@nbkr.kg 

- почта дареги аркылуу  

720001, Кыргыз Республикасы,  

Бишкек ш., Чүй пр., 168  

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү  

2022-жылдын  

2-декабрынан кечиктирбестен  

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын 3-декабрынан 

кечиктирбестен  

 


Датасы: 17.11.2022
Туруктуу шилтеме

Валюталык операцияларды жүргүзүү жана кардарларды тейлөө жагында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бербөө максатында, Улуттук банк тарабынан коммерциялык банктардын жана алмашуу бюролорунун ишине пландан тышкаркы (рейддик) жана план боюнча инспектордук текшерүүлөрдү мезгил-мезгили менен жүргүзүп турат. 

2022-жылдын башынан бери коммерциялык банктарда 131 текшерүү жүргүзүлүп, анын натыйжасында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык таасир этүү чаралары көрүлгөн.  

Мындан тышкары, коммерциялык банктарга кардарларды банктык тейлөө, кардарлардын алдындагы милдеттенмелерди аткаруу үчүн ликвиддүүлүктү колдоо жана башка иштерди күчөтүү сунушталган.  

Ошондой эле, коммерциялык банктардын жетекчилери менен учурдагы кырдаалды талкуулоо жана иштин туруктуулугун сактоо боюнча зарыл чараларды кабыл алуу үчүн дайыма жолугушуулар өткөрүлүп турат. 

Алмашуу бюролорунун ишин көзөмөлдөө жагында 2022-жылдын башынан бери 120 алмашуу бюролоруна жана Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок чет өлкө валютасын алмаштыруучу жактарга 54 инспектордук текшерүү жүргүзүлүп, анын натыйжасында Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын, ошондой эле Улуттук банктын талаптарын аткарбагандыгы үчүн 30 жазма буйрук жөнөтүлгөн, 34 ирет алмашуу бюролорунун лицензиялары токтотулган, 1 алмаштыруу бюросунун лицензиясы кайтарылып алынган. 

Мындан тышкары, 23 алмашуу бюросуна 55,0 миң сомдон (жалпы суммасы 1265,0 миң сом) жана 39 жеке жакка 17,5 миң сомдон (жалпы суммасы 682,5 миң сом) айып пул салынган.  

Улуттук банктын тиешелүү лицензиясы жок алмашуу операцияларын жүргүзгөн жактардын алып-сатарлык аракеттерине жол бербөө максатында, укук коргоо органдары менен биргеликте тиешелүү иш-чаралар кошумча жүргүзүлүп турат. 

Инспектордук текшерүүдөн тышкары, Улуттук банк тарабынан сырттан көзөмөлдөө иши жүргүзүлөт, анын алкагында ички контролду күчөтүү жана көзөмөлгө алынган уюмдардын ишин банк мыйзамдарына ылайык келтирүү боюнча иш-чаралар туруктуу негизде жүргүзүлүп турат. 

Улуттук банк күн сайын валюта рыногундагы кырдаалга мониторинг жүргүзүп, мыйзам бузууларга жол бербөө үчүн акча алмаштыруу жайларынын жетекчилери менен кызматкерлерине түшүндүрүү иштерин жүргүзүп келет. Валюта рыногунун катышуучулары тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын бузуу фактылары аныкталган учурларда, Улуттук банк тиешелүү таасир этүү чараларын колдонот. 

 


Датасы: 16.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Баткен областындагы карыз алуучуларга кредиттерди берүү маселелери боюнча айрым убактылуу чечимдери жөнүндө» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Баткен областындагы карыз алуучуларга каржылоонун жеткиликтүү болушун кеңейтүү боюнча колдоо көрсөтүү, анын ичинде 2022-жылдын сентябрь айында Баткен областында куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган административдик-аймактык бирдиктерди калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн зарыл шарттарды түзүүгө көмөк көрсөтүү максатында иштелип чыккан. Мындай чаралар Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 17-сентябрындагы № 313 «Баткен жана Ош облустарынын административдик-аймактык бирдиктерин калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча биринчи кезектеги чаралар жөнүндө» жарлыгын, ошондой эле Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында бузулган жана талкаланган административдик-аймактык бирдиктерди калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча мамлекеттик комиссиянын 2022-жылдын 30-октябрындагы № 2 чечимин ишке ашырууга багытталган. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg)жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 17-ноябрынан кечиктирбестен электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 16.11.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын кардарларына көмөк көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери жөнүндө» токтомун аткаруунун алкагында, финансы-кредит уюмдары (мындан ары - ФКУ) банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүп жатышат.  

ФКУдан алынган маалыматтар боюнча 2022-жылдын 10-ноябрына карата ФКУга 443 карыз алуучу кайрылган, алардын ичинен 19 370 миң сом суммасында 280 кредит эсептен алынып салынган, 28 836 миң сом суммасында 138 кредит реструктуризацияланган.  

Азыркы тапта, ФКУ жабыркаган карыз алуучулардан келип жаткан бардык арыздарды кароону улантып жатат. 


Датасы: 15.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн эки алмашуу бюросунун ар бирине 55 000 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 15.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 2-сентябрындагы № 2019-П-14/46-1-(ПС) токтому менен бекитилген «Төлөм уюмдарынын жана төлөм системаларынын операторлорунун ишин лицензиялоо жөнүндө» жобонун талаптарына ылайык, «Финипэй» жоопкерчилиги чектелген коомуна 2022-жылдын 10-ноябрында төмөнкү лицензиялар берилди: 

үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды кабыл алуу, иштеп чыгуу (процессинг, клиринг) жана төлөм системасынын, ошол процессинг, клиринг борборунун катышуучуларына берүү боюнча кызматтарды сунуштоо ишин жүзөгө ашыруу укугуна 2022-жылдын 10-ноябрындагы № 2032101122 лицензия; 

өз иш натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү үчүнчү жактардын пайдасына маалымат технологияларына жана электрондук каражаттарга, ошондой эле төлөмдөрдү өткөрүү ыкмаларына негизденген төлөм системалары аркылуу кабыл алуу жана өткөрүү боюнча кызматтарды сунуштоо ишин жүзөгө ашыруу укугуна 2022-жылдын 10-ноябрындагы № 3034101122 лицензия. 

«Финипэй» ЖЧКсы боюнча тиешелүү маалыматтар Улуттук банктын расмий сайтында «Банктын милдеттери» / «Төлөм системасы» / «Төлөм системасынын операторлору жана төлөм уюмдары» бөлүктөрүндө жайгаштырылган төлөм системасынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын лицензияларынын реестрлерине киргизилген». 


Датасы: 12.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн төмөнкү алмашуу бюролорунун лицензияларынын аракеттери токтотулду. 

1. 2022-жылдын 12-ноябрынан тартып 21-ноябрын кошо алгандагы мезгил аралыгына: 

- Бишкек шаары, Чокон Валиханов көчөсү 150, «Аю Гранд Комфорт» соода борбору, №С101/1 кеңсеси дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Бермет Гранд» алмашуу бюросунун 2022-жылдын 1-июлундагы № 6315 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Абдрахманов көчөсү 150, №29/2 кеңсеси дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Жетиген трейд» алмашуу бюросунун нак чет өлкө валюталары менен алмашуу операцияларын жүргүзүү  укугуна 2022-жылдын 8-июнундагы № 6301 лицензиясы; 

- Бишкек шаары, Бөкөнбаев көчөсү 95 дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «ТС Финанс» алмашуу бюросунун нак чет өлкө валюталары менен алмашуу операцияларын жүргүзүү  укугуна 2021-жылдын 29-декабрындагы № 6249 лицензиясы. 

2. 2022-жылдын 12-ноябрынан тартып 16-ноябрын кошо алгандагы мезгил аралыгына: 

- Бишкек шаары, Бөкөнбаев көчөсү 95 дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Красная Звезда Кей Джи» алмашуу бюросунун нак чет өлкө валюталары менен алмашуу операцияларын жүргүзүү  укугуна 2022-жылдын 1-ноябрындагы № 6389 лицензиясы. 

3. 2022-жылдын 12-ноябрынан тартып 26-ноябрын кошо алгандагы мезгил аралыгына: 

- Бишкек шаары, Абдрахманов көчөсү 144/1 дареги боюнча жайгашкан ЖЧК «Интегро Ко» алмашуу бюросунун нак чет өлкө валюталары менен алмашуу операцияларын жүргүзүү  укугуна 2022-жылдын 2-ноябрындагы № 6391 лицензиясы. 

 

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн 2022-жылдын 12-ноябрынан тартып ЖЧК «Экспо мани» алмашуу бюросунун 2022-жылдын 4-ноябрындагы № 6393 нак чет өлкө валюталары менен алмашуу операцияларын жүргүзүү укугуна лицензиясы кайтарылып алынды. 

 


Датасы: 11.11.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча финансы-кредит уюмдарынын көрүп жаткан чаралары 

 

2022-жылдын сентябрь айында Баткен жана Ош областтарында болгон куралдуу кагылышуудан жабыр тарткан коммерциялык банктардын, банктык эмес жана адистештирилген финансы-кредиттик уюмдардын кардарларына колдоо көрсөтүү максатында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы 2022-жылдын 6-октябрында чыгарылган (№ 2022-П-12/62-2 (НПА) Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылыштан жапа чеккен коммерциялык банктардын, банктык эмес жана адистештирилген финансы-кредиттик уюмдардын (мындан ары ФКО) кардарларына колдоо көрсөтүү жөнүндө токтомдун аткарылышына мониторинг жүргүзүүдө.  

2022-жылдын 3-ноябрына карата ФКОго 433 карыз алуучу кайрылган, 19 075 миң сом суммасында 274 кредит жоюлган, 27 394 миң сом суммасында 122 кредит реструктуризацияланган. 

Учурда ФКОлор жабыркаган карыз алуучулардан түшкөн бардык арыздарды карап жатат жана банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт. 

 


Датасы: 10.11.2022
Туруктуу шилтеме

Эл аралык валюта фондунун миссиясы Кыргызстанда ишин баштады 

 

Эл аралык Валюта Фондунун Николоз Гигинеишвили башында турган (ЭВФ) миссиясы 2022-жылдын 9-ноябрынан 22-ноябрына чейин Кыргыз Республикасында расмий иш сапар менен болот. 

ЭВФ миссиясынын иш сапарынын максаты ЭВФ Макулдашуусунун IV статьясына ылайык Кыргыз Республикасы үчүн консультацияларды өткөрүү болуп саналат. Иш сапардын жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын жана башка уюмдардын өкүлдөрү менен жолугушуулар өткөрүлөт. 

Визиттин биринчи күнүндө Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төрагасы К.К. Боконтаев ЭВФ командасы менен жолугушуусун өткөрдү. Анын жүрүшүндө тараптар өлкөдөгү макроэкономикалык абалды, тышкы жана банк секторун, ошондой эле тиешелүү саясат чараларын талкуулашты. 

 

 

 


Датасы: 10.11.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актыларына таасир этүүчү чаралары боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Улуттук банк Башкармасынын токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын кабыл алынган Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Сектор токтом долбоору боюнча өзүнүн сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 10-декабрынан кечиктирбестен nzhaparkulova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 

 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына монополияга каршы жөнгө салуу, баа түзүү, туунду жана караштуу компаниялар маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» Улуттук банк Башкармасынын токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын кабыл алынган Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына, Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Сектор токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 10-декабрынан кечиктирбестен bimasheva@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 09.11.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Халык Банк Кыргызстан» ачык акционердик коому тарабынан «Халык Банк Кыргызстан» ААКтын башкармасынын төрагасынын орун басары кызмат ордуна сунушталган Джума-Ахунов Нуриддин Абдуллаевичтин талапкерлигине 2022-жылдын 3-ноябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «РСК Банкы» ачык акционердик коому тарабынан «РСК Банкы» ААКтын тобокелдиктерди тескөө боюнча комитетинин төрагасы кызмат ордуна сунушталган Токторбаев Алмазбек Биязбековичтин талапкерлигине 2022-жылдын 3-ноябрына макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 09.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын эки жаранынын (М.А.А., М.Т.С.) ар бирине 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 04.11.2022
Туруктуу шилтеме

Ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жөнүндө 

БИЛДИРҮҮ 

 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары Улуттук банк) төлөм системасынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын маалымат коопсуздугун камсыз кылуу боюнча ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу, анын жөнгө салуучу таасирине талдап-иликтөө жүргүзүү, ошондой эле кызыкдар болгон жактардан сунуштарды кабыл алуу тууралуу билдирет.  

 

1. Проблемалар жана негиздер.  

Ченемдик актынын долбоорун иштеп чыгуу ченемдик актыларды өркүндөтүүгө жана маалымат системаларына жыл сайын чабуулдардын күчөп жатышына байланыштуу тобокелдиктерди минималдаштырууга багытталган. 

 

2. Сунушталып жаткан жөнгө салуунун максаты  тобокелдиктерди минималдаштыруу максатында төлөм системасынын операторлору жана төлөм уюмдары тарабынан маалымат коопсуздугунун уюштурулушу жана сакталышы боюнча талаптарды белгилөө

 

3. Сунушталып жаткан жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү

- Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын өркүндөтүү

- төлөм системаларынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын тобокелдиктерин минималдаштыруу. 

  

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү

Бул ченемдик укуктук актыны кабыл алуу алгылыксыз кесепеттерге алып келбейт.  

 

5. Ишкер субъектилери - жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү

Сунушталып жаткан жөнгө салуу төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын ишине тиешелүү, алардын саны бүгүнкү күнгө карата абал боюнча 22 уюмду түзөт. 

 

6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Сунушталып жаткан жөнгө салуу субъектилери бюджетте каралган чекте чыгым тартышат. 

 

7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүгө байланыштуу Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо.  

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт. 

 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолордун тизмеги:   

- жөнгө салууну өзгөртүү аркылуу чечүүнү талап кылган, көрсөтүлгөн проблемалар туура болуп саналабы; 

- көрсөтүлгөн максат ага жетүү үчүн негиздүү, маанилүү болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу проблемаларды чечүү үчүн кыйла артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай пайда жана артыкчылыктар келип чыгышы мүмкүн; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал; 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикириңиз. 

 

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр: 

 

1. Сунуштарды кабыл алуу: 

 

- электрондук почта аркылуу 

azmambetalieva@nbkr.kg 

- почта дареги аркылуу 

720001, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Чүй пр., 168 

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү 

2022-жылдын 

19-ноябрынан кечиктирбестен 

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын 

26-ноябрынан кечиктирбестен  

 


Датасы: 03.11.2022
Туруктуу шилтеме

Демир Кыргыз Эл Аралык Банкы» ЖАК эки өлчөмдүү штрих-код белгилерин (QR-код) колдонуу менен төлөмдөрдү өткөрүү боюнча өз ара иш алып баруу оператору катары Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан катталды. Реестр боюнча каттоо номери 6002311022. 


Датасы: 03.11.2022
Туруктуу шилтеме

«М Булак» микрокредиттик компаниясы» жоопкерчилиги чектелген коомунун атайын жөнгө салуу режиминин мөөнөттүн узартуу жөнүндө 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төлөм системасы боюнча комитетинин 2022-жылдын 27-октябрындагы № 2022-ЗСД-КОМ-КПС-12/1 токтому менен «М Булак» микрокредиттик компаниясы» жоопкерчилиги чектелген коому (мындан ары - «М Булак» МКК» ЖЧК) жана «Банктар аралык процессинг борбору» жабык акционердик коому (мындан ары - «Банктар аралык процессинг борбору» ЖАК) үчүн банк операцияларынын төмөнкү чектелген тизмесин жүргүзүүгө атайын жөнгө салуу режиминин лицензиясынын мөөнөтү 2023-жылдын 1-майына чейин узартылды: 

- нак эмес формада кредиттерди берүү үчүн «Элкарт» улуттук төлөм системасынын алдын ала чыгарылган, чектелген функционалдык кредиттик карталарын чыгаруу; 

- «Элкарт» улуттук төлөм системасынын карталарынын, Visa жана MasterCard эл аралык төлөм системаларынын карталарынын «М Булак» МКК» ЖЧКнын POS-терминалдары/QR-коддору аркылуу эквайринги, анын ичинде соода-тейлөө ишканалары менен POS-терминалдарды орнотуу/QR-коддорду колдонуу жана товарлар, иштер жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөө максатында төлөм каражаты катары «Элкарт» улуттук төлөм системасынын карталарын, Visa жана MasterCard эл аралык төлөм системаларынын карталарын, локалдык электрондук акчаларды кабыл алуу боюнча келишимдерди түзүү, ошондой эле коммерциялык банктар жана/же электрондук акча менен эсептешүү системаларынын операторлору менен түзүлгөн келишимдердин алкагында соода-тейлөө ишканалары/акцептанттар менен эсептешүүлөрдү камсыз кылуу. 

Атайын жөнгө салуу режиминин мөөнөтү «М Булак» МКК» ЖЧК жана «Банктар аралык процессинг борбору» ЖАК үчүн 2023-жылдын 1-майына чейин узартылды. 

Атайын жөнгө салуу режиминин катышуучулары болуп, «М Булак» МКК» ЖЧК жана «Банктар аралык процессинг борбору» ЖАК эсептелет. 


Датасы: 03.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Кыргыз Республикасынын үч жаранынын (Б.Ч.А., Ч.М.Ж., С.Н.А.) ар бирине 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 

 


Датасы: 02.11.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышууда жабыркаган карыз алуучуларга көмөк көрсөтүү боюнча финансы-кредит уюмдарынын көрүп жаткан чаралары 

 

Улуттук банк Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2022-жылдын 6-октябрындагы № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган коммерциялык банктардын, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдардын кардарларына колдоо көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери тууралуу» токтомунун талаптарынын аткарылышына мониторинг жүргүзүп турат.  

2022-жылдын 26-октябрына карата финансы-кредит уюмдарынан (мындан ары - ФКУ) алынган маалыматтар боюнча ФКУга 372 карыз алуучу кайрылган, 18 883 миң сом суммасына барабар болгон 268 кредит жоюлган, 20 885 миң сомго жеткен 64 кредит реструктуризацияланган.  

Азыркы тапта, ФКУ жабыркаган карыз алуучулардан келип жаткан арыздардын бардыгын карап жатат жана банк мыйзамдарына ылайык тиешелүү чараларды көрүшөт.  

 


Датасы: 02.11.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына кредиттик тобокелдик, активдерди классификациялоо жана кыймылсыз мүлк менен иштөө маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 1-декабрынан кечиктирбестен jkonoeva@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 

 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына банк эмес финансы-кредит уюмдарынын ишин көзөмөлдөө маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Сектор токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 1-декабрынан кечиктирбестен malmanbetova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 

 

3. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктары милдеттүү түрдө аткарууга тийиш болгон экономикалык ченемдер жана талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банк Башкармасынын 2019-жылдын 27-декабрындагы № 2019-П-12/68-3-(НПА) токтому менен бекитилген «Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктары милдеттүү түрдө аткарууга тийиш болгон экономикалык ченемдер жана талаптар жөнүндө» жобонун жаңы редакциясын калыбына келтирүү максатында иштелип чыккан. 

Токтом долбоорунда ошондой эле жогоруда аталган ченемдик укуктук актыны Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында ага мазмуну жана техникалык өзгөчөлүктөрү боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү каралган. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 1-декабрынан кечиктирбестен aatyshova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 

 

4. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 1-декабрынан кечиктирбестен azhoroeva@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 01.11.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы  

эсептик ченди 14,0 пайыз деңгээлинде калтырды 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 31-октябрында эсептик ченди (негизги ченди) 14,0 пайыз деңгээлинде сактоо чечимин кабыл алды. Чечим 2022-жылдын 1-ноябрынан тартып күчүнө кирет.  

Кыргыз Республикасында 2022-жылдын 21-октябрына карата маалыматтар боюнча жылдык инфляция ушул эле жылдын сентябрь айындагы 15,5 пайыздан төмөндөп 14,9 пайызды түзгөн. Керектөө бааларынын учурдагы өсүшү, негизинен, монетардык эмес мүнөзгө ээ болуп, көбүнчө дүйнөлүк азык-түлүк жана энергия продукциялар рыногунун таасири сыяктуу эле, Кыргызстандын экономика түзүмүнүн таасирин, анын ичинде жогорку деңгээлде импортко көз карандылыкты чагылдырат.  

2022-жылдын январь-сентябрь айларынын жыйынтыгы боюнча Кыргыз Республикасында ИДӨ боюнча реалдуу өсүш өткөн жылдагы төмөн базанын таасиринен улам 7,2 пайызды түзгөн. Кыйла жогорку өсүш арым өнөр жай, айыл чарба менен кызмат көрсөтүү секторунда катталган. 

Тышкы чөйрө дүйнөдөгү инфляциялык процесстердин күчөшүнүн алкагында глобалдуу финансылык шарттардын катуулашы менен мүнөздөлөт. Кыргызстанда акча-кредиттик шарттар олуттуу деле өзгөргөн эмес жана катуулатылган бойдон калууда. Улуттук банк тарабынан өз учурунда көрүлгөн чаралардын натыйжасында акча жана валюта рынокторундагы жагдай туруктуу бойдон сакталып турат.  

Келечекте глобалдуу экономикалык өнүгүү сыяктуу эле, регионалдык экономикалык өнүгүүдө да белгисиздик сакталып турат, ал Кыргыз Республикасында андан аркы экономикалык процесстерди алдын ала аныктаган фактор болуп саналат. Ички суроо-талаптын, анын ичинде эмгекке жана социалдык төлөмдөрдү төлөөгө кеткен мамлекеттик чыгашалардын өсүшүнүн эсебинен калыбына келиши, мурдагыдай эле, инфляциянын динамикасына өз салымын кошот.  

Улуттук банк ички жана тышкы экономикалык чөйрөнү өнүктүрүү шарттарын эске алуу менен эсептик чен өлчөмүн 14,0 пайыз деңгээлинде калтыруу чечимин кабыл алды. Улуттук банк инфляцияга түрткү берүүчү тобокелдиктер жөнгө салынганга чейин учурдагы акча-кредит саясатына таянууну улантат. Кандайдыр бир тобокелдиктер орун алган шартта, Улуттук банк жүргүзүп жаткан монетардык саясатка кошумча өзгөртүүлөрдү киргизүүнү жокко чыгарбайт.  

Улуттук банк орун алган жагдайга туруктуу негизде көз салып турат жана зарыл учурда орто мөөнөттүү мезгил ичинде баа туруктуулугун камсыз кылуу максатына жетүү үчүн тиешелүү чараларды көрөт. 

 

Маалымат үчүн: 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын эсептик чен өлчөмү тууралуу кийинки отуруму план боюнча 2022-жылдын 28-ноябрында өтөт

Улуттук банк жагдайга жараша негизги чендин өлчөмү тууралуу маселе боюнча пландан тышкаркы отурум өткөрөт. 


Датасы: 31.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Президенти С.Н. Жапаровдун 2022-жылдын 30-31-октябрында Бириккен Араб Эмираттарына барган иш сапарынын жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төрагасы К.К. Боконтаев Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы менен Бириккен Араб Эмираттарынын Борбордук банкынын ортосунда банктык көзөмөл, финансылык инновациялар жана төлөм системалары жаатында тажрыйба жана маалымат алмашуу тууралуу борбордук банктардын иши тармагында кызматташуу боюнча өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумга кол койду. 



Датасы: 28.10.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Кыргыз-Швейцариялык Банк» жабык акционердик коому тарабынан «Кыргыз-Швейцариялык Банк» ЖАКтын башкы бухгалтери кызмат ордуна сунушталган Эдигеева Алина Аралбековнанын талапкерлигине 2022-жылдын 27-октябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды.». 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Дос-Кредобанк» ачык акционердик коому тарабынан «Дос-Кредобанк» АККтын ички аудит кызматынын начальниги кызмат ордуна сунушталган Орозалиев Руслан Таалайбековичтин талапкерлигине 2022-жылдын 27-октябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 27.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан чыгарылган «Өмүр сакчыларына таазим!» коллекциялык монетасы «Монеталар топ жылдызы - 2022» эл аралык сынактын «Жылдын монетасы» номинациясында үчүнчү байгелүү орунду ээледи. 

«Монеталар топ жылдызы» - эстелик монеталар боюнча КМШ өлкөлөрүнүн аймагында өткөрүлүүчү жалгыз эл аралык сынак болуп саналат. Бул сынактын уюштуруучусу болуп «Уотер Марк» басма үйү (Россия) эсептелет. Жеңүүчүлөрдү кесипкөй калыстар тобу аныктайт, анын курамына белгилүү ири музейлердин, аукцион өткөрүлүүчү жайлардын, нумизматикалык ассоциациялардын жана монеталар боюнча адистештирилген кесиптик басылмалардын адистери кирет. 

2022-жылы калыстар тобунун мүчөлөрү негизги тогуз: «Кайталангыс концепция», «Мыкты көркөм чеберчилик», «Өзгөчө технология», «Мыкты жүгүртүү монетасы», «Монеталык классика», «Белек монетасы», «Жылдын күмүш монетасы», «Жылдын алтын монетасы» жана «Жыл монетасы» номинациясынын ичинен салттуу түрдө биринчи, экинчи жана үчүнчү орундарды ээлеген жеңүүчүлөрдү аныкташты. 

 


Датасы: 27.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 26-октябрында улуттук жана/же чет өлкө валюталарында «ислам терезеси» аркылуу ислам банк иши жана каржылоо принциптерине ылайык банк операцияларын жүргүзүү укугуна «Айыл Банк» ачык акционердик коомуна лицензия берүү чечимин кабыл алгандыгын маалымдайт. 


Датасы: 27.10.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 25-октябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында коммерциялык банктардын, төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын өкүлдөрүнүн жана өз ара аракеттенүү операторунун катышуусунда Кыргыз Республикасынын соода-тейлөө ишканаларында QR кодду колдонуу менен төлөмдөрдү кабыл алууну камсыз кылуу иш-чараларын жүргүзүү процессин тездетүү боюнча жолугушуу болуп өттү


 


Датасы: 26.10.2022
Туруктуу шилтеме

Ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жөнүндө 

БИЛДИРҮҮ 

 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары Улуттук банк) төлөм системасынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын эсептешүү агенттерине карата минималдуу талаптар боюнча ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу, анын жөнгө салуучу таасирине талдап-иликтөө жүргүзүү, ошондой эле кызыкдар болгон жактардан сунуштарды кабыл алуу тууралуу билдирет.  

 

1. Проблемалар жана негиздер.  

Ченемдик актынын долбоорун иштеп чыгуу ченемдик актыларды өркүндөтүүгө жана аларды «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына ылайык келтирүүгө багытталган. 

 

2. Сунушталган жөнгө салуунун максаты  төлөм системасынын операторлору жана төлөм уюмдары тарабынан төлөмдөрдү жүргүзүүдө өз убагында өз ара эсептешүүлөрдү камсыз кылуу үчүн эсептешүү агенттерине минималдуу талаптарды белгилөө

 

3. Сунушталган жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү

- Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын өркүндөтүү

- төлөм системаларынын операторлорунун жана төлөм уюмдарынын тобокелдиктерин минималдаштыруу. 

  

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү

Бул ченемдик укуктук актыны кабыл алуу алгылыксыз кесепеттерге алып келбейт.  

 

5. Ишкердик субъекттери - жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү

Сунушталган жөнгө салуу төлөм системасынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын жана коммерциялык банктардын ишине тиешелүү

 

6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Сунушталган жөнгө салуу субъекттери кошумча сарптоолорго учурабайт. 

 

7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүгө байланыштуу Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо.  

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт. 

 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолордун тизмеси:   

- жөнгө салууну өзгөртүү аркылуу чечүүнү талап кылган, көрсөтүлгөн проблемалар туура болуп саналабы; 

- көрсөтүлгөн максат ага жетүү үчүн негиздүү, маанилүү болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу проблемаларды чечүү үчүн кыйла артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай пайда жана артыкчылыктар келип чыгышы мүмкүн; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал; 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы; 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикириңиз. 

 

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр: 

 

1. Сунуштарды кабыл алуу: 

 

- электрондук почта аркылуу 

azmambetalieva@nbkr.kg 

- почта дареги аркылуу 

720001, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Чүй пр., 168 

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү 

2022-жылдын 9-ноябрынан кечиктирбестен  

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын 16-ноябрынан кечиктирбестен  

 


Датасы: 24.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Баткен областындагы өкүлчүлүгү тарабынан Кыргыз Республикасынын (М. у. А.) жаранына 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 24.10.2022
Туруктуу шилтеме

Дүйнөлүк каражат топтоо күнү Кыргызстанда 

2022-жылдын 24-октябрында «Дүйнөлүк каражат топтоо күнү» кампаниясынын алкагында иш-чаралар башталды, ал дүйнө жүзү боюнча 31-октябрда белгиленет. Кампаниянын максаты жалпысынан ашыкча чыгашалардан үй-бүлөлүк бюджетти коргоого жана финансылык туура чечимдерди кабыл алууга өбөлгө түзгөн калктын финансылык сабаттуулугун жогорулатуу жана каражат топтоо маданиятын калыптандыруу. 

Улуттук банк координатор болгон Дүйнөлүк каражат топтоо күнү Кыргызстанда 2015-жылдан бери «Кыялдар канат байлаганда» урааны астында өткөрүлүп келет. 

Дүйнөлүк каражат топтоо күнү-2022 иш-чарасынын жүрүшүндө калк үчүн ар кандай иш-чаралар, анын ичинде финансы уюмдарына экскурсияга баруу, ачык эшик күндөрү, финансылык сабаттуулук боюнча лекциялар жана сабактар, интерактивдүү оюндар, сынактар, финансылык жармаңке жана башка өткөрүлөт, ага бардык каалоочулар катыша алышат. 

Иш-чаралар жөнүндө кеңири маалымат:  Иш-чаралар күндөлүгүндө берилген. 

 


Датасы: 24.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын ченемдик укуктук актыларын ченем жаратуу техникасы боюнча мыйзам талаптарына ылайык келтирүү максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 12-октябрында № 2022-П-12/63-1-(НПА) «Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктарынын капиталынын жетиштүүлүгү (шайкештиги) стандарттарын аныктоо боюнча нускоону бекитүү жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук акт Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банктык жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылат. 

 


Датасы: 21.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына ылайык келтирүүнүн алкагында, «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2017-жылдын 16-августундагы № 2017-П-14/34-2-(НПА) «Элкарт» төлөм карттары аркылуу эсептешүүлөрдүн улуттук системасын башка өлкөлөрдүн улуттук/эл аралык төлөм системаларына интеграциялоо долбоору үчүн эсептешүүчү агентти тандоо критерийлери жөнүндө» убактылуу жобону бекитүү тууралуу» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору «Улуттук банктын ченемдик актылары» / «Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Токтом долбоору боюнча кызыкдар болгон тараптар өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 20-ноябрынан кечиктирбестен Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына, ошондой эле электрондук версиясын (Word форматында) ntaalaibekov@nbkr.kg электрондук дарегине жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 20.10.2022
Туруктуу шилтеме

Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуу учурунда жабыркаган карыз алуучуларга колдоо көрсөтүү боюнча финансы-кредит уюмдарынын чаралары  

 

Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 17-сентябрындагы ПЖ №313 «Баткен жана Ош облустарынын административдик-аймактык бирдиктерин калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча биринчи кезектеги чаралар жөнүндө» жарлыгын ишке ашыруунун алкагында, 2022-жылдын сентябрь айында Баткен жана Ош областтарында болгон куралдуу кагылышууда жабыркаган коммерциялык банктардын, банктык эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын (мындан ары - ФКУ) кардарларына колдоо көрсөтүү максатында, Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 6-октябрында № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган кардарларга колдоо көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери тууралуу» токтомун кабыл алды.  

Аталган токтомго ылайык, ФКУларга Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган кардарлардан келип түшкөн бардык кайрылууларды талапка ылайык кароо, болуп өткөн окуяда каза болгон, жарадар болгон, бизнесинен жана/же турак жай кыймылсыз мүлкүнөн ажыраган жарандардын кредиттерин эсептен алып салуу аркылуу чечимдерди кабыл алуу жана көмөктөшүү; кредиттерди реструктуризациялоо, анын ичинде жабыркаган кардарлардын кредиттеринин ордун жабуу мөөнөтүн кийинкиге жылдыруу; кредиттик келишимдердин шарттарын кайра кароого байланыштуу комиссиялык жана башка төлөмдөрдү чегербөө жана албоо; кредиттик келишимде каралган милдеттенмелер аткарылбагандыгы/талапка ылайык аткарылбагандыгы үчүн кардарларга айыптык санкцияларды колдонбоо, анын ичинде үстөк айыпты (айып пул/туум) чегербөө, кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоонун алкагында жабыркаган кардарларга башка жардам көрсөтүү чараларын караштыруу тапшырмалары берилген.  

2022-жылдын 14-октябрына карата ФКУлардан алынган маалыматтар боюнча 2022-жылдын 14-октябрына карата кредит калдыгынын жалпы суммасы 60 713 миң сомду түзгөн 300 кардар кайрылган. Булардын ичинен 13 527 миң сом суммасында 250 кредит эсептен алынып салынган, 2 462 миң сом суммасында 13 кредит реструктуризацияланган.  

Учурда ФКУ жабыркаган кардарлардан келип түшкөн бардык арыздарды кароону улантып жатат, жабыркаган кардарларды колдоо боюнча тиешелүү чараларды Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык кабыл алышат. 


Датасы: 20.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына бухгалтердик эсепке алуу, аудит жана отчеттуулук маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоорунда тышкы аудитордун көз карандысыздыгы жана аудитордук уюмду тартуу, ошондой эле банктык топтордун консолидацияланган финансылык отчетун даярдоо маселелери боюнча мазмунуна жана техникалык мүнөздөгү өзгөртүүлөрдү киргизүү каралган.  

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg) жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 20-ноябрынан кечиктирбестен nipasova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 20.10.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 18-октябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «JIA Бизнес-ассоциациясы» юридикалык жактар бирикмеси менен биргеликте, Нарын областындагы жеке ишкерлер жана фермерлер үчүн «Ислам каржылоо принциптери» жана «Айыл чарба секторун каржылоо үчүн колдонулган ислам банкынын продукттарынын негизги түрлөрү» темасында семинар өткөрдү.  

Семинарлардын максаты жеке ишкерлердин жана фермерлердин өлкөнүн финансылык системасы жана ислам каржылоо принциптери жөнүндө маалымдар болуусун арттыруу. Семинардын алкагында финансылык институттардын негизги түрлөрү, айыл чарбасын каржылоо үчүн ислам банк иши, ошондой эле айыл чарба максаттарына жараша каржылоонун түрлөрү менен жол-жоболору сыяктуу маселелер каралды. 


Датасы: 20.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына капитал шайкештиги, банктык эсептер жана сейфтер маселелери боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун коомдук талкууга сунуштайт. 

Долбоор Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан.  

Токтом долбоорунда төмөнкү маселелерге мазмундуу жана техникалык мүнөздөгү өзгөртүүлөрдү киргизүү каралган: 

- уставдык капиталды түзүү, банктын акцияларын жана банктын капиталында чектүү катышууну сатып алуу; 

- эсептерге жана сейфте сакталган буюмдарга арест коюу; 

- дивиденддерди төлөөгө Улуттук банк тарабынан тыюу салуу же чектөөлөрдү белгилөө үчүн негиздерди кеңейтүү

Долбоор Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында (koomtalkuu.gov.kg/ru) жайгаштырылган.  

Коммерциялык банктар долбоор боюнча өз сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 21-ноябрынан кечиктирбестен aatyshova@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 20.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Төлөм системасы боюнча комитети 2022-жылдын 18-октябрында № 2022-ЗСД-КОМ-КПС-11/1 «Грин Телеком Сервис» жоопкерчилиги чектелген коомуна атайын жөнгө салуу режиминин алкагында төмөнкү банктык операцияга 2023-жылдын 20-октябрына чейин тест жүргүзүүгө лицензия берүү чечимин кабыл алды

виртуалдык карталар жана/же кадимки карталар түрүндө «О! Деньги» электрондук капчыгынан пайдалануу мүмкүнчүлүгү каралган төлөм карталарын чыгаруу (эмиссия). 

«Грин Телеком Сервис» жоопкерчилиги чектелген коому атайын жөнгө салуу режиминин катышуучусу болуп саналат. 


Датасы: 20.10.2022
Туруктуу шилтеме

Төлөм системасы жөнүндө 

Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын төлөм системасы жөнүндө» мыйзамына ылайык, Улуттук банк Кыргыз Республикасынын аймагындагы төлөм системаларынын ишинин натыйжалуулугун, ишенимдүүлүгүн жана коопсуздугун камсыз кылуу максатында, Кыргыз Республикасынын аймагында төлөм системаларынын ишин жөнгө салат. 

Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамынын 40-беренесинин 5-бөлүгүнө ылайык, Улуттук банк ушул конституциялык Мыйзамда жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган учурларды кошпогондо, банктардын, банктык эмес финансы-кредит уюмдарынын жана Улуттук банктын көзөмөлү алдындагы башка юридикалык жактардын учурдагы ишине кийлигишпейт. 

Ошентип, Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктары төлөм системаларынын көз карандысыз катышуучулары катары Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык кайсы система менен иштөө керектиги жөнүндө чечим кабыл алышат, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү жана башка талаптарды сактоо менен төлөм системалары менен иштөөдө тобокелдиктерге баа беришет. Ушуга байланыштуу коммерциялык банктар тигил же бул төлөм системасы менен иштөөдө белгилүү бир чараларды же чектөөлөрдү кабыл алышы мүмкүн. 

 


Датасы: 18.10.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 10-16-октябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төрагасы К.К. Бөкөнтаев АКШнын Вашингтон шаарында болуп өткөн Дүйнөлүк банк тобунун жана Эл аралык валюта фондунун башкаруучуларынын жылдык жолугушуусуна катышты. 

Иш-чаранын алкагында бир катар жолугушуулар болуп өттү. Аталган жолугушууларда дүйнөлүк экономиканы өнүктүрүүнүн негизги тенденциялары менен божомолдору, ошондой эле Кыргыз Республикасындагы учурдагы экономикалык абал, макроэкономикалык саясаттын чаралары, анын ичинде финансы секторунда туруктуулукту сактоо жана колдоо маселелери талкууланды. 

 

 

 


Датасы: 17.10.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Оптима Банк» ачык акционердик коому тарабынан «Оптима Банк» ААКтын директорлор кеңешинин мүчөсү кызмат ордуна сунушталган Сайлыбаев Максат Боранбайевичтин талапкерлигине 2022-жылдын 13-октябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Айыл Банк» ачык акционердик коому тарабынан «Айыл Банк» АККтын Башкармасынын төрагасы кызмат ордуна сунушталган Эржанов Максат Советбековичтин талапкерлигине 2022-жылдын 13-октябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 

3. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «БАКАЙ БАНК» ачык акционердик коому тарабынан «БАКАЙ БАНК» АККтын Башкармасынын төрагасынын орун басары кызмат ордуна сунушталган Алыбаев Нурдин Иризбаевичтин талапкерлигине 2022-жылдын 13-октябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 17.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төлөм системалары боюнча айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төлөм системасы чөйрөсүндөгү ченемдик укуктук актыларын Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын «Банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамына ылайык келтирүү максатында иштелип чыккан. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору» / «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 17-ноябрынан кечиктирбестен asyrgataev@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл


Датасы: 13.10.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 13-октябрында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төрагасынын орун басары З.Л. Чокоев «Berlin Economics - German Economic Team» компаниясынын директору Рикардо Гуччи мырза жана компаниянын эксперти Вольдемар Вальтер мырза менен жолугушту. 

Жолугушуу учурунда тараптар Кыргыз Республикасындагы жана дүйнө жүзүндөгү экономикалык кырдаалды, ошондой эле келечекте эки тараптуу кызматташуу маселелерин талкуулашты. 

 

Маалымат үчүн: «Berlin Economics - German Economic Team» - консалтинг компаниясы болуп саналат, анын ишмердиги өнүгүп жана өзгөрүп келе жаткан экономиканын туруктуу өсүшүнө өбөлгө түзүүгө багытталган. 


 

 


Датасы: 12.10.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн бир алмашуу бюросуна 55 000 сом өлчөмүндө айып пул салынды 

2. Айып пул төлөөдөн баш тарткандыгы жана туумдун максималдуу өлчөмгө жеткендиги үчүн Кыргыз Республикасынын жаранына (А.у.А.) карата туум чегерүү жөнүндө токтом чыгарылды. 


Датасы: 12.10.2022
Туруктуу шилтеме

Ачык консультацияларды жүргүзүүнүн жыйынтыгы боюнча сунуштардын жана жооптордун РЕЕСТРИ 2022-жылдын 22-сентябрындагы ченемдик укуктук актыны иштеп чыгуу жана анын жөнгө салуучу таасирине талдап-иликтөө жүргүзүү, ошондой эле коммерциялык банктардын уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталынын өлчөмүн көбөйтүү маселеси боюнча кызыкдар тараптардын сунуштарын топтоо жөнүндө билдирүү 

 

Сунуштардын жана жооптордун  

РЕЕСТРИ 

(2022-жылдын 22-сентябрындагы ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жөнүндө билдирүүнүн алкагында сунуштарды кароонун жыйынтыгы боюнча)  

 

Каттоо № 

Автор (ачык консультациялардын катышуучусу)  

Алынган күн  

Сын-пикирлер жана (же) сунуштар 

Иштеп чыккан органдын позициясы  

№1 

АКБ «Толубай» ЖАК 

2022-жылдын 4-октябры 

Эреже катары, өткөн финансылык жылдын жыйынтыгы боюнча акционерлердин жыйындары жана ага ылайык уставдык капиталды көбөйтүү маселеси үстүбүздөгү жылдын биринчи чейрегинде өткөрүлөт. 

Адатта, уставдык капиталды көбөйтүү боюнча бардык маселелер үстүбүздөгү жылдын июнь айында аяктайт, ушуга байланыштуу биз: 2024-жылдын май айы жана 2026-жылдын май айы эмес, тиешелүүлүгүнө жараша 2024-жылдын июль айы жана 2026-жылдын июль айы мөөнөттөрүн белгилөөнү сунуштайбыз. 

*** 

Мындан тышкары, альтернативдүү жана натыйжалуу чечим катары «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамына универсалдуу жана адистештирилген болушу мүмкүн болгон банктардын ишинин түрлөрү боюнча мурда алынып салынган ченемди кайтарууну сунуштайбыз.  

Буга чейин бул ченем: 

- 1997-жылдын 29-июлундагы жана 2017-жылдын 21-июнуна чейин колдонууда болгон «Кыргыз Республикасындагы банктар жана банк иштери жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамынын  

3-беренесинде; 

- Улуттук банк Башкармасынын 2000-жылдын 9-августундагы № 28/4 «Адистештирилген коммерциялык банктардын иши жөнүндө» токтомунда бар болгон. 

Атап айтканда, универсалдуу банк банктык операциялардын бардык түрлөрүн, анын ичинде инвестициялоону ишке ашырган. 

Адистештирилген банк банк операцияларынын чектелген чөйрөсүн жүргүзгөн. 

 

*** 

Андан ары, башка өлкөлөрдүн практикасында кредиттик уюм белгилүү бир аймактын аймагында түзүлүп, ошол аймактын экономикалык өнүгүшүнө таасирин тийгизген «региондук банк» деген түшүнүк бар болчу. Албетте, мындай банктар өлкөнүн бирдиктүү банк секторунун бир бөлүгү бойдон калат. 

Биздин көз карашыбызда бул биздин банк системабыздын кыйла ийкемдүү жана туруктуу болушуна шарт түзөт.  

Ири жана чакан банктар үчүн бирдей талап коюу чакан банктар үчүн ашыкча талаптардын (анын ичинде капитал боюнча) кесепети ири банктарга да таасирин тийгизиши мүмкүн, мындай сарптоолор экономикалык көз караштан алганда кереги деле жок.  

Бүгүнкү күндө дүйнөнүн бүткүл финансы сектору Deutsche Bank, Credit Suisse жана Sociйtй Gйnйrale сыяктуу дүйнөдөгү эң ири финансылык конгломераттардын банкрот болушу мүмкүндүгүн деген кырдаалга кылдат байкоо салып турат. Ошондуктан, ата мекендик чакан банк менен мамлекеттик ири банк же акционерлери эл аралык финансы уюмдары болгон банк ортосунда бирдей деген белги коюунун кереги барбы? 

Адистештирилген (региондук) болушу мүмкүн болгон ата мекендик банктарды колдоо өлкөнүн финансылык коопсуздугун камсыз кылуу көз карашынан алганда да камсыз кылынышы керек деп эсептейбиз. Мындан тышкары, банк системасындагы көп түрдүүлүк анын туруктуулугунун ачкычы болуп саналат (бардык табигый системалар сыяктуу), анткени орто жана чакан банктар географиялык жактан азык-түлүккө чейин белгилүү бир багытта өз кардарлары үчүн баалуулук бере алышы мүмкүн. Эгерде мындай банктар туура банктык практиканы жүргүзүп, бардык негизги экономикалык ченемдерди сакташса, аларды өз капиталын көбөйтүүгө мажбурлоонун кереги барбы? 

«Толубай» АКБ ЖАК системалуу мааниге ээ жана башка банктар үчүн уставдык капитал боюнча талаптар алардын көлөмүнө жана жалпы рынокко тийгизген таасирине жараша айырмаланышы керек деп болжолдойт. Биз системалуу мааниге ээ эмес банктар үчүн (мүмкүн, келечекте адистештирилген жана/же регионалдык банктар үчүн) капиталды көбөйтүү талаптары ошол эле деңгээлде калтырылса болмок же уставдык капиталды көбөйтүүнүн ийкемдүү графигин карап чыгуу зарыл деп эсептейбиз. 

2024-жылдын июль жана 2026-жылдын июль айлары мөөнөттөрү боюнча сунуштар долбоорду иштеп чыгуунун алкагында каралат. 

 

Кабыл алынган жок: «Банктар жана банк иштери жөнүндө» Кыргыз Республикасынын мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү, ошондой эле региондук банк боюнча сунуштар долбоорго тиешеси жок. 

 

 

Уставдык капиталдын өлчөмү жана ийкемдүү график боюнча банктарга капиталды калыптандыруу үчүн жетиштүү өткөөл мезгил бериле тургандыгын белгилейбиз. 

 


Датасы: 12.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын жүргүзгөндүгү үчүн Улуттук банктын Талас областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын (М. К. А.) жаранына 17 500 сом өлчөмүндө айып пул салынды. 


Датасы: 11.10.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасында микрокаржылоо секторун өнүктүрүүнүн 2022-2025-жылдарга каралган негизги багыттарына жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын 2022-2025-жылдарга каралган стратегиялык иш багыттарына ылайык, системанын туруктуулугун, коопсуздугун жана ишенимдүүлүгүн бекемдөө, ошондой эле калктын банк эмес финансы-кредит уюмдарына ишенимин жогорулатуу максатында, 2022-жылдын 5-октябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын № 2022-П-33/61-2-(НФКУ) «Банк эмес финансы-кредит уюмдарынын уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү жөнүндө» жана № 2022-П-33/61-3-(НФКУ) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым ченемдик укуктук актыларына банк эмес финансы-кредит уюмдарынын уставдык капиталына тиешелүү маселелер боюнча өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» токтомдор кабыл алынды. 

Токтомдордун электрондук түрү Улуттук банктын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтында Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук актылар Улуттук банктын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтында Банк тууралуу/Улуттук банктын ченемдик актылары/Банк эмес финансы мекемелер ишин жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 10.10.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 6-октябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында коммерциялык банктардын жана «Банктар аралык процессинг борбору» ЖАКтын өкүлдөрүнүн катышуусу менен нак эмес төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү өнүктүрүү боюнча терегек стол болуп өттү

Тегерек столдун жүрүшүндө соода түйүндөрүндө нак эмес төлөмдөрдү кабыл алуу үчүн жабдууларды орнотуудагы тариф саясаты, ошондой эле соода-тейлөө ишканалары жана керектөөчүлөр үчүн банктык төлөм карталарын, мобилдик тиркемелерди, анын ичинде QR-кодду колдонуу менен төлөмдөрдү кабыл алууга жана төлөөгө өбөлгө түзүү маселелери талкууланды. 

Жыйынтыгында нак эмес төлөмдөрдүн үлүшүн көбөйтүү үчүн тиешелүү чечимдер кабыл алынды. 


 

 


Датасы: 07.10.2022
Туруктуу шилтеме

Коммерциялык банктарга, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарынын 2022-жылдын сентябрында Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган кардарларына колдоо көрсөтүү, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин 2022-жылдын 17-сентябрындагы ПЖ №313 «Баткен жана Ош облустарынын административдик-аймактык бирдиктерин калыбына келтирүү жана өнүктүрүү боюнча биринчи кезектеги чаралар жөнүндө» Жарлыгын ишке ашыруу максатында, Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 6-октябрында № 2022-П-12/62-2 (НПА) «Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган кардарларга колдоо көрсөтүү маселелери боюнча Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым чечимдери тууралуу» токтомун кабыл алды.  

Аталган токтомго ылайык, коммерциялык банктарга, банк эмес жана адистештирилген финансы-кредит уюмдарына (мындан ары ФКУ) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, Баткен жана Ош областтарындагы куралдуу кагылышуунун натыйжасында жабыркаган кардарлардан келип түшкөн бардык кайрылууларды талапка ылайык кароо, болуп өткөн окуяда каза болгон, жарадар болгон, бизнесинен жана/же турак жай кыймылсыз мүлкүнөн ажыраган жарандардын кредиттерин эсептен алып салуу аркылуу чечимдерди кабыл алуу жана көмөктөшүү; кредиттерди реструктуризациялоо, анын ичинде жабыркаган кардарлардын кредиттеринин ордун жабуу мөөнөтүн кийинкиге жылдыруу; кредиттик келишимдердин шарттарын кайра кароого байланыштуу комиссиялык жана башка төлөмдөрдү чегербөө жана албоо;  кредиттик келишимде каралган милдеттенмелер аткарылбагандыгы/талапка ылайык аткарылбагандыгы үчүн кардарларга айыптык санкцияларды колдонбоо, анын ичинде үстөк айыпты (айып пул/туум) чегербөө, кызмат көрсөтүүлөрдү сунуштоонун алкагында жабыркаган кардарларга башка жардам көрсөтүү чараларын караштыруу тапшырмалары берилген.  

Токтомдо жабыркаган кардарлардын кредиттерин реструктуризациялоодо ФКУлардын активдерин классификациялоо шарттарын жеңилдетүү ченеми, финансы-кредит уюмдарына жана кредиттик бюрого маалымат берүү талаптарын жеңилдетүү каралган.  

Буга кошумча ФКУларга токтом расмий жарыяланган күндөн тартып үч жумуш күнү ичинде Баткен жана Ош областтарында 2022-жылдын сентябрында болгон окуядан жабыр тарткан кардарларына ушул токтом тууралуу өздөрүнүн расмий интернет-сайттарына жарыялоо, ошондой эле кардарлар менен байланышуунун башка каражаттарында жарыялоо аркылуу маалымат берүү зарылдыгы белгиленген.  

Улуттук банк буга чейин ФКУга Баткен жана Ош областтарында 2022-жылдын сентябрында болгон окуядан жабыр тарткан кардарларына колдоо көрсөтүү жөнүндө сунуш-көрсөтмө кат жөнөткөн. Ошондой эле, бул маселе 2022-жылдын 23-сентябрында Бишкек шаарында Улуттук банктын жана коммерциялык банктардын жетекчиликтеринин катышуусунда өткөн банктык тегерек столдун жүрүшүндө талкууланган. 

ФКУдан алынган маалыматка ылайык, азыркы учурда кардарлардын кайрылууларын тиешелүү деңгээлде кароо, айып пул жана туум чегерүүнү убактылуу токтотуу, кредиттерди реструктуризациялоо иштери жүргүзүлүп жатат. 

 

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 07.10.2022
Туруктуу шилтеме

БИЛДИРҮҮ 

ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жөнүндө 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы (мындан ары Улуттук банк) ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгуу жана анын жөнгө салуучу таасирин талдоо иши жүргүзүлө тургандыгын, ошондой эле ченемдик укуктук актылардын жөнгө салуучу таасирин талдоону иштеп чыгуу маселеси боюнча кызыкдар жактардан сунуштар кабыл алына тургандыгын билдирет. 

1. Көйгөйлөр жана негиздер. 

Ченемдик укуктук актылардын ченемдерин өркүндөтүү төмөнкү проблемаларды чечүүгө багытталган: 

- Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы жөнүндө» конституциялык Мыйзамга ылайык келтирүү

- Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын жөнгө салуучу таасирин талдоодо пайдаланылуучу бирдиктүү ыкманы иштеп чыгуу. 

2. Сунушталган жөнгө салуунун максаты - Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларын өркүндөтүү

3. Сунушталган жөнгө салуудан күтүлүп жаткан алгылыктуу натыйжаларды жана артыкчылыктарды баалоо: 

- ченемдик базанын сапатын жогорулатуу; 

- Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын жөнгө салуучу таасирин талдоого карата талаптарды белгилөө

4. Алгылыксыз кесепеттердин келип чыгышын баалоо: 

Бул ченемдик укуктук актыны кабыл алуу алгылыксыз кесепеттерге алып келбейт, анткени ал мыйзам талаптарына ылайык келтирүүгө гана багытталган. 

5. Ишкердик субъекттердин - жөнгө салуу сунушталып жаткан жактардын өзгөчөлүктөрү жана санын баалоо. 

Сунушталып жаткан жөнгө салуу ченемдик укуктук актылардын долбоорлорунун жөнгө салуучу таасирин талдоону иштеп чыгууда коммерциялык банктар, банк эмес финансы-кредит уюмдары жана Улуттук банктын көзөмөлүнө алынган башка юридикалык жактар өз ара иш алып баруусуна таркатылат. 

6. Аны киргизүүгө байланышкан сунушталган жөнгө салуунун потенциалдуу жактарынын кошумча чыгымдарын жана пайдасын болжолдуу баалоо. 

Жөнгө салуу субъекттеринен сарптоолор талап кылынбайт. 

7. Кыргыз Республикасынын бюджетинен сунушталган жөнгө салууну киргизүүдөн улам чыгымдарды жана пайданы болжолдуу баалоо. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт. 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолордун тизмеси: 

- аталган маселелер жөнгө салууну өзгөртүү жолу менен чечилүүчү маселеби? 

- бул максат ага жетүү үчүн негиздүү, маанилүү болуп саналабы? 

- сунуш кылынган жөнгө салуу проблемаларды чечүүдө эң эле артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы? 

- сунуш кылынган жөнгө салуу кабыл алынган учурда кандай пайдага жана артыкчылыктарга ээ болууга мүмкүн? 

- сунуш кылынган жөнгө салуу кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс кесепеттер келип чыгышы мүмкүн? 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, натыйжалуу жолдору барбы? 

- сунушталган жөнгө салуу боюнча жалпы пикириңиз. 

 

 

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр: 

1. Сунуштарды кабыл алуу:  

   

- электрондук почта аркылуу  

kegenberdieva@nbkr.kg   

- почта дареги аркылуу  

720001, Кыргыз Республикасы, Бишкек ш., Чүй пр., 168  

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү  

2022-жылдын  

21-октябрынан кечиктирбестен  

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын  

26-октябрынан кечиктирбестен  

 


Датасы: 07.10.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 27-сентябрынан тартып 5-октябрына чейин Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан Талас жана Жалал-Абад областтарындагы Кыргызстан мусулмандарынын дин башкармалыгынын шариат аалымдары үчүн «Жеке финансыны башкаруу», «Ислам каржылоо принциптери» жана «Ислам банк продукттарынын негизги түрлөрү» темасында семинарлар өткөрүлдү.  

Семинарлардын максаты шариат аалымдарынын өлкөнүн финансылык системасы жана ислам каржылоо принциптери жөнүндө маалымдар болуусун арттыруу. Семинардын алкагында финансылык институттардын негизги түрлөрү, жеке финансыны башкаруу, тобокелдиктер жана финансылык коопсуздук, ислам банк иши, ислам банктык операциялардын салттуу банктардын операцияларынан айырмачылыгы сыяктуу маселелер, ошондой эле башка маселелер каралды. 

 


Датасы: 30.09.2022
Туруктуу шилтеме

Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттердин борбордук (улуттук) банктарынын валюта саясаты боюнча Консультативдик кеңешинин 23-отуруму Казакстан Республикасында өттү 

 

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төрагасы К.К. Боконтаев 2022-жылдын 28-30-сентябрында Казакстан Республикасынын Астана шаарында болуп өткөн ЕАЭБге мүчө мамлекеттердин борбордук (улуттук) банктарынын валюта саясаты боюнча Консультативдик кеңешинин 23-отурумуна катышты. 

Отурумга ЕАЭБге мүчө мамлекеттердин борбордук (улуттук) банктарынын жана финансы рыногун жөнгө салуучулардын делегациялары катышты. 

Кеңешменин жүрүшүндө ЕАЭБге мүчө мамлекеттерде акча-кредит саясатын ишке ашыруу, ошондой эле улуттук финансы рыноктору менен финансылык технологияларды өнүктүрүү маселелери талкууланды.  


 


Датасы: 30.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын ишке ашыргандыгы үчүн Улуттук банктын Ош областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын жети жаранына (М.З.М., Т.Х.М., М.Ф.М., Х.Д.З., Ш. к Г., М.М.А., Я.О.Э.) 17 500 сомдон айып пул салынды. 


Датасы: 29.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 28-сентябрында № 2022-П-12/60-2-(НПА) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын айрым убактылуу чечимдерин күчүн жоготкон катары таануу жөнүндө» токтомун кабыл алды. 

Токтом менен COVID-19 коронавирус инфекциясынын жайылышына каршы күрөшүү боюнча көрүлгөн чектөө чараларынын терс таасирлерин, ошондой эле тышкы экономикалык таасирлердин тийгизген кесепеттерин азайтуу максатында, Улуттук банк Башкармасынын кабыл алган жана убактылуу мүнөзгө ээ болгон айрым убактылуу чечимдери күчүн жоготот.  

Токтом Улуттук банктын расмий интернет-сайтында: www.nbkr.kg/Банк тууралуу/Банк иши тууралуу мыйзамдар/Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган. 


Датасы: 28.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы Улуттук банк Башкармасынын «Төлөм системаларынын операторлорунун/төлөм уюмдарынын финансылык отчетторун түзүүгө, жарыялоого жана Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына берүүгө карата талаптар жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары»/«Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларынын долбоорлорун коомдук талкуулоонун бирдиктүү порталында «Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлору» / «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын токтому» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Кызыкдар болгон тараптар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 28-октябрынан кечиктирбестен azmambetalieva@nbkr.kg электрондук дарегине (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл


Датасы: 28.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы 2022-жылдын 27-сентябрында Кыргыз Республикасынын төлөм уюмдарынын ишин жөнгө салуу, террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү мыйзамдарынын талабын бузгандыгы үчүн бир төлөм уюмуна айып пул салды. 

 


Датасы: 28.09.2022
Туруктуу шилтеме

Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын кабыл алынган Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасындагы кепилдик фонддор жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу» мыйзамына ылайык келтирүү максатында Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасы 2022-жылдын 26-сентябрында № 2022-П-33/59-4-(НФКУ) «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын кепилдик фонддор боюнча айрым ченемдик укуктук актыларына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун кабыл алды. 

Токтомдун электрондук версиясы Улуттук банктын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтында Банк тууралуу/ Банк иши тууралуу мыйзамдар/ Улуттук банк Башкармасынын токтомдору бөлүгүндө жайгаштырылган.  

Ченемдик укуктук акты Улуттук банктын www.nbkr.kg расмий интернет-сайтында Банк тууралуу/ Улуттук банктын ченемдик актылары/ Банк эмес финансы мекемелер ишин жөнгө салуу бөлүгүндө жайгаштырылган. 

 


Датасы: 28.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы жок нак чет өлкө валютасы менен алмашуу операцияларын ишке ашыргандыгы үчүн Улуттук банктын Ош областтык башкармалыгы тарабынан Кыргыз Республикасынын жаранына (М. у М.) 17 500 сом суммасында айып пул салынды. 

 


Датасы: 23.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын Баткен областындагы өкүлчүлүгүнүн директору А. Раззаков 2022-жылдын 23-сентябрында Баткен шаарында болгон видеоконференциянын жүрүшүндө, чек ара тилкесинде жайгашкан аймактарда орун алган филиалдар менен жабдуулардан тышкары, областтагы коммерциялык банктардын филиалдары, сактык кассалары жана банкоматтары штаттык режимде иштеп жаткандыгын билдирди. 

Белгиленгендей, жабыркаган айылдарда сактык кассалар тонолгон, аларды калыбына келтирүү азырынча мүмкүн эмес. Кыргыз-тажик кагылышуусунан кийин келтирилген жалпы чыгымдын суммасы эсептелине элек. Азырынча соккудан жапа чеккен айылдарга кирүүгө мүмкүн болбой жатат. Ошондой эле, жабыркаган айылдардан калкты эвакуациялоо учурунда тургундардын паспорттору жана банктык карталары жоголгонуна байланыштуу алар үчүн банктык кызматтар жеткиликтүү эмес.  

Улуттук банк Баткен окуясынан жабыркагандарды насыя маселелери боюнча коммерциялык банктарга жана микрокредиттик уюмдарга бардык жеткиликтүү байланыш каналдары аркылуу кайрылууну сунуштайт.  

Буга чейин Улуттук банк ченемдик укуктук актыларына ылайык коммерциялык банктарга насыя алуучуларга колдоо көрсөтүү мүмкүнчүлүгүн кароо сунушу менен кат жөнөткөн. 

Баткен окуясында жабыркагандарга коммерциялык банктар тарабынан жардам көрсөтүү маселеси 2022-жылдын 23-сентябрында Бишкек шаарында Улуттук банк менен коммерциялык банктардын жетекчилеринин катышуусунда өткөн тегерек столдо да талкууланды.  

Өз кезегинде банктар насыя алуучулардын кайрылууларын карап чыгууга жана Баткен облусуна жардам көрсөтүү үчүн бирдиктүү эсепке акча которуу аркылуу каржылык колдоо көрсөтүүгө даяр экендиктерин белгилешти. 

 


Датасы: 23.09.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 23-сентябрында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы тарабынан уюштурулган кезектеги банктык тегерек стол маеги болуп өттү

Банктык тегерек стол маегинин ишине Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын жетекчилиги жана кызматкерлери, Кыргыз Республикасынын Экономика жана коммерция министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Финансы министрлигине караштуу Финансылык чалгындоо мамлекеттик кызматынын, Мамлекеттик салык кызматынын, «Кыргызстан банктарынын союзу» юридикалык жактар бирикмесинин, «Кепилдик фонд» ачык акционердик коомунун, Кыргыз Республикасынын Депозиттерди коргоо боюнча агенттигинин, «Банктар аралык процессинг борбору» жабык акционердик коомунун жана коммерциялык банктардын өкүлдөрү катышты.  

Тегерек стол маегинин катышуучулары банк ишине байланыштуу жагдайлар менен кырдаалдарды жөнгө салуу боюнча жалпы чечим кабыл алууну талап кылган эң актуалдуу маселелерди талкуулашты. Тегерек стол маегинин жүрүшүндө төмөнкү маселелер каралды: 

- акча-кредит саясаты жана валюта рыногу; 

- маалыматтык коопсуздук жана банктык кызмат көрсөтүүлөрдү санариптештирүү

- Баткен жана Ош областарында болуп өткөн окуялардын натыйжасында жапа чеккен карыз алуучуларга байланыштуу жагдай; 

- чарба жүргүзүүчү субъекттерге салык салуу жана контролдук-кассалык машиналарды ишке киргизүү

Банктык тегерек стол банк рыногунун катышуучулары үчүн уюштурулган салттуу аянтча болуп саналат жана анын алкагында банк коомчулугунун олуттуу маселелери талкууланат.  

 

 

 

 


Датасы: 23.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, «Кыргыз Республикасынын Улуттук банк Башкармасынын 2017-жылдын 8-июнундагы № 2017-П-12/23-1-(НПА) «Банк ишин лицензиялоо жөнүндө» жобону бекитүү тууралуу» токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө» токтом долбоорун (мындан ары токтом долбоору) коомдук талкууга сунуштайт. 

Токтом долбоору Улуттук банктын расмий интернет-сайтында «Улуттук банктын ченемдик актылары» / «Талкууга сунушталган долбоорлор» бөлүгүндө жайгаштырылган. 

Коммерциялык банктар токтом долбоору боюнча сын-пикирлерин жана сунуштарын 2022-жылдын 22-октябрынан кечиктирбестен электрондук почтасына (Word форматында) жөнөтүүсү зарыл. 


Датасы: 23.09.2022
Туруктуу шилтеме

1. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «Оптима Банк» ачык акционердик коому тарабынан «Оптима Банк» ААКтын директорлор кеңешинин көз карандысыз мүчөсү/тобокелдиктерди тескөө боюнча комитетинин төрагасы кызмат ордуна сунушталган Тентиева Гюлкайыр Жумабековнанын талапкерлигине 2022-жылдын 22-сентябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды.. 

2. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы «БАКАЙ БАНК» ачык акционердик коому тарабынан «БАКАЙ БАНК» ААКтын шариат кеңешинин мүчөсү кызмат ордуна сунушталган Жантурин Айдар Абылаевичтин талапкерлигине 2022-жылдын 22-сентябрында макулдук берүү чечимин кабыл алды. 


Датасы: 22.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы ченемдик укуктук актынын долбоорун иштеп чыгууну, ошондой эле коммерциялык банктардын уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталынын өлчөмүн көбөйтүү маселеси боюнча кызыкдар тараптардын сунуштарын топтоо жөнүндө жарыялайт».  

1. Проблемалар жана негиздер  

Банк системасынын туруктуулугун, ишенимдүүлүгүн жана бекемдигин жогорулатуу, ошондой эле банк системасынын тобокелдиктеринин ордун жабуу жана банктардын коопсуз иши үчүн зарыл болгон капиталдык базаны чыңдоо жана колдоо максатында, кайрадан түзүлгөн жана иштеп жаткан банктар үчүн (чет өлкө банктарынын филиалдарынын капиталына карата талаптарды кошуу менен) уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталдын минималдуу өлчөмүн көбөйтүү тууралуу маселе каралып жатат. 

2. Сунушталып жаткан жөнгө салуунун максаты жаңыдан түзүлүп жаткан жана иштеп жаткан банктар үчүн (чет өлкө банктарынын филиалдарынын капиталына карата талаптарды кошуу менен) уставдык жана өздүк (жөнгө салуучу) капиталдын минималдуу өлчөмүнө карата талаптарды жогорулатуу. 

3. Сунушталып жаткан жөнгө салуудан күтүлүп жаткан пайдага жана артыкчылыктарга баа берүү

Банк системасынын тобокелдиктеринин ордун жабуу жана банктардын коопсуз иши үчүн зарыл болгон капиталдык базаны чыңдоо жана колдоо.  

4. Келип чыгышы мүмкүн болгон алгылыксыз натыйжаларга баа берүү

Төмөн кирешелүүлүк көрсөткүчтөрүнө байланыштуу кошумча капиталдаштыруу кыйынчылыктары. Мындай учурда банктар микрофинансылык уюм катары кайра каттоо жөнүндө өз алдынча чечим кабыл алышы мүмкүн же бул банктарга карата таасир этүү чаралары колдонулушу, анын ичинде Убактылуу администрациянын атайын режими мыйзамга ылайык киргизилиши мүмкүн. 

5. Ишкердик субъектилери жөнгө салуу сунушталган адресат боюнча мүнөздөмө жана санына баа берүү  

Сунушталган жөнгө салуу коммерциялык банктарга тиешелүү.  

6. Сунушталып жаткан жөнгө салууну колдонууга киргизүүдөн улам потенциалдуу адресаттардын кошумча чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо.  

Капиталдаштыруу зарылдыгы учурунда сунуш кылынган жөнгө салуу субъектилери сарптоолорго туш болот. 

7. Сунушталып жаткан жөнгө салууну киргизүүгө байланыштуу Кыргыз Республикасынын бюджетинин чыгашаларын жана пайдаларын болжолдуу баалоо. 

Долбоор Кыргыз Республикасынын бюджетинен кошумча чыгашаларды талап кылбайт. 

Коомдук консультациялардын катышуучулары үчүн суроолордун тизмеги

- жөнгө салууну өзгөртүү аркылуу чечим чыгарууну талап кылган, көрсөтүлгөн проблемалар туура болуп саналабы? 

- көрсөтүлгөн максат ага жетүү үчүн негиздүү болуп саналабы? 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты проблемаларды чечүү үчүн артыкчылыктуу ыкма болуп саналабы? 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу варианты кабыл алынган учурда кандай тобокелдиктер жана терс натыйжалар орун алышы ыктымал? 

- проблемаларды чечүүнүн альтернативдүү, кыйла натыйжалуу ыкмалары барбы? 

- сунушталып жаткан жөнгө салуу боюнча сиздин жалпы пикириңиз.  

 

Байланышуу үчүн маалымат жана сунуштарды талкуулоо үчүн мөөнөттөр: 

1. Сунуштарды кабыл алуу:  

   

- электрондук почта аркылуу  

zosokeeva@nbkr.kg   

- почта дареги аркылуу  

720001,  

Кыргыз Республикасы, 

Бишкек ш., Чүй пр., 168  

2. Сунуштарды кабыл алуу мөөнөтү  

2022-жылдын 6-октябрынан кечиктирбестен  

3. Сунуштар жана жооптор реестрин Улуттук банктын расмий интернет-сайтына жайгаштыруу мөөнөтү 

2022-жылдын 10-октябрынан кечиктирбестен  

 


Датасы: 21.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол бергендиги үчүн 2022-жылдын 21-сентябрынан тартып төмөнкү алмашуу бюролорунун нак чет өлкө валюталары менен алмашуу операцияларын жүргүзүү укугуна лицензиялары кайтарылып алынды: 

1. Бишкек шаары, «Дордой» соода-сатык комплекси, Кожевенная көчөсү 74, «Север» соода өтмөгү, №4 соода орду дарегинде жайгашкан «Монета плюс» ЖЧК алмашуу бюросунун 2021-жылдын 2-июнундагы № 6137 лицензиясы; 

2. Бишкек шаары, Шопоков көчөсү 119 дарегинде жайгашкан «РАДИУС КГ» ЖЧК алмашуу бюросунун 2020-жылдын 17-сентябрындагы № 6005 лицензиясы. 


Датасы: 21.09.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 20-сентябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкында Кыргыз Республикасынын 2022-2024-жылдарга коррупцияга каршы мамлекеттик стратегиясын ишке ашыруунун алкагында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын 2022-2024-жылдарга коррупцияга каршы аракеттенүү боюнча стратегиялык иш-чаралар планынын долбоорун талкуулоо боюнча тегерек стол болуп өттү

Тегерек стол Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Антикоррупциялык ишкердик кеңешинин өкүлүнүн, башкы катчысы Н.Муканованын, коррупцияга каршы күрөшүү боюнча комиссиянын мүчөлөрүнүн жана Улуттук банктын түзүмдүк бөлүмдөрүнүн жетекчилеринин, катышуусунда өттү

Иш-чаранын жүрүшүндө тегерек столдун катышуучулары коррупцияга каршы аракеттенүү чөйрөсүндөгү пикирлер жана тажрыйбалар менен алмашышты. Башкы катчы Н. Муканова Кыргыз Республикасынын 2022-2024-жылдарга коррупцияга каршы мамлекеттик стратегиясына ылайык коррупцияга каршы аракеттенүү методологиясы менен тааныштырды, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын 2022-2024-жылдарга коррупцияга каршы аракеттенүү боюнча стратегиялык иш-чаралар планынын долбоору боюнча сунуштар берилди.  


 

 

 


Датасы: 20.09.2022
Туруктуу шилтеме

Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы менен ЕККУнун Бишкектеги Программалык кеңсеси ортосундагы кызматташуунун алкагында, 2022-жылдын 25-июлунан 15-сентябрына чейин өлкөнүн бардык аймактарында финансылык сабаттуулук боюнча эки күндүк 42 семинар өткөрүлдү. Катышуучулардын жалпы саны 900гө жакын адамды түздү. Семинарлар финансылык сабаттуулук боюнча атайын даярдалган квалификациялуу тренерлер тарабынан өткөрүлдү

Семинардын жүрүшүндө катышуучулар финансылык максат коюу, финансылык план, үй-бүлөлүк бюджет, кредиттер жана депозиттер, ошондой эле финансылык кызмат көрсөтүүлөрдү керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо сыяктуу темалар боюнча финансылык билимдерин кеңейтишти. Окутуу учурунда практикалык көнүгүүлөр менен эсептөө, кырдаалды талдоо, оюндарды уюштуруу, роликтерди жана слайддарды көрсөтүү аркылуу интерактивдүү ыкмалар колдонулган.  


 

 


Датасы: 19.09.2022
Туруктуу шилтеме

2022-жылдын 15-сентябрында Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын төрагасы К.Боконтаев Al Maryah Community Bankынын башкы директору Мохаммед Вассим Хаята менен жолугушту, анын жүрүшүндө санарип финансылык технологиялар чөйрөсүндө кызматташуу жана тажрыйба алмашуу маселелери талкууланды.  

Улуттук банктын төрагасы банк сектору өлкөнүн экономикасын өнүктүрүүнүн маанилүү компоненттеринин бири экендигин, ал экономиканын артыкчылыктуу тармактарында долбоорлорду ишке ашыруу үчүн финансылык кызматтарды жана ресурстарды көрсөтүүдө олуттуу ролго ээ экендигин белгилеп, «Биздин өлкө банк секторун гана эмес, өлкөнүн бүтүндөй экономикасын да туруктуу жана арымдуу өнүктүрүү үчүн жаңы инвестицияларды тартууга, жаңы санариптик технологияларды колдонууга даяр», деп баса белгиледи. 

Маалымат үчүн: Al Maryah Community Bank Бириккен Араб Эмираттарында алгачкылардан болуп толугу менен интеграцияланган санариптик банк, аталган банк жасалма интеллект мүмкүнчүлүктөрүнө ээ технологиялык платформанын долбоорун ийгиликтүү ишке ашырган, бул өз кезегинде, кардарлардын керектөөсүн жогору дең